Đề xuất nhóm thông tin cung cấp chậm nhất trong 24 giờ
Để dự thảo luật không vướng mắc khi thực thi, đại biểu góp ý về phạm vi và trách nhiệm cung cấp thông tin. Cụ thể, đối với hồ sơ, tài liệu có chứa cả thông tin công dân không được tiếp cận và thông tin được tiếp cận, các cơ quan, đơn vị sẽ xem xét quyết định cung cấp 1 phần hồ sơ, tài liệu, phần thông tin công dân được tiếp cận nếu có thể phân tách hợp lý.
Về nội dung này, đại biểu Hà nhận thấy việc cho phép bóc tách thông tin là một quy định rất nhân văn nhằm tối đa hóa quyền tiếp cận của người dân. Tuy nhiên, cụm từ "có thể được phân tách hợp lý và xem xét, quyết định" còn khá chung chung.
Để bảo đảm tính khả thi và tránh tình trạng cơ quan có trách nhiệm lấy lý do không thể phân tách để từ chối cung cấp toàn bộ tài liệu, theo đại biểu Hà Nội cần bổ sung quy định giao Chính phủ hướng dẫn chi tiết tiêu chí, quy trình kỹ thuật để phân tách thông tin hoặc quy định rõ cơ quan từ chối phải có văn bản giải trình lý do không thể phân tách hợp lý.
Đại biểu Đỗ Đức Hồng Hà (Ảnh: Quốc hội).
Liên quan đến hình thức, thời điểm công khai thông tin, dự luật quy định thời điểm công khai thông tin đối với trường hợp pháp luật chưa có quy định chậm nhất là 5 ngày làm việc kể từ ngày tạo ra thông tin.
Đại biểu nhận thấy, thời hạn 5 ngày làm việc là hợp lý đối với các thông tin hành chính thông thường. Tuy nhiên, dự thảo luật cũng quy định phải công khai các thông tin có tính chất cấp bách như thông tin về sự cố môi trường, thu hồi sản phẩm, tác động tiêu cực đến sức khỏe cộng đồng, thiên tai, dịch bệnh.
"Đối với những thông tin này nếu chờ 5 ngày làm việc mới công khai thì có thể gây ra hậu quả nghiêm trọng cho xã hội. Do đó, tôi kiến nghị bổ sung một khoản ngoại lệ tại Điều 18 yêu cầu đối với các thông tin liên quan đến bảo vệ tính mạng, sức khỏe cộng đồng, sự cố môi trường, thiên tai, thảm họa, cơ quan nhà nước có trách nhiệm phải công khai ngay lập tức hoặc chậm nhất trong vòng 24 giờ kể từ khi tạo ra hoặc tiếp nhận thông tin", đại biểu Hà nói.
Lo xuất hiện việc né tránh công khai thông tin
Cũng thảo luận về dự thảo luật này, đại biểu Nguyễn Đặng Ân (Lạng Sơn) cho biết về thông tin không được tiếp cận, luật sửa đổi mở rộng hơn các thông tin không được tiếp cận và giao nhiều quyền hơn cho người đứng đầu cơ quan phải cung cấp thông tin.
Ngoài các thông tin đã được quy định của pháp luật liên quan, đại biểu nhận thấy quy định giao cho người đứng đầu cơ quan xem xét quyết định việc cung cấp thông tin trong thực tiễn sẽ dễ dẫn đến việc tùy tiện công bố hay không công bố, né tránh trách nhiệm công khai thông tin.
Vì vậy, đại biểu đề nghị cần phải quy định cụ thể hơn tiêu chí gây nguy hại, đồng thời bổ sung cơ chế kiểm tra, giám sát độc lập đối với các quyết định từ chối cung cấp thông tin.
Đại biểu Nguyễn Đặng Ân (Ảnh: Quốc hội).
Theo đại biểu, dự thảo luật cũng quy định thông tin cuộc họp nội bộ cơ quan, đơn vị, tài liệu do cơ quan, đơn vị soạn thảo cho công việc nội bộ không được tiếp cận là đúng. Nhưng nếu không cụ thể hóa, dễ bị lạm dụng nhiều thông tin cần được công khai hoặc khi thông tin công dân yêu cầu lại cho là thông tin nội bộ.
Dự thảo luật lần này cũng mở rộng phạm vi điều chỉnh, tức là ngoài các cơ quan nhà nước còn có các đơn vị sự nghiệp công lập cung cấp dịch vụ công ích, nên số này rất lớn.
Công dân và doanh nghiệp rất cần được tiếp cận một số các thông tin phục vụ cho kinh doanh, học tập, sinh hoạt hàng ngày mà không được tiếp cận. Vì vậy, đại biểu cho rằng cần thiết phải quy định rõ, có tính liệt kê, loại thông tin nào được coi là thông tin nội bộ, công việc nội bộ của cơ quan.
