Tổng thống Mỹ Donald Trump (Ảnh: Reuters).
“Hải quân Mỹ, lực lượng tinh nhuệ nhất thế giới, sẽ bắt đầu quá trình phong tỏa tất cả tàu thuyền cố gắng đi vào hoặc rời khỏi eo biển Hormuz. Quyết định có hiệu lực ngay lập tức”, Tổng thống Mỹ Donald Trump viết trên mạng xã hội hôm 12/4.
Tổng thống Trump khẳng định, “đến một thời điểm nào đó”, eo biển Hormuz sẽ hoàn toàn mở cửa với tất cả tàu thuyền, dựa trên nguyên tắc “tất cả đều được phép vào, tất cả đều được phép ra”.
Ông Trump cáo buộc Iran “không cho phép” tàu thuyền ra vào eo biển Hormuz khi rải thủy lôi tại khu vực này.
“Tôi cũng đã chỉ thị Hải quân của chúng ta truy tìm và chặn bắt mọi tàu thuyền trong vùng biển quốc tế đã trả phí cho Iran. Không ai phải trả mức phí bất hợp pháp để được đi lại an toàn trên biển. Chúng tôi cũng sẽ bắt đầu rà phá thủy lôi mà Iran đã gài trong eo biển”, ông Trump cho biết thêm.
Nhà lãnh đạo Mỹ cảnh báo, “bất kỳ lực lượng Iran nào nhắm bắn vào chúng ta hoặc vào các tàu thuyền hòa bình, đều sẽ bị hủy diệt”.
“Iran biết rõ hơn ai hết cách chấm dứt tình trạng này, vốn đã tàn phá đất nước họ. Hải quân của họ không còn, Không quân của họ không còn, hệ thống phòng không và radar của họ bị tê liệt”, ông Trump cho biết, đồng thời xác nhận “hầu hết lãnh đạo” của Iran đều đã thiệt mạng vì “tham vọng hạt nhân của họ”.
Tổng thống Trump khẳng định cuộc phong tỏa eo biển Hormuz “sẽ sớm bắt đầu” và các quốc gia khác “cũng sẽ tham gia vào cuộc phong tỏa này”.
Ông cảnh báo Iran không được thu lợi từ việc áp phí với các tàu qua eo biển Hormuz.
“Vào thời điểm thích hợp, chúng ta hoàn toàn “sẵn sàng khai hỏa” và quân đội của chúng ta sẽ kết thúc nốt những gì còn sót lại của Iran”, ông Trump cảnh báo.
Theo Tổng thống Trump, “Iran đã hứa sẽ mở eo biển Hormuz, nhưng họ đã cố tình không thực hiện lời hứa”. Ông cho rằng “điều này gây ra sự lo lắng, xáo trộn và đau khổ cho nhiều người và nhiều quốc gia trên khắp thế giới”.
“Họ tốt hơn hết nên bắt đầu quá trình mở tuyến hàng hải quốc tế này một cách nhanh chóng. Họ đang vi phạm mọi luật lệ”, ông Trump tuyên bố.
Vị trí eo biển Hormuz (Ảnh: BBC).
Đề cập đến cuộc đàm phán giữa phái đoàn Mỹ và Iran tại Pakistan ngày 11/4, Tổng thống Trump cho biết ông đã nhận được báo cáo đầy đủ từ Phó Tổng thống Mỹ JD Vance cùng Đặc phái viên Steve Witkoff và Jared Kushner - các quan chức của phái đoàn Mỹ tham gia cuộc đàm phán với Iran.
Tổng thống Mỹ nói rằng cuộc gặp với Iran bắt đầu từ sáng sớm 11/4 và kéo dài suốt đêm, kéo dài "gần 20 tiếng đồng hồ". Ông cho biết hai bên đã đạt được đồng thuận trong nhiều vấn đề, nhưng một “vấn đề quan trọng” mà hai bên không thể nhất trí là việc Iran “không muốn từ bỏ tham vọng hạt nhân”.
“Cuộc họp diễn ra tốt đẹp, hầu hết các điểm đều được nhất trí, nhưng điểm duy nhất thực sự quan trọng, vũ khí hạt nhân, thì không… Như tôi vẫn luôn nói ngay từ đầu, và nhiều năm trước, Iran không bao giờ được sở hữu vũ khí hạt nhân”, ông Trump nhấn mạnh.
Các phái đoàn Mỹ và Iran đã gặp mặt tại Islamabad, Pakistan vào ngày 11/4 nhưng không đạt được bất kỳ thỏa thuận nào.
Phó Tổng thống Mỹ JD Vance cho biết Iran từ chối những điều khoản "khá linh hoạt" từ Mỹ, trong khi Tehran chỉ trích Washington đưa ra "yêu cầu quá mức”.
Theo Phó Tổng thống Mỹ, vấn đề mấu chốt chính là Iran từ chối chấm dứt chương trình hạt nhân của nước này. Trong khi đó, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Iran Esmaeil Baghaei cho biết “không ai kỳ vọng” về việc Mỹ và Iran sẽ đạt được thỏa thuận chỉ trong một cuộc gặp.
Ông Baghaei xác nhận Iran và Mỹ đã “đạt được sự hiểu biết chung về một số vấn đề”, nhưng vẫn còn “sự khác biệt về quan điểm ở 2-3 vấn đề quan trọng”.
Ông cũng cho biết vòng đàm phán này đã mở rộng ra ngoài chương trình nghị sự thông thường, trong đó vấn đề eo biển Hormuz và các vấn đề khu vực rộng lớn hơn được đưa vào thảo luận.
Eo biển Hormuz rộng 34km, nằm giữa Iran và Oman, là lối đi từ Vùng Vịnh ra Ấn Độ Dương. Đây là tuyến đường chính cho hoạt động trung chuyển khoảng 20% nguồn cung dầu thế giới cùng các hàng hóa thiết yếu khác bao gồm cả phân bón.
Iran về cơ bản đã đóng cửa eo biển Hormuz kể từ khi cuộc xung đột với Mỹ và Israel bắt đầu vào cuối tháng 2, dẫn đến việc giá dầu toàn cầu tăng vọt.
Iran tuyên bố eo biển vẫn được mở cửa, ngoại trừ đối với các tàu thuộc về những quốc gia tấn công Iran và các quốc gia hỗ trợ tấn công. Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) tuyên bố eo biển sẽ không bao giờ trở lại trạng thái như trước đây, đặc biệt là đối với Mỹ và Israel.
Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ (CENTCOM) ngày 11/4 thông báo 2 tàu khu trục mang tên lửa dẫn đường của Hải quân Mỹ đã bắt đầu rà phá thủy lôi ở eo biển Hormuz. Đây được cho là những tàu chiến Mỹ đầu tiên đi qua eo biển Hormuz kể từ khi xung đột bắt đầu hơn một tháng trước.
Tổng thống Trump ngày 11/4 khẳng định quân đội Mỹ đã bắt đầu dọn sạch eo biển Hormuz, đồng thời cho biết toàn bộ các tàu rải thủy lôi của Iran đã bị đánh chìm.
