Reuters dẫn thông cáo từ Ủy ban châu Âu (EC) cho biết ngày 7/4, cơ quan này đã chính thức công bố mức giá đầu tiên cho chứng chỉ thuộc Cơ chế điều chỉnh biên giới carbon (CBAM).
Con số được chốt cho quý I/2026 là 75,36 euro cho mỗi tấn CO2 tương đương.
Ủy ban châu Âu đã công bố mức giá chính thức đầu tiên cho chứng chỉ thuộc Cơ chế điều chỉnh biên giới carbon (CBAM) với mức giá được ấn định là 75,36 euro/tấn CO2 tương đương trong quý I (Ảnh: ET).
Cuộc chơi "tiền thật" chính thức bắt đầu
Cơ chế CBAM đã bước vào giai đoạn vận hành chính thức từ ngày 1/1 năm nay. Theo quy định mới nhất, các nhà nhập khẩu sáu nhóm mặt hàng trọng yếu bao gồm thép, nhôm, xi măng, phân bón, điện và hydro bắt buộc phải tuân thủ luật chơi mới.
Họ phải bù đắp lượng phát thải phát sinh trong quá trình sản xuất bên ngoài lãnh thổ EU. Cách duy nhất để thực hiện là mua các chứng chỉ CBAM tương ứng với khối lượng carbon đã xả ra môi trường.
Mức giá 75,36 euro/tấn CO2 không phải là con số ngẫu nhiên. Ủy ban châu Âu tính toán mức phí này dựa trên giá đấu giá trung bình của Hệ thống mua bán phát thải EU (EU ETS). Việc liên kết trực tiếp với EU ETS nhằm tạo ra một mặt bằng chung. Cơ quan quản lý muốn đảm bảo sự cạnh tranh công bằng tuyệt đối giữa các nhà sản xuất nội khối và các doanh nghiệp xuất khẩu từ nước ngoài.
Dù nghĩa vụ tài chính đã phát sinh, EU vẫn tạo ra một khoảng lùi nhất định về mặt dòng tiền. Các doanh nghiệp đã được cấp phép kê khai CBAM chưa phải rút hầu bao ngay lập tức.
Theo lộ trình, họ sẽ bắt đầu mua chứng chỉ từ ngày 1/2/2027 để chi trả cho lượng hàng hóa đã nhập khẩu trong năm 2026. Hạn chót để nộp báo cáo và nộp chứng chỉ lần đầu được ấn định vào ngày 30/9/2027.
Xóa bỏ "giá ảo", thiết lập mốc tham chiếu
Một câu hỏi đặt ra trên thị trường là vì sao doanh nghiệp đến năm 2027 mới phải trả tiền nhưng EU lại công bố giá ngay từ đầu năm 2026?
Động thái này thể hiện sự chủ động của giới chức châu Âu trong việc minh bạch hóa thị trường. Trong năm 2026, giá chứng chỉ CBAM sẽ được xác định theo từng quý. Sẽ có tổng cộng 4 mức giá được công bố. Sau mức giá quý I, các mốc thời gian tiếp theo đã được lên lịch sẵn: ngày 6/7, ngày 5/10 và đầu tháng 1/2027. Mỗi mức giá chỉ áp dụng đúng cho lượng hàng hóa nhập khẩu trong quý tương ứng.
Việc công bố sớm nhằm dập tắt tình trạng xuất hiện các mức giá "ước đoán" không chính thức, gây nhiễu loạn thị trường. Quan trọng hơn, con số 75,36 euro tạo ra một mốc tham chiếu đáng tin cậy. Dựa vào đây, các doanh nghiệp và nhà đầu tư có thể lập kế hoạch tài chính chính xác. Họ có cơ sở thực tế để tính toán lại dự báo chi phí carbon và điều chỉnh các điều khoản trong hợp đồng thương mại.
Bước sang năm 2027, luật chơi sẽ tiếp tục siết chặt. Ủy ban châu Âu sẽ chuyển từ việc công bố giá theo quý sang cập nhật giá hàng tuần. Sự thay đổi này nhằm phản ánh sát sao nhất những biến động liên tục của thị trường carbon nội địa EU.
Chuỗi cung ứng đối mặt với áp lực chuyển đổi
Dù mức giá đầu tiên đã giải quyết được bài toán minh bạch, thị trường vẫn đang vận hành trong một môi trường có độ bất định nhất định.
Hiện tại, một số yếu tố kỹ thuật quan trọng của CBAM vẫn chưa hoàn thiện. Các giá trị chuẩn để tính toán phát thải chưa được công bố đầy đủ. Thêm vào đó, dữ liệu phát thải của doanh nghiệp chỉ bắt đầu được xác minh bởi các tổ chức độc lập từ năm 2027.
Tuy nhiên, sự chuyển dịch từ một cơ chế mang tính "báo cáo" sang cơ chế "tác động tài chính trực tiếp" là không thể đảo ngược. Đối với các doanh nghiệp nằm trong chuỗi cung ứng toàn cầu, đây là thời điểm then chốt để thích ứng. Họ buộc phải xem xét lại chiến lược nguồn cung.
Các hợp đồng thương mại cũ cần được đàm phán lại để phân bổ chi phí carbon. Đồng thời, hệ thống đo lường phát thải và bộ máy tuân thủ nội bộ phải được nâng cấp toàn diện.
Không chỉ các nhà sản xuất, giới logistics cũng đang bị cuốn vào vòng xoáy này. Hiệp hội CLECAT, tổ chức đại diện cho các doanh nghiệp logistics và trung gian hải quan, đang theo dõi sát sao mọi diễn biến. Họ liên tục làm việc với Ủy ban châu Âu để đảm bảo những nút thắt thực tế trong khâu vận hành hải quan được phản ánh và giải quyết kịp thời trong khung pháp lý của CBAM.
Chi phí carbon không còn là câu chuyện của tương lai. Với mức giá đầu tiên được niêm yết, phát thải đã chính thức trở thành một phần cấu thành bắt buộc trong cấu trúc giá của thương mại quốc tế.
