Mỹ dàn quân chặn cảng, Iran dọa phong tỏa biển Đỏ và 2 vịnh huyết mạch

Iran cảnh báo chặn giao thương trên biển Đỏ

Tướng Ali Abdollahi, chỉ huy Bộ Tư lệnh Trung tâm Khatam al-Anbiya của Iran, cho biết Iran sẽ không cho phép giao thương qua vịnh Ba Tư, vịnh Oman và biển Đỏ nếu Mỹ tiếp tục phong tỏa hải quân đối với Iran. Đây đều là các tuyến hàng hải huyết mạch với hoạt động vận chuyển dầu mỏ toàn cầu.

"Nếu Mỹ tiếp tục các hành động bất hợp pháp nhằm phong tỏa hải quân trong khu vực và gây ra mối đe dọa an ninh cho các tàu hàng và tàu chở dầu của Iran, những bước đi này của Mỹ có thể dẫn đến vi phạm thỏa thuận ngừng bắn, trong khi lực lượng vũ trang Iran sẽ không cho phép tiếp tục xuất nhập khẩu hàng hóa qua vịnh Ba Tư, vịnh Oman và biển Đỏ”, hãng thông tấn Mehr dẫn lời tướng Iran tuyên bố.

Tướng Abdollahi nhấn mạnh "Iran sẽ hành động dứt khoát để bảo vệ chủ quyền và lợi ích quốc gia của mình”.

Iran không giáp biển Đỏ nhưng có thể gây ảnh hưởng tới khu vực này thông qua các đồng minh khu vực, cụ thể là lực lượng Houthi ở Yemen. 

Các cuộc tấn công này đã gây ra sự sụt giảm lớn lưu lượng tàu thuyền qua biển Đỏ (hơn 50%) và các công ty đã phải gánh chịu chi phí cũng như thời gian vận chuyển tăng vọt khi các con tàu bị buộc phải đi vòng qua mũi Hảo Vọng ở cực Nam châu Phi.

Biển Đỏ cũng là lối thoát phụ cho các hoạt động xuất khẩu dầu của Ả rập Xê út nhằm tránh eo biển Hormuz. Cảng Yanbu trên tuyến đường thủy này là điểm cuối của một đường ống xuyên quốc gia mà qua đó Ả rập Xê út có thể vận chuyển 7 triệu thùng dầu thô mỗi ngày.

Iran đã đưa ra lời đe dọa ngầm đối với một điểm nghẽn hàng hải khác ở Trung Đông là eo biển Bab el-Mandeb nằm giữa Yemen trên bán đảo Ả rập và Sừng châu Phi. Bab el-Mandeb là cửa ngõ phía nam dẫn vào biển Đỏ và kênh đào Suez, nơi kết nối với Địa Trung Hải.

Tehran đã có những động thái hạn chế lưu thông qua eo biển Hormuz, một huyết mạch quan trọng đối với dòng chảy dầu mỏ toàn cầu, gây ra những cú sốc cho thị trường năng lượng và các tuyến đường vận tải biển. 

Tổng thống Mỹ: Lệnh phong tỏa cảng Iran phát huy hiệu quả

Đầu tuần này, Tổng thống Mỹ Donald Trump ra lệnh phong tỏa hàng hải đối với các tàu đi và đến cảng của Iran, ngăn các tàu này qua eo biển Hormuz. Quyết định được đưa ra sau khi cuộc đàm phán giữa Mỹ và Iran tại Islamabad (Pakistan) đổ vỡ.

Chỉ huy Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ (CENTCOM), Đô đốc Brad Cooper, ngày 14/4 tuyên bố “lệnh phong tỏa các cảng của Iran đã được thực hiện đầy đủ” và lực lượng Mỹ đang duy trì ưu thế trên biển ở Trung Đông.

“Ước tính 90% nền kinh tế Iran được thúc đẩy bởi thương mại quốc tế bằng đường biển. Chỉ trong vòng chưa đầy 36 giờ kể từ khi lệnh phong tỏa được thực thi, lực lượng Mỹ đã hoàn toàn chặn đứng hoạt động thương mại kinh tế ra vào Iran bằng đường biển”, Đô đốc Cooper nhấn mạnh.

CENTCOM khẳng định không có tàu nào rời khỏi hoặc đi vào các cảng của Iran có thể vượt qua được lệnh phong tỏa hàng hải do Mỹ áp đặt.

Theo CENTCOM, hơn 10.000 thủy thủ, lính thủy quân lục chiến và quân nhân không quân Mỹ cùng với hơn 10 tàu chiến và hàng chục máy bay đang thực hiện nhiệm vụ phong tỏa những tàu đi vào và rời khỏi các cảng của Iran.

CENTCOM lưu ý "lệnh phong tỏa đang được thực thi một cách không thiên vị đối với tàu thuyền của tất cả các quốc gia đi vào hoặc rời khỏi các cảng và vùng ven biển của Iran, bao gồm tất cả các cảng của Iran trên vịnh Ba Tư và vịnh Oman".

Theo số liệu quan sát do Trung tâm Thông tin Hàng hải chung tại Bahrain, kể từ khi xung đột nổ ra, lưu lượng vận tải hàng ngày qua eo biển Hormuz đã giảm hơn 90%.

Trong cuộc phỏng vấn với Fox News được công bố ngày 15/4, Tổng thống Trump cho biết ông tin rằng việc Mỹ phong tỏa các cảng của Iran đang phát huy hiệu quả, và phản ứng từ Iran “khá bất ngờ”.

“Thực ra thì khá bất ngờ. Tôi nghĩ điều đó sẽ xảy ra. Họ đã phản ứng lại điều này. Chúng ta đã đánh bại họ hoàn toàn và đây dường như là một phản ứng mạnh mẽ hơn cả trước đây”, ông Trump nói.

Khi được hỏi liệu có bất kỳ sự phản đối nào về lệnh phong tỏa hay không, Tổng thống Mỹ nói: “Không, tôi không nhận được bất kỳ phản đối nào”.