Từ ngày 21/3 đến 11/4, đoàn thám hiểm hang động Anh - Việt Nam phối hợp đơn vị chức năng, người dân địa phương tại Quảng Trị khảo sát nhiều hang động trong VQG Phong Nha - Kẻ Bàng và các xã vùng đệm của vườn.
Đoàn thám hiểm đã khảo sát 29 hang động, trong đó 26 hang mới và mở rộng khám phá 3 hang cũ với tổng chiều dài đo vẽ đạt 13.643m.
Nhiều hang động có quy mô lớn, giá trị khoa học cao đã được ghi nhận. Nổi bật trong đó có hang Thiên Cung (dài 4.206m), hang Nước Lặn (dài 2.721m), hang Má Dơm (dài 1.257m), hang Chả Nghéo (dài 583m)...
Các kết quả cho thấy hệ thống hang động trong VQG Phong Nha - Kẻ Bàng có cấu trúc phát triển mạnh theo địa hình karst, thể hiện rõ qua sự tồn tại đồng thời của các hang sâu dạng thẳng đứng, như hang Má Dơm (sâu 102m), hang Tru (sâu 68m).
Hang Chả Nghéo (Ảnh: Ban quản lý VQG Phong Nha - Kẻ Bàng).
Đặc biệt, trong phân khu bảo vệ nghiêm ngặt của VQG Phong Nha - Kẻ Bàng thuộc địa giới hành chính xã Kim Điền, Quảng Trị, đoàn thám hiểm phát hiện hang Chả Nghéo có cửa dạng giếng đứng sâu, cấu trúc phức tạp.
Ông Howard Limbert, Trưởng nhóm thám hiểm hang động Anh - Việt Nam, thành viên Hiệp hội hang động Hoàng gia Anh, cho biết hang Chả Nghéo vẫn chưa được khảo sát hết, cho thấy tiềm năng hình thành hệ thống hang động quy mô lớn trong khu vực.
Theo ông Howard Limbert, hang Chả Nghéo là một trong những hang động khó tiếp cận, không phù hợp để phát triển du lịch. Đoàn thám hiểm mất 1,5 ngày để tiếp cận và khảo sát hang động này. Qua đo vẽ bước đầu, hang dài khoảng 583m, cao 751m, cửa hang dạng hố sụt gần như dựng đứng. Từ cửa đến điểm bằng trong hang khoảng 350m.
Bên trong hang Chả Nghéo có thác nước cao 350m bắt nguồn từ dòng suối ngoài rừng, chảy theo rạch từ cửa hang xuống dòng suối ngầm phía dưới. Đơn vị thám hiểm sẽ tiếp tục quay lại để khảo sát hang Chả Nghéo trong thời gian tới.
Bên cạnh đó, khu vực thung lũng Sinh Tồn thuộc phân khu dịch vụ - hành chính VQG Phong Nha - Kẻ Bàng, đoàn thám hiểm còn phát hiện cửa hang Thiên Cung có ý nghĩa đặc biệt quan trọng, được xác định là tuyến dòng chảy cổ của sông Hang Tối trong VQG Phong Nha - Kẻ Bàng.
Hang Thiên Cung có quy mô lớn, có nơi rộng 80m, cao 100m, nhiều thạch nhũ đẹp, phát triển gần song song với hệ thống Hang Tối và có mối liên kết thủy văn với sông Chày trong VQG Phong Nha - Kẻ Bàng.
Đợt này, đoàn thám hiểm cũng phát hiện nhiều hang động có tiềm năng du lịch khác như Mò Roọ, hang xuyên dài khoảng 500m, có hệ thống suối ngầm và cảnh quan đẹp. Hang Nước Lặn dài 2.721m, có thể xuất hiện dòng chảy theo mùa. Hang Chạc Đen với giếng đứng, sâu khoảng 20m...
Hang Má Dơm (bên trái) và hang Thiên Cung vừa được khám phá (Ảnh: Ban quản lý VQG Phong Nha - Kẻ Bàng).
Ông Phạm Hồng Thái, Giám đốc Ban quản lý VQG Phong Nha - Kẻ Bàng, cho biết hơn 30 năm khảo sát và nghiên cứu trên khu vực núi đá vôi Phong Nha - Kẻ Bàng, các nhà thám hiểm xác định được 7 khu vực hang động chính, trong đó có 3 hệ thống lớn gồm Phong Nha, Vòm và Nước Moọc.
Tổng số hang động được ghi nhận đến nay ở Phong Nha - Kẻ Bàng là hơn 472 hang, tổng chiều dài trên 254km, đưa khu vực này trở thành một trong những vùng karst có hệ thống hang động phong phú và độc đáo bậc nhất thế giới.
