Eo biển Hormuz (Ảnh: AFP).
Theo báo Izvestia, 40 quốc gia thành viên Hội đồng Tổ chức Hàng hải Quốc tế (IMO), bao gồm Mỹ, Trung Quốc, Anh và Thổ Nhĩ Kỳ, đã ủng hộ kế hoạch do họ xây dựng và đề xuất nhằm sơ tán các tàu thương mại và thủy thủ đoàn khỏi Vùng Vịnh.
Các chi tiết về cơ chế sơ tán đang được hoàn thiện, nhưng các chuyên gia tin rằng kế hoạch này chỉ có thể được kích hoạt nếu có những dấu hiệu hạ nhiệt căng thẳng và các đảm bảo về an toàn hàng hải.
Đại diện chính thức của IMO Natasha Brown cho biết, IMO sẽ điều phối quy trình và lập danh sách các tàu cần rời khỏi khu vực. IMO đang phối hợp chặt chẽ với các quốc gia liên quan và các đối tác trong ngành để chuẩn bị danh sách các tàu bị ảnh hưởng.
Theo giải thích từ IMO, kế hoạch được đề xuất không bao gồm bất kỳ biện pháp cưỡng chế hay vũ lực nào mà hoàn toàn mang tính chất điều phối.
Theo các hệ thống giám sát chuyên ngành, khoảng 2.000 tàu thương mại cùng 20.000 thủy thủ đang bị mắc kẹt ở Vùng Vịnh sau khi cuộc chiến giữa Mỹ và Israel với Iran nổ ra. Trong số đó có khoảng 150 siêu tàu chở dầu (VLCC), vốn cung cấp một phần đáng kể nguồn cung dầu thô toàn cầu.
Tổng khối lượng dầu trên các tàu này ước tính khoảng 132 triệu thùng, tương đương với mức tiêu thụ toàn cầu trong một ngày rưỡi. Các chuyên gia lưu ý, ngay cả một sự chậm trễ ngắn hạn với khối lượng như vậy trên một đoạn của lộ trình cũng đã gây áp lực lên thị trường bảo hiểm, giá cước vận tải và chi phí tài nguyên năng lượng.
Tuy nhiên, như IMO nhấn mạnh, vấn đề then chốt không chỉ nằm ở hậu quả kinh tế mà còn là rủi ro về con người. "Có khoảng 20.000 thủy thủ từ các quốc gia khác nhau trên các con tàu bị phong tỏa. Mọi người đang trong trạng thái căng thẳng cực độ, và nguồn nhu yếu phẩm đang cạn kiệt", Tổng thư ký IMO Arsenio Dominguez cho biết.
Chính Tehran, bên kiểm soát các đoạn trọng yếu tại eo biển Hormuz và chế độ lưu thông, mới có khả năng cung cấp hoa tiêu và đưa tàu ra ngoài an toàn, bao gồm cả việc tránh các khu vực nguy hiểm và các vùng có khả năng bị rải mìn. Tuy nhiên, điều này chỉ khả thi nếu đạt được các thỏa thuận phù hợp.
