Bộ Xây dựng vừa có văn bản gửi UBND tỉnh Đồng Nai, cho ý kiến đối với đề xuất áp dụng cơ chế đặc thù tại dự án kéo dài Metro Bến Thành - Suối Tiên đến sân bay Long Thành (Metro Suối Tiên - Long Thành).
Theo Bộ Xây dựng, Thủ tướng đã đồng ý về nguyên tắc triển khai dự án theo điều kiện khẩn cấp. Cơ quan này lưu ý địa phương không ban hành “lệnh xây dựng công trình khẩn cấp” đối với dự án, mà cần chủ trì xây dựng, hoàn thiện dự thảo quyết định của Thủ tướng về các cơ chế đặc thù để triển khai.
Lý do là “lệnh xây dựng công trình khẩn cấp” chỉ áp dụng đối với các công trình được quy định tại điểm a, khoản 1, Điều 130 Luật Xây dựng sửa đổi. Trong khi đó, dự án Metro Suối Tiên - Long Thành đang được đề xuất áp dụng điểm b, khoản 1 của Điều 130.
Tuyến Metro Suối Tiên - Long Thành (đường màu đỏ) đi qua trung tâm hành chính tỉnh Đồng Nai (Đồ họa: Ngọc Tân).
Theo khoản 1, Điều 130, Luật Xây dựng sửa đổi, công trình xây dựng khẩn cấp gồm:
a) Công trình được xây dựng mới hoặc sửa chữa, cải tạo nhằm kịp thời phòng, chống, khắc phục hậu quả thiên tai, thảm họa, dịch bệnh, các nhiệm vụ cấp bách để bảo đảm quốc phòng, an ninh, đối ngoại theo quyết định của cấp có thẩm quyền.
b) Công trình được xây dựng mới hoặc sửa chữa, cải tạo phải thực hiện nhanh để kịp giải quyết các vấn đề bức thiết về bảo đảm an ninh năng lượng, nguồn nước, ứng phó sự cố môi trường, phát triển hệ thống công trình kết cấu hạ tầng kỹ thuật theo quyết định của Thủ tướng.
Bộ Xây dựng đánh giá đề xuất giao UBND tỉnh Đồng Nai làm cơ quan chủ trì quản lý, tổ chức thực hiện dự án là có cơ sở.
Tuy nhiên, dự thảo quyết định cần được rà soát, điều chỉnh để đảm bảo đúng thẩm quyền và quy định pháp luật. Trong đó, Bộ Xây dựng đề nghị xác định rõ trách nhiệm của các bên theo hướng UBND tỉnh Đồng Nai giữ vai trò chủ trì, các bộ ngành tham gia phối hợp.
Cơ quan này cũng đề nghị loại bỏ một số nội dung chưa phù hợp trong dự thảo, như quy định về thẩm quyền thẩm định báo cáo nghiên cứu khả thi, thiết kế xây dựng, do các nội dung này đã được quy định cụ thể tại các nghị định liên quan.
Trước đó, dự án Metro Suối Tiên - Long Thành đã được HĐND TPHCM thống nhất đưa vào danh mục thí điểm áp dụng cơ chế, chính sách đặc thù phát triển metro theo Nghị quyết 188/2025 của Quốc hội. Dự án có thể được áp dụng các cơ chế như không phải lập chủ trương đầu tư; được chỉ định tư vấn, nhà thầu, nhà đầu tư và triển khai đồng thời nhiều bước chuẩn bị.
Vì vậy, Bộ Xây dựng đề nghị UBND tỉnh Đồng Nai rà soát lại đề xuất để đảm bảo đồng bộ quy định pháp luật, theo đúng thẩm quyền đã được phân cấp.
Đối với các đề xuất khác, đặc biệt liên quan đến hợp đồng BT, Bộ Xây dựng yêu cầu làm rõ phương thức thanh toán cho nhà đầu tư và bảo đảm tuân thủ quy định pháp luật về đối tác công tư (PPP), đất đai và các quy định liên quan. Quá trình triển khai phải bảo đảm tuân thủ đầy đủ quy định về đầu tư, xây dựng, đầu tư công và các yêu cầu của cơ quan có thẩm quyền.
Bộ Xây dựng đề nghị UBND tỉnh Đồng Nai tiếp thu các ý kiến, hoàn thiện hồ sơ, đồng thời phối hợp với UBND TPHCM và các cơ quan liên quan để tổng hợp, trình Thủ tướng xem xét, quyết định.
