Người tham gia dạ tiệc ẩn nấp khi vụ việc xảy ra (Ảnh: Reuters).
Tại chính khách sạn nơi cựu Tổng thống Ronald Reagan từng bị bắn cách đây 45 năm, việc một tay súng đã di chuyển về phía phòng khiêu vũ nơi Tổng thống Donald Trump, cùng các thành viên nội các và phóng viên theo dõi chính quyền, đang dùng bữa tối vào đêm 25/4, thu hút sự chú ý.
Khách sạn Washington Hilton rộng lớn, nằm cách Nhà Trắng khoảng 2,4km về phía bắc, trong nhiều thập kỷ đã là nơi tổ chức dạ tiệc của Hiệp hội Phóng viên Nhà Trắng nhờ khả năng chứa đông người và việc Mật vụ quen thuộc với công tác an ninh tại đây.
Khoảng 2.600 người tham dự sự kiện, bao gồm 5 trong số 6 quan chức hàng đầu trong danh sách kế nhiệm tổng thống. Hàng trăm người khác tụ tập tại những buổi tiệc do các cơ quan truyền thông tổ chức ngay tại chỗ trước khi chương trình chính bắt đầu.
Dù có vành đai an ninh rõ ràng và cảnh báo kiểm soát chặt, các khách mời cho biết họ có thể vào khách sạn qua những chốt trên một số con phố xung quanh chỉ bằng cách xuất trình vé dự tiệc hoặc bản sao thư mời tới các buổi gặp gỡ trước sự kiện. Vé được nhân viên xem qua nhưng không quét và cũng không kiểm tra giấy tờ tùy thân.
“Không ai yêu cầu kiểm tra trực tiếp vé của tôi hay hỏi giấy tờ tùy thân. Chỉ cần giơ thứ trông giống vé là được”, Kari Lake, cựu ứng viên Thống đốc và Thượng viện bang Arizona, hiện là cố vấn cấp cao của Cơ quan Truyền thông Toàn cầu Mỹ, viết trên mạng xã hội.
Với 1.107 phòng nghỉ, 47 phòng họp và 4 khu ẩm thực tại chỗ, cơ sở nằm ở trung tâm thủ đô này không thể bị phong tỏa hoàn toàn cho một sự kiện an ninh cao.
Một trong những phòng đó đã được tay súng 31 tuổi đặt trước, người này nhận phòng từ một ngày trước vụ nổ súng, giúp nghi phạm nắm rõ hơn cấu trúc khách sạn.
“Nghi phạm không vượt qua hệ thống an ninh vào đêm diễn ra bữa tiệc. Người này vượt qua nó ngay từ ngày đặt phòng. Họ dựng vành đai để chặn cả một đội quân. Nhưng hóa ra nghi phạm chỉ cần chìa khóa phòng", Jason Pack, cựu quan chức FBI, nói.
Các quan chức thực thi pháp luật cho biết nghi phạm, Cole Allen, đến từ Torrance, California, đã đi tàu từ Los Angeles tới Chicago rồi tới Washington. Trong các ghi chép, nghi phạm nói đã mang nhiều vũ khí vào khách sạn mà “không ai nghĩ tôi có thể là mối đe dọa".
Ngay trước vụ nổ súng, Allen gửi một thông điệp cho người thân.
“Hệ thống Mật vụ đang làm gì vậy? Tôi tưởng sẽ có camera ở mọi góc, phòng khách sạn bị gắn thiết bị nghe lén, đặc vụ có vũ trang mỗi 3m, máy dò kim loại dày đặc. Nhưng tôi thấy chẳng có gì", Allen viết.
Sự cố tối 25/4 chắc chắn sẽ buộc Mật vụ Mỹ phải đánh giá lại công tác chuẩn bị tại địa điểm mà họ đã bảo vệ hàng chục lần trong nhiều thập kỷ.
Đồng thời, sau các vụ mưu sát nhằm vào ông Trump tại Pennsylvania và Florida, sự việc cũng cho thấy việc tổ chức các sự kiện chính trị lớn mà vẫn đảm bảo an toàn tối đa ngày càng khó khăn ở Mỹ.
Phát ngôn viên Mật vụ Anthony Guglielmi cho biết các kế hoạch an ninh được xây dựng dựa trên thông tin tình báo liên tục thay đổi.
“Dù mô hình bảo vệ tối qua đã chứng minh hiệu quả, bài học chính là cần tăng cường ở mọi cấp độ", ông nói.
Đến sáng 26/4, giới chức vẫn đang truy vết chính xác lộ trình của tay súng từ phòng khách sạn tới phòng khiêu vũ. Camera cho thấy nghi phạm chạy qua một chốt kiểm soát ngay trước khi nổ súng.
Dù sự việc khiến khách mời hoảng loạn, nhưng một số quan chức cho rằng việc tay súng thất bại chứng tỏ kế hoạch an ninh đã phát huy tác dụng.
“Từ sự việc này chúng ta cần rút kinh nghiệm, nhưng kết luận đầu tiên là hệ thống đã hoạt động. Chúng ta đã chặn được nghi phạm", quyền Bộ trưởng Tư pháp Todd Blanche nói.
