Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm: Động lực phát triển TPHCM suy giảm

Phát biểu mở đầu buổi làm việc với Thành ủy TPHCM chiều 27/4, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm cho biết, đây là lần làm việc thứ 5 của ông với TPHCM kể từ khi thành phố chuẩn bị sáp nhập tỉnh, thành, hình thành TPHCM mới. Điều này cho thấy sự quan tâm đặc biệt của Đảng, Nhà nước đối với TPHCM.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước nhấn mạnh, năm 2026 là thời điểm rất đặc biệt và quan trọng đối với thành phố khi là năm đầu tiên tập trung triển khai Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng, Nghị quyết Hội nghị Trung ương 2 và các nghị quyết quan trọng của Bộ Chính trị, đặc biệt là Nghị quyết Đại hội Đảng bộ TPHCM lần thứ I, nhiệm kỳ 2025-2030. TPHCM cũng hướng tới kỷ niệm 50 năm thành phố Sài Gòn - Gia Định vinh dự mang tên Chủ tịch Hồ Chí Minh kính yêu.

Người đứng đầu Đảng, Nhà nước quán triệt, buổi làm việc không chỉ điểm lại những gì đã làm được, mà quan trọng hơn là nhận diện đúng những vấn đề, thách thức, yêu cầu mới, từ đó xác định con đường, cách làm, quyết sách để TPHCM tiếp tục vươn lên.

"50 năm qua, đặc biệt gần 40 năm đổi mới, TPHCM phát triển trên 3 trụ cột là mở cửa, khu vực kinh tế tư nhân năng động và vai trò trung tâm kinh tế - thương mại quốc gia. Tuy nhiên, khi nhìn thẳng vào sự thật, các động lực này đang suy giảm rõ rệt, có nguy cơ tụt hậu. Đây là thách thức rất lớn đối với thành phố", Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm chỉ rõ.

Trong nước, TPHCM dẫn đầu về quy mô, đóng góp 14% dân số, 23,6% GDP, 31% ngân sách quốc gia, nhưng không còn vượt trội về thu nhập bình quân đầu người. Thời gian qua, một số địa phương khác đã vươn lên mạnh mẽ, làm suy giảm vai trò đầu tàu của thành phố.

Trong khu vực châu Á - Thái Bình Dương, khoảng cách giữa TPHCM và các đô thị lớn không những không thu hẹp mà còn có xu hướng gia tăng, đặc biệt là về năng suất, chất lượng, thể chế và vai trò trung tâm tài chính.

"TPHCM đang trong trạng thái quá độ kéo dài, không còn là nền kinh tế chi phí thấp, nhưng chưa trở thành nền kinh tế giá trị cao", Tổng Bí thư, Chủ tịch nước nói.

Trong bối cảnh TPHCM có nhiều thay đổi sau sáp nhập, trở thành siêu đô thị mang tầm toàn cầu, nhiều quy định đặc thù trước đây không còn phù hợp. Theo Tổng Bí thư, Chủ tịch nước, khát vọng TPHCM phát triển mạnh mẽ hơn, trở thành trung tâm đổi mới sáng tạo của khu vực và xây dựng trung tâm tài chính quốc tế đặt ra nhiều câu hỏi cần phải có câu trả lời, cách thức trả lời.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước nhấn mạnh việc phải có nghị quyết mới xứng tầm quy mô, tìm kiếm mô hình phát triển xứng tầm TPHCM để đáp ứng kỳ vọng của Trung ương và cả nước đối với siêu đô thị.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước yêu cầu thành phố báo cáo việc triển khai các nghị quyết của Đại hội XIV, các nghị quyết của Trung ương 2, các nghị quyết của Bộ Chính trị và Nghị quyết Đại hội Đảng bộ lần thứ I. Các nghị quyết cần được chuyển thành chương trình hành động cụ thể, làm rõ những đầu việc, người làm, người chịu trách nhiệm, thời gian hoàn thành.

"Phải có thời gian, lộ trình, bước đi và người chịu trách nhiệm, qua đó đánh giá công tác cán bộ, hoạt động của bộ máy", Tổng Bí thư, Chủ tịch nước nói.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước cũng nhấn mạnh yêu cầu làm rõ vai trò của khu vực doanh nghiệp tư nhân và khoa học - công nghệ trong mô hình tăng trưởng mới, đồng thời đặt vấn đề về khả năng đáp ứng năng lượng khi khoa học - công nghệ phát triển. Theo lãnh đạo Đảng, Nhà nước, việc phát triển khoa học - công nghệ là đặc biệt quan trọng để đạt được mục tiêu tăng trưởng 2 con số.

Quy hoạch mới của TPHCM phải gắn với liên kết vùng Đông Nam Bộ, Tây Nam Bộ, phát huy vai trò dẫn dắt của đô thị trung tâm. Từ thực tiễn, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước lưu ý không gian phát triển của TPHCM cần được mở rộng theo hướng hình thành hệ thống đô thị vệ tinh trong bán kính 30-50km, qua đó giảm áp lực cho khu vực lõi.

Điều này đòi hỏi phát triển đồng bộ các tuyến cao tốc, đường sắt cao tốc, đường sắt đô thị, kết nối hiệu quả với các địa phương như Tây Ninh, Bình Dương, Đồng Nai, Long An, trong đó có các động lực quan trọng như sân bay Long Thành và hành lang hướng ra biển.

Trên cơ sở đó, quy hoạch TPHCM trong các giai đoạn 10 năm, 20 năm, 50 năm tới cần được xây dựng bài bản, công bố công khai để người dân, doanh nghiệp tiếp cận, đồng thời trở thành nền tảng cho cải cách thủ tục hành chính.

Về an sinh xã hội, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước bày tỏ sự quan tâm đặc biệt đến đời sống người lao động, khẳng định mục tiêu xuyên suốt là nâng cao đời sống nhân dân, bảo đảm không ai bị bỏ lại phía sau, hạn chế tới mức tối thiểu tình trạng phân hóa giàu - nghèo, đồng thời tiếp tục chú trọng các lĩnh vực văn hóa, y tế, giáo dục.

Cuối cùng, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước nhấn mạnh việc TPHCM cần tập trung giải quyết dứt điểm các dự án tồn đọng. Đây là điều kiện quan trọng để bảo đảm mục tiêu tăng trưởng 2 con số trong năm 2026, đồng thời cần làm rõ các kiến nghị gửi Trung ương và các bộ, ngành để tháo gỡ kịp thời các vướng mắc.