Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio (Ảnh: Reuters).
Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio cho biết Iran “nghiêm túc” trong việc đạt được thỏa thuận hòa bình với Mỹ, nhưng bất kỳ thỏa thuận nào cũng phải ngăn Tehran phát triển vũ khí hạt nhân.
“Tôi nghĩ họ nghiêm túc trong việc thoát khỏi mớ hỗn độn hiện tại”, ông Rubio nói trong một cuộc phỏng vấn với Fox News được công bố ngày 27/4.
Ông Rubio cũng chỉ ra tình hình kinh tế ngày càng xấu đi của Iran, bao gồm lạm phát, khó khăn trong việc trả lương và các lệnh trừng phạt đang diễn ra.
“Tất cả các vấn đề mà Iran gặp phải trước khi bắt đầu cuộc xung đột này vẫn còn tồn tại, và hầu hết chúng còn tồi tệ hơn”, Ngoại trưởng Mỹ nhấn mạnh.
“Chúng ta phải đảm bảo rằng bất kỳ thỏa thuận nào được thực hiện… phải ngăn họ tiến nhanh đến việc sở hữu vũ khí hạt nhân bất cứ lúc nào”, ông nói thêm.
Ngoại trưởng Rubio tuyên bố Washington sẽ không chấp nhận bất kỳ nỗ lực nào nhằm khống chế các tuyến hàng hải quốc tế.
Theo ông Rubio, việc Iran tuyên bố mở cửa eo biển Hormuz, nhưng vẫn yêu cầu các tàu phải “xin phép” hoặc “trả phí”, thì không được coi là mở cửa eo biển.
“Đó là các tuyến hàng hải quốc tế. Họ không thể bình thường hóa, và chúng ta cũng không thể chấp nhận họ cố gắng bình thường hóa, việc một hệ thống trong đó Iran quyết định ai được sử dụng tuyến hàng hải quốc tế, và bạn phải trả bao nhiêu tiền để sử dụng nó”, ông nói thêm.
Cùng ngày, Nhà Trắng cho biết đề xuất của Iran về việc chấm dứt xung đột và mở lại eo biển Hormuz đang được các quan chức cấp cao của Mỹ thảo luận.
“Tôi có thể xác nhận tổng thống đã gặp gỡ nhóm an ninh quốc gia của mình sáng nay. Cuộc họp có thể đang diễn ra, có thể không… Đề xuất đang được thảo luận”, người phát ngôn Nhà Trắng Karoline Leavitt cho biết.
Iran được cho là đã gửi đề xuất tới Mỹ về việc mở lại eo biển Hormuz và chấm dứt xung đột, với điều kiện là các cuộc đàm phán về chương trình hạt nhân của nước này sẽ được tổ chức vào một thời điểm nào đó trong tương lai.
Tổng thống Mỹ Donald Trump nhiều lần nhấn mạnh rằng Iran không bao giờ được phép sở hữu vũ khí hạt nhân, và bà Leavitt cho biết lằn ranh đỏ của nhà lãnh đạo Mỹ đối với Iran đã được “nêu rất rõ ràng”.
Tranh cãi tại Liên hợp quốc
Ngày 27/4, Pháp tuyên bố Iran phải sẵn sàng thực hiện những “nhượng bộ lớn” để chấm dứt cuộc khủng hoảng, khi các nước gia tăng áp lực lên Tehran tại phiên họp của Liên hợp quốc về việc kiểm soát eo biển Hormuz chiến lược.
“Sẽ không thể có giải pháp lâu dài cho cuộc khủng hoảng này trừ khi Iran đồng ý nhượng bộ lớn và thay đổi lập trường triệt để”, Ngoại trưởng Pháp Jean-Noel Barrot phát biểu trước Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc.
Ông Barrot nói rằng Iran phải chỉ ra con đường “cùng tồn tại hòa bình trong khu vực và để người dân Iran có thể tự do xây dựng tương lai của chính mình”.
Kể từ khi xung đột với Mỹ - Israel nổ ra, Iran đã có động thái tăng cường kiểm soát eo biển Hormuz, tuyên bố sẽ thiết lập hệ thống thu phí, bất chấp những cảnh báo từ Tổng thống Mỹ Donald Trump.
Về phần mình, Đại sứ Iran tại Liên hợp quốc Amir Saeid Iravani lưu ý rằng Iran, giống như Mỹ, không phải là thành viên của Công ước Luật Biển của Liên hợp quốc.
Ông Iravani cho biết Iran cần “những đảm bảo đáng tin cậy” rằng nước này sẽ không bị tấn công lần nữa trước khi có thể đảm bảo “sự ổn định và an ninh lâu dài ở vịnh Ba Tư” và xa hơn nữa.
Nhà ngoại giao Iran cáo buộc Mỹ đang nhắm mục tiêu vào các tàu thương mại thông qua sự cưỡng ép và đe dọa, tấn công thủy thủ đoàn, bắt giữ tàu trái phép và bắt giữ các thành viên thủy thủ đoàn.
Mỹ gần đây đã bắt giữ một tàu hàng của Iran ở vịnh Oman. Iran đề nghị Mỹ ngay lập tức trả tự do cho con tàu và thủy thủ đoàn, đồng thời tuyên bố sẽ trả đũa.
Vụ bắt giữ cho thấy Mỹ đã thực hiện lời đe dọa đổ bộ và bắt giữ bất kỳ con tàu nào thách thức lệnh phong tỏa của Washington đối với các cảng của Iran.
