Tổng thống Mỹ Donald Trump và Ngoại trưởng Marco Rubio (Ảnh: NYT).
Khi được hỏi về báo cáo cho rằng Tehran đã đưa ra đề nghị mở lại eo biển Hormuz sau khi các cuộc đàm phán bị hủy bỏ, Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio cho biết, Mỹ không chấp nhận việc Iran tiếp tục quyết định tàu thuyền nào được phép đi qua eo biển hay áp dụng bất cứ hình thức thu phí nào từ phía Iran.
“Nếu ý của họ là eo biển đã mở, miễn là các vị phối hợp với Iran, xin phép Iran, nếu không Iran sẽ cho nổ tung tàu thuyền và các vị phải trả tiền cho Iran, thì đó không phải là mở cửa eo biển”, Ngoại trưởng Rubio phát biểu trong cuộc phỏng vấn với Fox News phát sóng ngày 27/4.
Ông nói thêm: “Họ không thể bình thường hóa và chúng ta cũng không thể chấp nhận việc họ cố gắng bình thường hóa một hệ thống mà trong đó Iran quyết định ai được phép sử dụng tuyến đường thủy quốc tế và bạn phải trả cho họ bao nhiêu để được sử dụng nó”.
Những bình luận này được đưa ra sau khi Axios đưa tin Iran đã gửi cho Mỹ một đề xuất mới nhằm mở lại eo biển Hormuz và chấm dứt xung đột trong một thỏa thuận sẽ trì hoãn các cuộc đàm phán phức tạp hơn về chương trình hạt nhân của nước này.
Ông Trump và các quan chức Mỹ khác đã tuyên bố tham vọng hạt nhân của Iran là lý do chính khiến Mỹ và Israel phát động cuộc chiến chống lại Tehran.
Một quan chức Mỹ giấu tên hôm qua cho biết, Tổng thống Trump không hài lòng với đề xuất mới của Iran vì nó không đề cập đến chương trình hạt nhân. "Ông ấy không thích đề xuất đó", quan chức này nói.
Trước đó cùng ngày, ông Trump đã thảo luận về đề xuất này với các cố vấn an ninh quốc gia hàng đầu của mình. Cuộc xung đột giữa Mỹ và Iran vẫn đang ở thế bế tắc trong bối cảnh nguồn cung năng lượng từ khu vực bị sụt giảm.
Eo biển Hormuz, nơi thường vận chuyển 1/5 lượng dầu mỏ và khí đốt tự nhiên hóa lỏng xuất khẩu của thế giới, trên thực tế đã bị đóng cửa kể từ khi Mỹ và Israel tấn công Iran vào cuối tháng 2. Mỹ sau đó cũng thực thi lệnh phong tỏa hàng hải đối với các cảng của Iran kể từ ngày 13/4 để ngăn chặn các tàu liên quan đến Iran di chuyển qua Hormuz.
Mặc dù lệnh ngừng bắn phần lớn đã được duy trì kể từ đầu tháng 4, việc đóng cửa eo biển đã khiến giá năng lượng toàn cầu tăng vọt. Eo biển Hormuz đã trở thành một trong những điểm nghẽn chính trong các cuộc đàm phán Mỹ - Iran do Pakistan làm trung gian, với vòng đàm phán trước đó tại Islamabad đã kết thúc mà không đạt được thỏa thuận nào.
Mặc dù các cuộc hội đàm đã được kỳ vọng sẽ diễn ra vào cuối tuần qua, ông Trump đã hủy chuyến đi của đặc phái viên Steve Witkoff và con rể Jared Kushner tới Pakistan khi Tehran chưa sẵn sàng nối lại đàm phán.
Tại Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc ngày 27/4, các nhà ngoại giao đã thảo luận về eo biển Hormuz trong một phiên họp riêng biệt. Ngoại trưởng Pháp Jean-Noël Barrot cho rằng việc cho phép các khoản thu phí và hối lộ từ phía Iran sẽ tạo ra một tiền lệ nguy hiểm.
