Chính phủ nêu số giảm thu ngân sách nếu nâng ngưỡng miễn thuế lên 1 tỷ đồng

Ngưỡng doanh thu chịu thuế 500 triệu đồng với hộ kinh doanh đã chính thức bị bãi bỏ sau khi Quốc hội thông qua Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Thuế thu nhập cá nhân, Luật Thuế giá trị gia tăng, Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp và Luật Thuế tiêu thụ đặc biệt.

Trong luật sửa đổi, Quốc hội không quy định cứng ngưỡng doanh thu chịu thuế mà giao Chính phủ quy định để tạo sự linh hoạt, chủ động trong điều hành, với mức dự kiến là 1 tỷ đồng mỗi năm - cao gấp đôi ngưỡng 500 triệu trước đó.

Đánh giá tổng quát tác động đến thu ngân sách, tăng trưởng kinh tế 

Trước khi Quốc hội đưa ra quyết định nâng ngưỡng chịu thuế với hộ kinh doanh, cơ quan thẩm tra dự án luật là Ủy ban Kinh tế và Tài chính lưu ý việc điều chỉnh ngưỡng doanh thu cần được tính toán trên cơ sở phân tích, đánh giá các chỉ tiêu của nền kinh tế, bảo đảm phù hợp với tình hình kinh tế - xã hội. Cơ quan này muốn định lượng được tác động của chính sách đối với nguồn thu ngân sách Nhà nước.

Trong báo cáo giải trình tiếp thu trước khi Luật được thông qua, Chính phủ khẳng định đã đánh giá một cách tổng quát tác động đến thu ngân sách, tác động đến tăng trưởng kinh tế và tác động đến người dân và doanh nghiệp khi ban hành Luật. Ngoài ra, Chính phủ cũng báo cáo dự kiến nâng ngưỡng doanh thu chịu thuế lên 1 tỷ đồng.

Theo số liệu tính toán được Chính phủ đưa ra, hiện nay, số hộ, cá nhân có doanh thu dưới 1 tỷ đồng là khoảng hơn 2.500 hộ, cá nhân. Với đề xuất trên, dự kiến số giảm thu ngân sách Nhà nước là 16.650 tỷ đồng so với năm 2025 và giảm 4.850 tỷ đồng so với ngưỡng doanh thu miễn thuế 500 triệu đồng/năm.

Đồng thời, để đảm bảo đồng bộ với việc nâng mức doanh thu không phải nộp thuế đối với hộ, cá nhân kinh doanh, Chính phủ nhấn mạnh cần bổ sung quy định miễn thuế thu nhập doanh nghiệp đối với doanh nghiệp có tổng doanh thu năm không quá 1 tỷ đồng.

Với mức này, số thuế thu nhập doanh nghiệp được miễn là khoảng 2.164 tỷ đồng và số lượng doanh nghiệp được miễn khoảng 235.800 doanh nghiệp.

Chính phủ quy định ngưỡng doanh thu miễn thuế căn cứ khả năng cân đối ngân sách

Lý giải rõ hơn về việc điều chỉnh các sắc thuế khi những chính sách liên quan có hiệu lực chưa lâu, Chính phủ cho biết bối cảnh kinh tế năm 2026 có nhiều biến động đột xuất như xung đột Trung Đông làm giá nhiên liệu tăng mạnh, đứt gãy chuỗi cung ứng làm giảm nguồn cung xăng dầu. Yếu tố này không dự đoán trước được khi ban hành Luật cuối năm 2025 và đây là lý do khách quan, có thực để điều chỉnh sớm mà không cần chờ hết chu kỳ đánh giá.

Theo quan điểm của cơ quan thẩm tra, tại Kết luận 18 của Hội nghị Trung ương 2 chỉ giao Chính phủ chủ động điều chỉnh các loại thuế, phí trong trường hợp khẩn cấp. Còn việc sửa luật lại giao cho Chính phủ điều chỉnh 4 sắc thuế trong điều kiện bình thường, không phải trường hợp khẩn cấp.

Do đó, Ủy ban Kinh tế và Tài chính đề nghị cân nhắc 2 hướng. Một là quy định khoảng hoặc mức về doanh thu để Chính phủ chủ động điều hành và cho phép Chính phủ được chủ động điều chỉnh ngoài khoảng hoặc mức theo quy định tại Luật trong trường hợp khẩn cấp vì lợi ích quốc gia. Hai là quy định tiêu chí, nguyên tắc để Chính phủ có căn cứ quy định.

Nói rõ hơn về điều này, Chính phủ cho biết đã bổ sung tiêu chí, nguyên tắc để đảm bảo tính hợp lý, khả thi và chỉnh lý luật theo hướng “căn cứ các chỉ số kinh tế vĩ mô, khả năng cân đối ngân sách, Chính phủ quy định mức doanh thu không phải nộp thuế thu nhập cá nhân, thuế giá trị gia tăng và và thuế thu nhập doanh nghiệp”.

Cũng theo báo cáo của Chính phủ, tại Luật thuế Thu nhập cá nhân đã quy định hộ, cá nhân kinh doanh có doanh thu trên 3 tỷ đồng/năm sẽ phải nộp thuế theo thu nhập (doanh thu - chi phí).

Luật Thuế Thu nhập doanh nghiệp cũng quy định các mức thuế suất khác nhau tại ngưỡng doanh thu 3 tỷ đồng/năm (thuế suất 15% áp dụng đối với doanh nghiệp có tổng doanh thu năm không quá 3 tỷ đồng và 17% với doanh nghiệp có tổng doanh thu năm từ trên 3 tỷ đồng đến không quá 50 tỷ đồng).

Với các quy định này, trường hợp Chính phủ điều chỉnh mức doanh thu không phải nộp thuế vượt trên 3 tỷ đồng/năm sẽ phải báo cáo Quốc hội sửa các luật để điều chỉnh quy định có liên quan nhằm đảm bảo tính đồng bộ và hợp lý của chính sách.

Vì vậy, mặc dù không quy định khung trong Luật nhưng để phù hợp với quy định của các luật thuế hiện hành, Chính phủ cũng chỉ được điều chỉnh tối đa mức doanh thu này đến dưới 3 tỷ đồng/năm.