Các máy ly tâm được sử dụng để làm giàu uranium tại nhà máy nhiên liệu hạt nhân của Iran ở Natanz vào năm 2019 (Ảnh: NYT).
"Tôi nhấn mạnh rằng đề xuất của chúng tôi, mà Tổng thống Nga đã nhiều lần đề cập - về việc vận chuyển vật liệu này đến Nga theo một chuỗi các bước được các bên chấp nhận, để cuối cùng vật liệu này có thể được sử dụng để sản xuất nhiên liệu cho các lò phản ứng của Iran - vẫn đang được xem xét, và chúng tôi không rút lại đề xuất đó”, Thứ trưởng Ngoại giao Iran Sergey Ryabkov nói với các phóng viên hôm 27/5.
“Nhưng chúng tôi không áp đặt bất cứ điều gì lên bất cứ ai. Chúng tôi chỉ đơn giản coi ý tưởng của mình là khá hợp lý. Điều đó xuất phát từ kinh nghiệm mà chúng tôi đã có khi Kế hoạch Hành động Toàn diện chung (JCPOA) có hiệu lực," nhà ngoại giao Nga cho biết, đề cập đến thỏa thuận hạt nhân Iran.
Trả lời câu hỏi về số phận có thể xảy ra đối với uranium làm giàu cao của Iran, ông Ryabkov nhấn mạnh Nga biết rằng các cuộc thảo luận đang diễn ra, cũng như "nhiều suy đoán và ý tưởng do các bên khác nhau đưa ra”.
"Tóm lại, chúng tôi xuất phát từ giả định rằng nếu đạt được thỏa thuận đang được thảo luận, kế hoạch hành động về uranium được làm giàu cao ở Iran sẽ được xây dựng chi tiết hơn trong tương lai”, ông Ryabkov nói thêm.
Cùng ngày, Tổng thống Mỹ Donald Trump nói với đài PBS rằng Washington không có kế hoạch nới lỏng các lệnh trừng phạt đối với Iran nếu Tehran từ bỏ kho uranium làm giàu của nước này.
Khi được hỏi liệu một thỏa thuận đạt được có đồng nghĩa với việc Iran sẽ từ bỏ uranium làm giàu ở cấp độ cao để đổi lấy việc dỡ bỏ lệnh trừng phạt hay không, ông nói: "Không, hoàn toàn không. Không phải để dỡ bỏ lệnh trừng phạt”.
"Họ sẽ từ bỏ uranium làm giàu cao của họ không phải để được dỡ bỏ lệnh trừng phạt", ông Trump nói thêm.
Trước đó, Tổng thống Vladimir Putin tuyên bố Nga vẫn để ngỏ đề xuất chuyển giao uranium làm giàu của Iran sang Nga, và Moscow vẫn coi đây là một lựa chọn khả thi để giảm leo thang căng thẳng.
Theo Tổng thống Putin, Moscow sẵn sàng lưu trữ uranium làm giàu của Iran, tương tự thỏa thuận năm 2015 - một mô hình ban đầu được tất cả các bên chấp nhận trước khi Mỹ thay đổi lập trường.
Theo Tổng thống Putin, Mỹ, Iran và Israel ban đầu đã đồng ý với ý tưởng này. Tuy nhiên, cả Washington và Tehran sau đó đều đưa ra lập trường cứng rắn hơn. Mỹ yêu cầu uranium của Iran chỉ được đưa đến lãnh thổ nước này, trong khi Tehran đề xuất thành lập một liên danh Nga - Iran trên lãnh thổ của mình để pha loãng uranium. Cuối cùng, tình hình đã rơi vào bế tắc.
Một trong những điều kiện mà Mỹ đưa ra nhằm chấm dứt cuộc xung đột với Iran là Iran phải từ bỏ quyền kiểm soát đối với uranium làm giàu cao. Washington lo ngại Tehran có thể sử dụng số uranium làm giàu này để chế tạo vũ khí hạt nhân - một ngưỡng mà Mỹ coi là “lằn ranh đỏ”.
Iran hiện nắm giữ hơn 400kg uranium được làm giàu đến 60%, theo ước tính của Cơ quan Năng lượng Nguyên tử Quốc tế. Mức uranium dùng để chế tạo vũ khí hạt nhân thường yêu cầu độ làm giàu từ 90% trở lên.
Tổng thống Mỹ Donald Trump đã viện dẫn năng lực hạt nhân của Iran là một trong những lý do chính để phát động chiến dịch quân sự chống lại Tehran.
Tổng thống Trump đã vạch ra kế hoạch tiêu hủy uranium làm giàu của Iran, nói rằng số vật liệu này sẽ được vận chuyển đến Mỹ, xử lý tại chỗ hoặc đưa đến một địa điểm khác.
Bộ trưởng Năng lượng Mỹ Chris Wright nói với các nghị sĩ rằng Iran đang “tiến rất gần” đến việc chế tạo vũ khí hạt nhân, khẳng định Tehran chỉ cần “vài tuần” là có thể làm giàu một tấn uranium lên cấp độ vũ khí.
Iran đã nhiều lần bác bỏ cáo buộc từ Mỹ rằng họ đang phát triển vũ khí hạt nhân. Tehran khẳng định họ có quyền phát triển chương trình nguyên tử vì mục đích hòa bình.
