Thủ tướng Armenia Nikol Pashinyan và Tổng thống Nga Vladimir Putin (Ảnh: Reuters).
Nga cho biết hôm 27/5 rằng họ đã cảnh báo Armenia rằng Moscow sẽ đình chỉ hoặc chấm dứt việc cung cấp dầu, khí đốt và kim cương thô giá rẻ nếu Yerevan tiếp tục thúc đẩy nỗ lực gia nhập EU.
Moscow đưa ra cảnh báo trước thềm cuộc bầu cử quốc hội ngày 7/6, trong bối cảnh các cuộc thăm dò cho thấy đảng Civil Contract của Thủ tướng Nikol Pashinyan đang nắm lợi thế so với các đối thủ. Ông Pashinyan đã tăng cường quan hệ với phương Tây trong thời gian qua.
“Đại sứ quán Nga đã chính thức chuyển một bức thư nêu rõ rằng nếu tiến trình gia nhập EU của Armenia tiếp tục, phía Nga sẽ đình chỉ hoặc đơn phương chấm dứt Thỏa thuận Hợp tác về cung cấp khí đốt tự nhiên, sản phẩm dầu mỏ và kim cương thô”, phát ngôn viên Bộ Ngoại giao Nga Maria Zakharova nói với hãng tin RIA.
Armenia, quốc gia không giáp biển với khoảng 3 triệu dân, từ lâu có quan hệ chặt chẽ với Nga và là thành viên của Liên minh Kinh tế Á-Âu do Nga dẫn dắt.
Moscow cho rằng việc gia nhập EU sẽ không tương thích với tư cách thành viên của Armenia trong Liên minh Kinh tế Á-Âu.
Thỏa thuận hợp tác mà Nga cảnh báo có thể chấm dứt cho phép Armenia mua dầu, khí đốt và kim cương thô mà không phải chịu thuế xuất khẩu, đồng thời được hưởng các điều kiện ưu đãi rất lớn.
Moscow cho biết thư cảnh báo do Bộ trưởng Năng lượng Nga Sergei Tsivilev gửi tới Bộ Quản lý Lãnh thổ và Cơ sở hạ tầng Armenia. Theo nội dung bức thư được báo Kommersant của Nga đăng tải, ông Tsivilev cho rằng xu hướng ngả về EU của Armenia “không phù hợp với bản chất quan hệ đối tác giữa chính phủ và các thực thể kinh tế của 2 nước”.
Armenia lên tiếng
Phát biểu tại một cuộc vận động tranh cử, ông Pashinyan cho biết Armenia chưa có kế hoạch rời Liên minh Kinh tế Á-Âu và việc là thành viên của khối này không mâu thuẫn với nguyện vọng gia nhập EU.
“Hiện tại, Armenia có thể vừa là thành viên Liên minh Kinh tế Á-Âu vừa tiến hành các cải cách để đạt tiêu chuẩn châu Âu. Chúng tôi đang đi theo con đường đó”, các hãng tin Nga dẫn lời ông.
“Khi đến lúc phải lựa chọn, chúng tôi sẽ lựa chọn. Chúng tôi cần có một phương án thay thế để không ai có thể nói về Armenia rằng, ai cần nước này, và nước này đang đi đâu?”, ông nói.
Quan hệ giữa Moscow và Yerevan bị ảnh hưởng sau khi Azerbaijan giành được quyền kiểm soát khu vực Karabakh vào tháng 9/2023. Khu vực này được cộng đồng quốc tế công nhận là lãnh thổ của Azerbaijan, nhưng khi đó là nơi sinh sống của cộng đồng gốc Armenia. Sau sự việc, cộng đồng người gốc Armenia đã di tản khỏi khu vực nói trên.
Khi đó, Armenia tỏ ra không hài lòng vì cho rằng Nga đã không bảo vệ đồng minh. Kể từ đó, Armenia đã tìm cách tăng cường quan hệ với phương Tây, đồng thời đình chỉ tham gia một liên minh phòng thủ khu vực do Nga dẫn đầu.
Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio đã thăm Yerevan hồi đầu tuần và ký thỏa thuận đối tác chiến lược, cho thấy quan hệ song phương đang ấm lên. Armenia năm ngoái cũng đã thông qua luật khởi động tiến trình gia nhập EU.
Tổng thống Donald Trump viết trên mạng xã hội hôm 27/5 rằng ông Pashinyan có "sự ủng hộ hoàn toàn" của mình trong cuộc bầu cử ngày 7/6, gọi ông là “một người bạn tuyệt vời và một nhà lãnh đạo xuất sắc”.
