Những năm gần đây, phòng vé Việt liên tục chứng kiến những cột mốc doanh thu bùng nổ, với nhiều dự án cán mốc "trăm tỷ". Tuy nhiên mặt trái của sự thăng hoa ấy là hiện thực khốc liệt. Không ít nhà sản xuất và đạo diễn đang phải gánh chịu hậu quả nặng nề vì trót “tất tay” vào những “đứa con tinh thần” của mình.
Dễ thắng nhưng lại càng dễ thua
Quý I/2026 khép lại với kỷ lục mới của điện ảnh Việt khi tổng doanh thu chạm mốc khoảng 1.109 tỷ đồng, vượt xa thành tích cùng kỳ năm trước và trở thành quý I ăn khách nhất lịch sử. Con số này là minh chứng rõ nét cho thấy sức mua của khán giả đã phục hồi mạnh mẽ, mở ra một chu kỳ tăng trưởng đầy hứa hẹn cho thị trường nội địa.
Thế nhưng, bên cạnh những cú nổ doanh thu chấn động, bức tranh phòng vé Việt những tháng đầu năm 2026 vẫn xuất hiện không ít những khoảng lặng chát chúa. Nhiều bộ phim ra mắt mang theo bao hoài bão để rồi âm thầm rời rạp với kết quả khiêm tốn, thậm chí lỗ nặng.
Trong 5 tháng đầu năm 2026, nhiều bộ phim rơi vào cảnh lỗ nặng.
Nhắc đến những "cú ngã" đau đớn, nhà sản xuất Hằng Trịnh của tác phẩm Bẫy tiền từng gây chú ý khi đăng tải một dòng trạng thái trên trang cá nhân. Không né tránh sự thật, cô thừa nhận đây là "lần thất bại đau đớn nhất với bộ phim yêu thích nhất của chính mình".
Điều khiến người ta đồng cảm không chỉ nằm ở bài toán lỗ lãi, mà ở sự bất lực của người làm phim khi tâm huyết không chạm được tới khán giả.
"Đây là lời xin lỗi đến tất cả nhà đầu tư và tất cả đồng đội vì tin tưởng mình. Đây có lẽ là bài học lớn nhất về hành trình làm phim của bản thân về chiến lược, về câu chuyện, về khán giả và sự kết nối", Nhà sản xuất Hằng Trịnh chia sẻ.
Nghịch lý lớn nhất của điện ảnh Việt hiện tại là trong khi khán giả chứng kiến thị trường thăng hoa, thì người trong nghề lại xem đây là "canh bạc" khốc liệt có thể đánh đổi bằng cả cơ đồ. Từng được xem là tượng đài của điện ảnh Việt đó chính là Dòng máu anh hùng. Tuy nhiên phía sau ánh hào quang đó, đạo diễn Charlie Nguyễn từng ngậm ngùi chia sẻ rằng phải đến tận năm 2022 (tức 15 năm sau khi phim ra mắt), anh mới trả dứt điểm khoản nợ ngân hàng từ việc bù lỗ.
Gần đây nhất, siêu mẫu Xuân Lan và ông xã - đạo diễn Nguyễn Ngọc Lâm cũng nếm trái đắng khi mạnh tay đầu tư. Việc "tất tay" cho hai dự án là Cái giá của hạnh phúc (2024) và Cưới vợ cho cha (2025) khiến cô lỗ tới 30 tỷ đồng.
Nỗi đau của người trong cuộc
Không dừng lại ở những khoản nợ, thất bại trên thương trường điện ảnh còn để lại những vết thương lòng sâu sắc, buộc nhiều nhà làm phim phải đưa ra những quyết định nghiệt ngã.
Năm 2021, bộ phim Võ sinh đại chiến của đạo diễn Bá Cường thua lỗ hơn 20 tỷ đồng. Quá trình giải ngân dòng vốn gặp trục trặc cộng với doanh thu bết bát khiến anh lâm vào cảnh khốn cùng, phải bán đi 3 căn nhà để gồng gánh nợ nần. Anh cho biết bản thân từng bị "sang chấn tâm lý" khi nhìn đứa con tinh thần chết dần chết mòn ngoài rạp. Áp lực nặng nề đến mức nam đạo diễn phải tạm ngưng làm phim thời gian dài và từng có ý định từ bỏ con đường nghệ thuật.
Chia sẻ với PV Báo Điện tử VTC News, đạo diễn Bá Cường thừa nhận thất bại đó dạy anh "bài học xương máu về việc chọn thời điểm phát hành".
"Chúng ta thường chủ quan khi có sản phẩm tốt, nhưng giữa sản phẩm tốt và sản phẩm được bán chạy là hai câu chuyện khác nhau. Đúng là tôi suy sụp khi bộ phim thất bại phòng vé song về nội dung thì đại đa số vẫn đánh giá là phim rất tốt nên cũng an ủi phần nào", anh cho biết.
Theo đạo diễn Bá Cường, điện ảnh là ngành nghề đòi hỏi sự đầu tư rất lớn cả về tài chính đã xác định dấn thân thì cần chuẩn bị tốt mọi thứ. Với anh, thất bại là mẹ của thành công.
Đạo diễn Bá Cường từng phải bán 3 căn nhà vì làm phim thua lỗ.
"Khi dấn thân vào ngành này thì đòi hỏi nguồn vốn khổng lồ, người làm phim phải chấp nhận rủi ro và chuẩn bị tâm lý. Điện ảnh tàn nhẫn nhưng cũng mang lại cơ hội đổi đời. Bạn có thể thất bại một, hai phim nhưng chỉ cần thắng một phim là đủ lấy lại mọi thứ", anh nói thêm.
Sau thất bại đó, đạo diễn Bá Cường dành thời gian đủ lâu để chiêm nghiệm về thị trường và chiến lược cho dự án sắp tới của mình.
Một câu chuyện xót xa không kém diễn ra vào năm 2025 với đạo diễn Hoàng Nam. Tác phẩm Thế hệ kỳ tích được nam đạo diễn tiết lộ mức đầu tư lên đến 26 tỷ đồng nhưng chỉ thu về hơn 800 triệu đồng. Cú sốc này biến thành "cú ngã" quá đau, buộc anh phải tuyên bố dừng hành trình làm phim, quay về vạch xuất phát làm YouTuber để mưu sinh trả nợ.
"Điện ảnh là đam mê nhưng trăm ngàn mũi tên, nhiều vấn đề xảy ra khiến tôi không còn là chính mình... Cú vấp ngã khiến tôi trắng tay. Đầu tư rất nhiều tiền nhưng thu lại không đáng là bao, chỉ đủ trả nợ một chút. Tôi cần tỉnh táo, đứng dậy sau vấp ngã bởi phía sau còn gia đình", đạo diễn Hoàng Nam xót xa thừa nhận.
Có thể thấy, những kỷ lục doanh thu liên tiếp dẫu mang lại sinh khí cho điện ảnh Việt, song lại vô tình dệt nên ảo ảnh về một "mỏ vàng" dễ dàng khai thác. Cứ mỗi lần có một bom tấn đại thắng, làn sóng nhà đầu tư lại ồ ạt đổ bộ với suy nghĩ rập khuôn: chỉ cần rót vốn mạnh tay vào một thị trường đang chuộng phim nội là nắm chắc phần thắng.
Dẫu vậy, thực tế khắc nghiệt luôn nhắc nhở rằng màn bạc chưa bao giờ là một canh bạc an toàn. Ở sân chơi nghệ thuật này, mọi công thức tính toán hay số liệu phân tích đều phải cúi đầu trước một biến số vô hình mang tên "may rủi".
