Sáng 22.4, Quốc hội thảo luận về dự thảo Nghị quyết một số cơ chế, chính sách đột phá phát triển văn hóa Việt Nam. Bộ trưởng Bộ VH-TT-DL Lâm Thị Phương Thanh giải trình làm rõ một số vấn đề đại biểu nêu.
Bộ trưởng Bộ VH-TT-DL Lâm Thị Phương Thanh
ẢNH: GIA HÂN
Nâng cao khả năng cảm thụ văn hóa của người dân
Bộ trưởng Lâm Thị Phương Thanh nhấn mạnh, dự thảo nghị quyết của Quốc hội nhằm tập trung giải quyết 2 vấn đề lớn: tháo gỡ các điểm nghẽn, khó khăn, vướng mắc trong phát triển văn hóa; huy động, sử dụng hiệu quả mọi nguồn lực để phát triển văn hóa.
Do đó, dự thảo được xây dựng theo nguyên tắc chính sách nào đã rõ, đã "chín", bảo đảm khả thi, có sự đồng thuận cao thì quy định ngay; đồng thời đề xuất giao Chính phủ quy định chi tiết những vấn đề cần có sự linh hoạt, vấn đề mới cần được thí điểm bằng chính sách đặc thù.
Đặc biệt, dự thảo xác định rõ nguồn lực phát triển văn hóa gồm nguồn ngân sách nhà nước hàng năm bảo đảm tối thiểu 2% trong tổng chi ngân sách và huy động các nguồn lực xã hội.
Bộ VH-TT-DL đang phối hợp với Bộ Tài chính và các cơ quan, địa phương xác định rõ cơ cấu của 2% nêu trên, đảm bảo việc chi cho văn hóa đúng mục tiêu và đúng ưu tiên trọng tâm.
Một nội dung quan trọng khác tại dự thảo, là việc thể chế hóa chủ trương của Bộ Chính trị về chọn ngày 24.11 hàng năm là "Ngày văn hóa Việt Nam". Người lao động sẽ được nghỉ làm việc và hưởng nguyên lương; được miễn hoặc giảm phí, lệ phí dịch vụ tham quan tại các cơ sở văn hóa, thể thao công lập theo quyết định của cơ quan có thẩm quyền...
Bộ trưởng Lâm Thị Phương Thanh cho biết, mục đích của quy định này nhằm chăm lo, bảo đảm cho nhân dân được tiếp cận, tham gia thụ hưởng văn hóa; đồng thời nâng cao khả năng cảm thụ văn hóa của người dân, đặc biệt là thanh thiếu niên.
Ngoài quy định các đơn vị văn hóa, giải trí công lập sẽ miễn, giảm phí, lệ phí cho nhân dân trong ngày này có đại biểu đề xuất thêm cơ chế để khuyến khích các cơ sở tư nhân tham gia, Bộ trưởng cho biết sẽ ghi nhận để tiếp thu nội dung này.
Các đại biểu tại phiên thảo luận sáng 22.4
ẢNH: GIA HÂN
Thí điểm mô hình Quỹ Văn hóa nghệ thuật
Bộ trưởng Lâm Thị Phương Thanh cũng đề cập tới chính sách về bảo tồn văn hóa các dân tộc thiểu số, nghệ thuật dân gian, nghệ thuật truyền thống. Theo bà, đây là nội dung mới được bổ sung.
Các cơ chế, chính sách, giải pháp được thiết kế theo hướng ưu tiên nguồn lực tài chính để bảo tồn, phát huy giá trị văn hóa truyền thống tốt đẹp của các dân tộc Việt Nam, các giá trị văn hóa có nguy cơ mai một và nghệ thuật truyền thống.
Cơ quan soạn thảo sẽ tiếp thu ý kiến của các đại biểu, đặc biệt là vấn đề liên quan đến tiếng nói, chữ viết của các dân tộc.
Liên quan đến Quỹ Văn hóa nghệ thuật, Bộ trưởng cho hay, Chính phủ đã bổ sung vào dự thảo theo hướng thí điểm thành lập quỹ này dưới mô hình hợp tác công tư, là quỹ đầu tư mạo hiểm hoạt động theo nguyên tắc thị trường, chấp nhận khả năng rủi ro, bảo đảm công khai, minh bạch.
Đây là cơ chế phù hợp với đặc thù đầu tư trong lĩnh vực văn hóa, văn học nghệ thuật tiềm ẩn rất nhiều rủi ro. Nguồn vốn của quỹ gồm "vốn nền" từ ngân sách và nguồn đối ứng xã hội từ doanh nghiệp, từ các tổ chức, cá nhân và các nguồn bổ sung như tài trợ quốc tế hoặc các nguồn thu hợp pháp khác.
Việc thành lập quỹ chủ yếu để huy động các nguồn lực xã hội. Ngân sách nhà nước chủ yếu đóng vai trò là "vốn mồi" để khuyến khích việc đóng góp của tư nhân. Chính phủ sẽ lưu ý việc xây dựng các tiêu chí đánh giá rủi ro, cơ chế chấp nhận rủi ro, cùng đó là tổng kết, đánh giá và hoàn thiện mô hình này, bảo đảm hoạt động hiệu quả, không lãng phí nguồn lực...
