Vải chín đến đâu, thương lái đặt mua đến đấy
Ông Ngô Văn Liên, Giám đốc HTX nông nghiệp Thanh Hải (tổ dân phố Cầu Đền, P.Chũ, tỉnh Bắc Ninh), cho biết nếu mùa vụ năm 2025 năng suất toàn hợp tác xã đạt khoảng 400 tấn thì năm nay chỉ mong giữ được 30 - 40%. Hiện nay, vải thiều chỉ to bằng đầu đũa và đang trong thời kỳ rụng sinh lý, chưa thể ước đoán được năng suất.
Vải chín sớm ở Thanh Hà có giá bán buôn tại vườn lên tới 120.000 đồng/kg
ẢNH: QUANG MINH
Không chỉ HTX nông nghiệp Thanh Hải, hàng trăm nhà vườn, hợp tác xã ở "thủ phủ vải thiều Lục Ngạn" sản lượng chỉ đạt từ 10 - 20% so với năm 2025, cá biệt có vườn còn mất trắng.
"Nguyên nhân khiến vải mất mùa chủ yếu do thời tiết, từ tháng 11 - 12.2025 vừa qua có rất ít đợt rét đậm, rét dài trong khi thời gian này cây vải cần lạnh để ủ hoa. Mùa đông ấm khiến cây vải ít hoa, bật lộc sớm", ông Liên nói.
Chị Nguyễn Thị Hường, chủ vườn vải tại thôn Lại Xá (xã Thanh Hà, TP.Hải Phòng), cũng xác nhận tỷ lệ đậu hoa của trà vải chín sớm chỉ đạt 60 - 70%, còn vải thiều chỉ đạt 20%.
Đến thời điểm này, chị Hường dự báo sản lượng đạt khoảng 3 tấn, chỉ bằng một nửa so với năm ngoái. Dự báo khoảng 3 tuần nữa, chị Hường bắt đầu thu hoạch, bán vải u hồng, u trứng đều là những giống chín sớm trong vườn của gia đình.
Chia sẻ với Thanh Niên, bà Vũ Thị Hảo, Phó chủ tịch UBND xã Thanh Hà, cho biết ngoài mùa đông ấm bất thường thì sau Tết Nguyên đán, mùa xuân cũng ít mưa, trời nóng nên cây vải bật lộc nhanh, không có hoa. Nhiều nhà vườn đã chủ động đi bẻ lộc để cây ra hoa nhưng diện tích quá lớn, không xử lý xuể.
Theo bà Hảo, toàn xã Thanh Hà sau sáp nhập có 938 ha trồng vải, trong đó tỷ lệ ra hoa vải chín sớm chỉ đạt 50 - 60%, vải thiều muộn chỉ đạt khoảng 30 - 40%. Hiện nay, vải chín sớm đang cho thu hoạch, được thương lái thu mua với giá rất cao. Ông Nguyễn Văn Ba, chủ vườn vải xóm 5, thôn Lại Xá 1 nằm trong số ít những hộ may mắn trúng mùa vải chín sớm.
Ông Ba xác nhận, thương lái đang "săn hàng" và sẵn sàng trả giá rất cao. Trong ngày 17.4, vải bán tại vườn được thương lái mua buôn 120.000 đồng/kg, giá cao chưa từng có. Hiện nay, giá vải chín sớm vẫn ổn định ở mức 80.000 đồng/kg, vải chín đến đâu thương lái giục thu hoạch, chuyển khoản đặt cọc để giao hàng sớm.
"Chưa khi nào chúng tôi bán vải chín sớm sướng như năm nay, đỉnh giá giữ ổn định. Nếu những năm trước, vải đầu mùa bán buôn cao lắm vào ngày rằm, mùng 1 đầu tháng cũng chỉ 100.000 đồng/kg, sau đó giảm nhanh về 60.000 - 70.000 đồng/kg khi sản lượng nhiều lên.
Còn năm nay, đầu vụ giá 100.000 - 120.000 đồng và liên tục giữ giá 80.000 - 90.000 đồng/kg trong nhiều ngày qua, dự báo tăng trở lại vào thời điểm trước ngày rằm tháng ba", ông Ba nói.
Giá cao bù đắp thiệt hại mất mùa?
Trong vùng trọng điểm sản xuất vải chín sớm cung cấp nguyên liệu cho những lô hàng xuất khẩu đầu tiên của mùa vụ năm nay, ông Ngô Văn Cường, phụ trách HTX sản xuất và tiêu thụ vải sớm Phúc Hòa, cho biết quả vải đã bước vào giai đoạn bao cùi.
Vườn nhà của gia đình ông Cường năm nay mất khoảng 30% so với năm 2025, trong khi vùng lân cận có nhiều vườn mất đến 60% sản lượng.
Ông Cường thông tin, nhiều vườn không đến nỗi mất trắng, nhưng quả vải thưa nên việc chăm sóc khó khăn, trong khi giá nhiều loại vật tư như phân bón, thuốc bảo vệ thực vật năm nay đều tăng.
"Mỗi cây vải nhiều hay ít quả thì công chăm, phân bón đều như nhau. Chúng tôi động viên bà con tập trung đầu tư chăm sóc kỹ nhất để quả vải đạt chất lượng cao nhất", ông Cường nói.
Ông Nguyễn Biên Thùy, Phó chủ tịch UBND xã Phúc Hòa, khẳng định địa phương có lợi thế là vùng vải thu hoạch sớm "mở hàng" mùa vụ trong toàn tỉnh, "ang áng" đến thời điểm này sản lượng chỉ đạt 40 - 50% so với năm ngoái.
"Vải mất mùa nên câu chuyện giá bán đang được quan tâm nhiều nhất và dự báo giá chắc chắn sẽ cao. Ngay trong tuần tới, lãnh đạo UBND xã Phúc Hòa chủ trì cuộc họp với đại diện các hợp tác xã, doanh nghiệp đang thu mua để thống nhất triển khai kế hoạch tiêu thụ vải", ông Thùy cho hay.
Trao đổi với Thanh Niên, ông Nguyễn Văn Toản, Trưởng phòng Bảo vệ thực vật, Chi cục Bảo vệ thực vật và Trồng trọt, Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Bắc Ninh, cho biết dự báo sản lượng vải năm nay khoảng 95.000 tấn, chỉ bằng gần 50% so với năm 2025. Dự kiến từ ngày 20.5 trở đi, Bắc Ninh bắt đầu được thu hoạch vải chín sớm.
Tuy nhiên, hiện một số doanh nghiệp đã bắt đầu về khảo sát để thu mua. Dự báo giá vải xuất khẩu năm nay dao động 60.000 - 62.000 đồng/kg, tăng gấp 2 lần so với năm 2025; vải sớm cũng đạt từ 40.000 - 45.000 đồng/kg. Dự kiến khoảng ngày 25.5, Bắc Ninh sẽ có lô hàng xuất khẩu đầu tiên, vải sẽ được tuyển chọn tại vùng nguyên liệu Phúc Hòa.
Còn bà Vũ Thị Hảo, Phó chủ tịch UBND xã Thanh Hà (TP.Hải Phòng), cho rằng giá vải cao kỷ lục từ đầu vụ nhưng tiêu thụ thuận lợi sẽ là tín hiệu lạc quan trong vụ năm nay. Giá vải cao sẽ bù đắp thiệt hại do mất sản lượng.
"Dự báo còn hơn 20 ngày nữa, Thanh Hà mới chính thức bước vào vụ vải năm nay nhưng địa phương sẽ sớm tổ chức hội nghị xúc tiến tiêu thụ vải, đồng thời tiếp tục quảng bá đặc sản của địa phương trên các nền tảng mạng xã hội để thu hút khách du lịch đến với địa phương", bà Hảo thông tin.
