Dùng AI 'trị' bệnh hình thức trong phong trào công đoàn

Ông Phạm Quang Hưởng, Phó chủ tịch Công đoàn Khoa học và Công nghệ Việt Nam, cho rằng, thực tế hiện nay ở nhiều đơn vị, công tác theo dõi, đánh giá phong trào thi đua vẫn còn thực hiện theo phương thức thủ công. Dữ liệu phân tán, thiếu liên thông khiến việc tổng hợp, chấm điểm, đánh giá mất nhiều thời gian, trong khi hiệu quả thực chất của phong trào chưa được phản ánh đầy đủ.

ẢNH: P.HẢI

Việc phát hiện, biểu dương các điển hình tiên tiến đôi khi chưa kịp thời; tính minh bạch và định lượng trong đánh giá thi đua còn hạn chế.

"Nếu phương thức tổ chức phong trào không đổi mới thì sẽ khó tạo được động lực và sức hấp dẫn đối với đoàn viên, người lao động", ông Hưởng nói.

Theo ông Hưởng, chuyển đổi số trong công tác thi đua không đơn thuần là số hóa quy trình hay thay giấy tờ bằng phần mềm mà là sự thay đổi từ tư duy quản lý sang quản trị số; từ đánh giá cảm tính sang đánh giá dựa trên dữ liệu; từ điều hành truyền thống sang điều hành thông minh, minh bạch theo thời gian thực.

Nhiều mô hình ứng dụng công nghệ, trí tuệ nhân tạo (AI) đã cho thấy những kết quả tích cực, góp phần nâng cao tính minh bạch, khách quan và sức hấp dẫn của phong trào. Ông Hưởng dẫn chứng nền tảng số quản lý phong trào thi đua do Công đoàn VNPT triển khai từ năm 2023.

Sau khi triển khai nền tảng số tích hợp trên hệ thống quản trị nội bộ, thời gian tổng hợp báo cáo thi đua giảm từ 7 - 10 ngày xuống còn 1 ngày; tỷ lệ hoàn thành chỉ tiêu thi đua tăng trung bình 18%; số lượng sáng kiến, cải tiến kỹ thuật được ghi nhận tăng 45%. Đặc biệt, hơn 85% cán bộ, đoàn viên đánh giá cao tính minh bạch và công bằng trong công tác đánh giá thi đua.

Dùng AI "chấm điểm" phong trào thi đua

Đồng tình với quan điểm trên, TS Nguyễn Ngọc Ân, Chủ tịch Công đoàn Giáo dục Việt Nam, cho rằng một trong những vấn đề khiến nhiều phong trào công đoàn rơi vào hình thức là thiếu công cụ để lượng hóa kết quả. Theo ông, muốn phong trào không hình thức thì phải lượng hóa được, phải cân đong đo đếm được.

Nhiều người vẫn đang hiểu đơn giản chuyển đổi số là thay văn bản giấy bằng email hoặc Zalo. Tuy nhiên, số hóa hoạt động công đoàn phải đi xa hơn thế.

ẢNH: P.HẢI

Theo mô hình đang được Công đoàn Giáo dục Việt Nam triển khai, mỗi đoàn viên được theo dõi trên một hệ thống dữ liệu số. Các thông tin về hoàn cảnh khó khăn, nhu cầu hỗ trợ, thành tích nghiên cứu khoa học, sáng kiến hay hoạt động chuyên môn đều được cập nhật thường xuyên.

"Công đoàn không chỉ đi tìm người ốm đau để thăm hỏi. Có những kỹ sư rất giỏi, những nhà khoa học rất giỏi cũng cần công đoàn truyền cảm hứng, tạo động lực, tạo môi trường để họ phát huy năng lực và được ghi nhận. Chăm lo cho đoàn viên phải được cá nhân hóa theo từng nhóm đối tượng. Đây mới là giá trị thực sự của chuyển đổi số trong hoạt động công đoàn", ông Ân chia sẻ.

Một ví dụ khác được TS Nguyễn Ngọc Ân đưa ra là việc ứng dụng AI trong đánh giá các khối thi đua của Công đoàn Giáo dục Việt Nam. Trước đây, mỗi dịp tổng kết, các đơn vị thường gửi những bản báo cáo dài nhiều trang với nội dung chủ yếu là mô tả thành tích. Điều này khiến việc đánh giá dễ mang tính cảm tính.

Để khắc phục, Công đoàn Giáo dục Việt Nam yêu cầu các đơn vị chỉ báo cáo các số liệu cụ thể. Các dữ liệu này sau đó được đưa vào công cụ AI để phân tích, đánh giá và tổng hợp thành báo cáo trực quan.

"Thay vì chủ tịch công đoàn nhận xét đơn vị nào làm tốt, đơn vị nào làm chưa tốt, thì AI phân tích toàn bộ dữ liệu và đưa ra kết quả khách quan. Khi dữ liệu đã rõ ràng thì không ai có thể tranh luận được. Cách làm này đã tạo ra thay đổi rõ rệt. Những đơn vị hoạt động chưa hiệu quả nhanh chóng nhìn thấy khoảng cách của mình so với các đơn vị khác và chủ động điều chỉnh", ông Ân nói.

Tại phiên thảo luận, các đại biểu cho rằng trong bối cảnh chuyển đổi số diễn ra mạnh mẽ, tổ chức công đoàn cần tiếp tục xây dựng nền tảng dữ liệu dùng chung, ứng dụng AI và các công nghệ số trong quản lý, điều hành và tổ chức phong trào. 

Tuy nhiên, dù công nghệ phát triển đến đâu, AI có thể hỗ trợ phân tích thông tin, nhưng không thể thay thế sự đồng hành và trách nhiệm của tổ chức công đoàn đối với người lao động.