Trâu bò là một trong những loài động vật dễ mắc bệnh lở mồm long móng - Ảnh: TTO
Theo Bộ, vi rút lở mồm long móng serotype SAT1 chủ yếu lưu hành ở tiểu vùng Sahara của Châu Phi với 13 chủng (topotype) khác nhau và được ký hiệu từ SAT1/I đến SAT1/XIII.
Chủng serotype SAT1 thường gây nhiễm trên cừu, dê và trâu rừng.
Tuy nhiên, theo báo cáo của Tổ chức Lương thực và Nông nghiệp Liên hợp quốc (FAO), vi rút lở mồm long móng serotype SAT1 đã xuất hiện tại Iraq từ tháng 3-2025, sau đó tiếp tục được báo cáo tại nhiều nước khu vực Trung Đông và Tây Á.
Đặc biệt, từ đầu tháng 4-2026, Trung Quốc đã thông báo lần đầu tiên phát hiện 219 ca bệnh trên bò nhiễm chủng serotype SAT1 topotype I tại tỉnh Cam Túc và Tân Cương.
Tại Việt Nam hiện chưa xuất hiện vi rút lở mồm long móng serotype SAT1. Tuy nhiên, với sự lây lan nhanh gần đây của chủng vi rút này, nguy cơ xâm nhiễm vào nước ta luôn hiện hữu. Đặc biệt là qua việc vận chuyển trái phép động vật qua biên giới, cửa khẩu, đường mòn, lối mở.
Vì vậy, trường hợp xâm nhập vào nước ta sẽ ảnh hưởng rất lớn sự phát triển của ngành chăn nuôi trâu bò, gây thiệt hại lớn về kinh tế nếu không chủ động ngăn chặn và ứng phó kịp thời.
Trước tình hình trên, Bộ cho biết đã có văn bản gửi các Bộ, ngành, địa phương tăng cường kiểm tra, kiểm soát chặt chẽ hoạt động vận chuyển, buôn bán động vật, sản phẩm động vật.
Cùng với đó, xử lý nghiêm các hành vi nhập lậu, vận chuyển trái phép động vật, sản phẩm động vật qua biên giới, ngăn chặn mầm bệnh xâm nhập vào Việt Nam
Bộ cũng chỉ đạo đơn vị liên quan thuộc Bộ xây dựng kế hoạch ứng phó, nhập khẩu vắc xin phòng bệnh khẩn cấp và nghiên cứu, phát triển, sản xuất vắc xin phòng bệnh lở mồm long móng serotype SAT1 tại Việt Nam.
Để chủ động ngăn chặn vi rút lở mồm long móng serotype SAT1 xâm nhập vào Việt Nam, Bộ Nông nghiệp và Môi trường đề xuất Thủ tướng xem xét, chỉ đạo các Bộ ngành liên quan kiểm soát chặt các sản phẩm có nguồn gốc động vật từ các quốc gia, vùng lãnh thổ có nguy cơ mang vi rút lở mồm long móm serotype SAT1.
Chỉ đạo UBND các tỉnh, thành phố, nhất là các địa phương biên giới, địa phương có tổng đàn gia súc lớn chủ động bố trí nguồn lực, tổ chức giám sát, lấy mẫu, xét nghiệm, phát hiện sớm và tăng cường kiểm soát vận chuyển, giết mổ, buôn bán động vật, sản phẩm động vật
Đồng thời, cho phép Bộ Nông nghiệp và Môi trường chủ động ban hành hoặc trình cấp có thẩm quyền ban hành kế hoạch ứng phó với nguy cơ xâm nhập vi rút lở mồm long móng serotype SAT1 vào Việt Nam.
Tổ chức nhập khẩu khẩn cấp vắc xin phù hợp, kiểm nghiệm, khảo nghiệm, đánh giá và hướng dẫn sử dụng theo quy định pháp luật, đáp ứng yêu cầu phòng, chống dịch bệnh trong tình huống cấp bách.
Nghiên cứu, đề xuất nhiệm vụ khoa học và công nghệ về chẩn đoán, giám sát, giải trình tự gene, đánh giá miễn dịch và nghiên cứu, sản xuất vắc xin phòng bệnh lở mồm long móng serotype SAT1 trong nước.
