Kỹ sư trẻ Đinh Văn Hào cẩn thận kiểm tra từng phôi nấm trong trang trại của mình - Ảnh: L.CHI
Trang trại nhỏ ở vùng ngoại ô TP Huế ấy là bao tâm huyết của chàng kỹ sư công nghệ sinh học 9X. Anh đang theo đuổi giấc mơ nông nghiệp sạch sau quyết định rời phố về quê khởi nghiệp.
Hành trình trở về
Mới sáng sớm, trại nấm của Hào đã rộn ràng. Trước sân, những đống mùn cưa cao ngất đã được trộn đều. Vài lao động đang tất bật đóng mùn cưa vào bịch, chuẩn bị cho lô phôi giống mà anh vừa nhận đơn đặt hàng. Giữa không gian làm việc ấy, Hào cầm điện thoại kiểm tra các chỉ số môi trường đang hiển thị trên ứng dụng. Sau vài thao tác chạm tay, hệ thống phun sương, ánh sáng trong trại nấm lập tức được điều chỉnh.
Hào cho biết toàn bộ trang trại được vận hành bằng hệ thống cảm biến Internet vạn vật (IoT) cho phép theo dõi và điều chỉnh từ xa các yếu tố như độ ẩm, ánh sáng... thông qua ứng dụng trên điện thoại. "Nhờ hệ thống tự động này, công chăm sóc giảm đi rất nhiều. Quan trọng hơn là môi trường trong trại luôn ổn định, giúp nấm phát triển đồng đều và ít bệnh", Hào nói.
Công việc đưa Hào đi đến nhiều tỉnh thành, chuyển giao công nghệ trồng nấm cho nông dân. Anh bạn kể đã đến An Giang, Lâm Đồng, Vũng Tàu... cùng xây dựng quy trình sản xuất, tạo meo giống và hướng dẫn kỹ thuật nâng cao năng suất nấm cho người dân. Những chuyến đi dài ngày liên tục giúp Hào hiểu hơn giá trị của nông sản sạch khi đến tay người dùng.
Công việc đem lại thu nhập khá ổn định song trong lòng anh bạn trẻ vẫn khao khát một ước mơ khác. "Từ thời sinh viên tôi đã mê trồng nấm và từng đến nhiều trang trại nấm ở Huế để học kỹ thuật. Xây dựng một trang trại nấm của riêng mình là mong ước tôi đã ấp ủ từ lâu", Hào chia sẻ.
Vòng tròn khép kín nông nghiệp hữu cơ
Tay thoăn thoắt đóng phôi, Hào kể về những ngày đầu khởi nghiệp đã quyết định chọn con đường theo nông nghiệp hướng hữu cơ. Anh không sử dụng hóa chất, phân bón hay chất kích thích tăng trưởng trong quy trình trồng nấm của mình. Điều này phần nào tạo ra những tai nấm bào ngư xám luôn có độ giòn, dai với vị ngọt tự nhiên cùng mùi thơm nhẹ thoang thoảng.
Trước khi thu hoạch nấm khoảng ba ngày, khi nào trang trại cũng ngừng tưới nước. Hào lý giải điều này làm nấm giảm nhẹ cân nặng, người sản xuất có thiệt một chút về kinh tế nhưng bù lại nấm không bị trương nước nên sẽ bảo quản được lâu hơn, vị nấm cũng sẽ ngon ngọt hơn.
Nấm sau khi thu hoạch sẽ được cắt gọt chân sạch sẽ trước khi bán, tốn công một chút nhưng đảm bảo chất lượng. Ngay cả khâu đóng gói cũng được anh chủ trẻ tính toán kỹ lưỡng. Nấm sau khi thu hoạch được gói bằng giấy đã hấp khử trùng để giữ độ tươi lâu hơn. Chàng kỹ sư trẻ còn sử dụng mã QR để truy xuất nguồn gốc. Khách hàng chỉ cần quét mã sẽ có thể biết đủ thông tin về sản phẩm.
Một trong những điều được anh đặc biệt quan tâm ngay khi bắt đầu hành trình khởi nghiệp là làm sao tận dụng tối đa nguyên liệu và hạn chế chất thải. Trong đó mùn cưa tận dụng từ các cơ sở sản xuất gỗ hoặc rơm rạ sau mùa thu hoạch để làm giá thể trồng nấm. Với chừng 15.000 phôi nấm, mỗi đợt sản xuất cần khoảng 20 tấn mùn cưa.
Sau khi kết thúc chu kỳ thu hoạch, giá thể tiếp tục được tận dụng trồng nấm rơm. Rồi thu hoạch nấm rơm xong, giá thể còn lại được ủ thành phân vi sinh bón cho cây trồng. Hiện anh nghiên cứu tận dụng phế phẩm để sản xuất viên nén nhiên liệu sinh học, hướng đến mô hình nông nghiệp tuần hoàn. "Tôi muốn xây dựng một vòng tròn sản xuất khép kín, hạn chế tối đa việc bỏ phí nguyên liệu", Hào nói.
Làm sản phẩm chay từ nấm
Khoảng nửa năm trở lại đây, Hào cùng cộng sự đã nghiên cứu và cho ra đời sản phẩm chả chay làm từ nấm. Tuy nhiên chả chay phải bảo quản trong ngăn mát tủ lạnh và dùng trong 5-7 ngày do không sử dụng chất bảo quản.
Sản phẩm mới này hiện chỉ làm theo đơn đặt hàng. Anh cho biết đang hoàn tất các thủ tục công bố sản phẩm trước khi chính thức đưa ra thị trường. Đồng thời quy trình sản xuất chà bông từ nấm bào ngư cũng đang được anh thử nghiệm.
Chuyển giao kỹ thuật trồng nấm
Hiện trại nấm của Hào chủ yếu trồng nấm bào ngư xám, thêm ít nấm rơm, nấm mèo trắng. Mỗi tháng sẽ cung cấp hơn 1 tấn nấm tươi cho thị trường Huế và vài khu vực lân cận. Cùng với sản xuất nấm tươi còn cung cấp phôi nấm cho ai có nhu cầu với giá khoảng 7.000 đồng/phôi nếu mua số lượng lớn.
Ngoài ra, Hào còn tổ chức các khóa đào tạo kỹ thuật trồng nấm, chuyển giao công nghệ trồng nấm bào ngư, nấm mối đen, đông trùng hạ thảo... Nhiều học viên sau khi kết thúc khóa học đã tự xây dựng trang trại nấm riêng và bắt đầu thu hoạch những lứa nấm đầu tiên.
