Việc sử dụng AI để tạo ra hình ảnh và nội dung âm thanh đã trở thành một cách phổ biến để thu hút học sinh trong lớp học - Ảnh: theworldofchinese.com
AI vào lớp học, dùng ngày càng nhiều
Hơn 60% học sinh tiểu học và trung học tại Trung Quốc từng sử dụng công cụ trí tuệ nhân tạo (AI) và gần 20% sử dụng công nghệ này một cách thường xuyên. Đây là kết quả cuộc khảo sát do Trung tâm Nghiên cứu Thanh thiếu niên và Nhi đồng Trung Quốc thực hiện từ tháng 6 - 8-2025.
Theo phóng viên TTXVN tại Trung Quốc, kết quả khảo sát đối với hơn 8.500 học sinh từ 7 khu vực trên khắp Trung Quốc, bao gồm Bắc Kinh (Beijing), Quảng Đông (Guangdong) và Hà Nam (Henan), cho thấy có 71% số học sinh cho biết từng sử dụng AI để tìm kiếm thông tin hoặc khơi gợi ý tưởng làm bài tập về nhà;
Hơn 40% sử dụng AI tìm hiểu về văn hóa và phục vụ các mục đích sáng tạo như vẽ tranh, làm thơ hoặc thiết kế áp phích; hơn 35% nói chuyện hoặc chia sẻ cảm xúc với AI; trong khi khoảng 32% dùng AI để giải trí.
Kết quả khảo sát được đưa ra trong bối cảnh chính quyền Trung Quốc đang đẩy mạnh tích hợp AI vào hệ thống giáo dục cơ bản. Năm ngoái, Bộ Giáo dục nước này đã ban hành 2 văn bản hướng dẫn về sử dụng AI một cách khoa học và tuân thủ quy định tại các trường mẫu giáo, tiểu học và trung học.
Các văn bản hướng dẫn này thiết lập phương pháp tiếp cận theo từng cấp độ: Học sinh tiểu học không được phép tự ý sử dụng các công cụ AI tạo sinh (generative AI) có tính mở để hoàn thành bài tập;
Học sinh trung học cơ sở có thể tìm hiểu các nội dung do AI tạo ra; và học sinh trung học phổ thông có thể tham gia các hoạt động học tập dựa trên phương pháp tìm tòi, nghiên cứu có liên quan đến các nguyên lý kỹ thuật của AI.
Đầu tháng này, Bộ Giáo dục Trung Quốc công bố thêm các kế hoạch nhằm đưa AI vào chương trình giảng dạy và dạy học hằng ngày cũng như đưa vào hệ thống đánh giá tại các trường học.
Nghiên cứu viên Sun Hongyan tại Trung tâm trên, đồng thời là người đứng đầu nhóm thực hiện cuộc khảo sát, cho biết sự thâm nhập nhanh chóng của AI trong giới trẻ - thậm chí lan rộng đến cả các lớp tiểu học cấp dưới và học sinh ở vùng nông thôn - đã vượt xa tưởng tượng của bà khi chỉ vài năm trước mới chỉ có chưa đến 20% học sinh từng sử dụng AI.
Lo ngại lệ thuộc, tăng chênh lệch
Cuộc khảo sát cũng chỉ ra rằng học sinh ở vùng nông thôn có xu hướng sử dụng AI nhiều hơn để hoàn thành bài tập về nhà, thậm chí nhờ AI viết hộ bài tập nhưng lại ít sử dụng công nghệ này cho các mục đích sáng tạo hoặc đổi mới.
Bà Sun Hongyan cho biết giáo viên ở nông thôn có hiểu biết về AI ít hơn và cũng hạn chế hơn về năng lực lồng ghép AI vào công tác giảng dạy. Nếu không được giải quyết kịp thời, AI có thể trở thành "yếu tố khuếch đại" sự chênh lệch về giáo dục giữa khu vực thành thị và nông thôn.
Tuy nhiên, bà Sun Hongyan cũng cho rằng, nếu được hướng dẫn bài bản và chuyên nghiệp, AI hoàn toàn có thể đóng vai trò "đòn bẩy" để giúp thu hẹp khoảng cách này.
Cuộc khảo sát cũng cho thấy 20,5% số học sinh bày tỏ mong muốn dựa vào AI để tư duy thay cho mình và tỉ lệ này là 22,8% ở nhóm học sinh vùng nông thôn.
Trong khi đó, 46,4% số học sinh cho biết thà trò chuyện với AI còn hơn tâm sự với người thật mỗi khi cảm thấy buồn bã hoặc gặp chuyện không vui. 21% cho biết đã gặp phải các vấn đề về tâm lý (cụ thể là cảm giác lo âu) do lạm dụng AI quá mức.
Bà Sun Hongyan khuyến nghị các cha mẹ và giáo viên cần đặc biệt chú ý đến việc trẻ vị thành niên sử dụng AI và cần hướng dẫn các em về cả thời lượng lẫn mục đích sử dụng cho phù hợp. Theo bà, gia đình và nhà trường cần cùng nhau thiết lập quy tắc sử dụng AI theo từng độ tuổi cụ thể.
