Ảnh chụp từ flycam ngày 5-9-2025 cho thấy một người đàn ông đang đi bộ trên lòng hồ Mogan bị nứt nẻ ở Ankara, Thổ Nhĩ Kỳ - Ảnh: XINHUA
Trong báo cáo công bố trên tạp chí khoa học PNAS, các nhà nghiên cứu đã phân tích dữ liệu của hơn 500 cuộc xung đột trong giai đoạn 1950 - 2023, kết hợp với các mô hình khí hậu độ phân giải cao. Kết quả cho thấy các biến động về khí hậu tự nhiên có thể trở thành "chất xúc tác" khiến những xã hội dễ tổn thương càng rơi vào tình trạng bất ổn nghiêm trọng hơn do tác động của biến đổi khí hậu.
Trong khi đó, tại các quốc gia như Somalia, Ethiopia hay Indonesia, hiện tượng IOD gây mưa lũ và mất mùa, tác động trực tiếp tới an ninh lương thực, từ đó làm gia tăng sức ép kinh tế - xã hội và nguy cơ xảy ra bạo lực.
Số liệu thống kê cho thấy trong những năm hiện tượng La Nina hoạt động mạnh, xác suất bùng phát xung đột tại một quốc gia trung bình ở mức 3,5% nhưng có thể tăng lên thành 5% trong những năm El Nino diễn biến mạnh.
Dù chỉ ra mối liên hệ về mặt thống kê nhưng các tác giả nhấn mạnh biến động về khí hậu không phải là nguyên nhân duy nhất dẫn tới xung đột.
Những yếu tố như chính trị, kinh tế và năng lực quản trị vẫn giữ vai trò then chốt trong việc làm bùng phát bạo lực và các hiện tượng ENSO hay IOD chỉ tác động thêm vào "điều kiện nền", khiến những xã hội vốn mong manh càng dễ rơi vào nguy cơ leo thang thành xung đột vũ trang.
Trước dự báo về một đợt El Nino mới có khả năng thiết lập các kỷ lục về nhiệt độ và hạn hán trong những tháng tới, thế giới đang phải đối mặt với nhiều nguy cơ tiềm ẩn.
Giáo sư Jürgen Scheffran từ Đại học Hamburg (Đức) cảnh báo rằng dù ảnh hưởng của biến đổi khí hậu đối với xung đột bạo lực trong quá khứ chưa quá lớn, song xu hướng này có thể được thúc đẩy khi nhiệt độ Trái đất tiếp tục tăng lên.
