Trong phiên giao dịch ngày 23/4, thị trường chứng khoán ghi nhận một diễn biến bất thường khi nhóm cổ phiếu ngành điện - vốn được xem là “vùng trú ẩn” với mức biến động thấp - lại đồng loạt giảm sâu. Diễn biến này xảy ra khi chỉ số chung vẫn duy trì trạng thái tích cực, khiến nhiều nhà đầu tư bất ngờ và đặt câu hỏi về các yếu tố phía sau.
Tâm điểm của đợt giảm là cổ phiếu PC1 của CTCP Tập đoàn PC1 khi mã này giảm kịch sàn, xuống 24.100 đồng/cổ phiếu. Đáng chú ý, lượng dư bán giá sàn lên tới gần 14,6 triệu đơn vị, trong khi thanh khoản tăng vọt lên hơn 16 triệu cổ phiếu, phản ánh áp lực bán tháo lớn và tâm lý thận trọng gia tăng trong một bộ phận nhà đầu tư.
Xu hướng giảm của PC1 thực tế đã xuất hiện từ trước đó. Tính từ giữa tháng 4, cổ phiếu này đã mất khoảng 11% giá trị. Nếu so với vùng đỉnh gần nhất 31.350 đồng/cổ phiếu thiết lập đầu tháng 3, mức điều chỉnh là khá đáng kể.
Không chỉ riêng PC1, nhiều cổ phiếu khác trong ngành điện cũng đồng loạt giảm sâu. Các mã như TV3 giảm sàn, trong khi TV1, TV2, GEE, HDG, REE, POW, NT2... chìm trong sắc đỏ. Từ đó cho thấy đây không phải là hiện tượng riêng lẻ mà mang tính chất lan tỏa toàn ngành.
Áp lực bán ở PC1 tăng mạnh vào phiên chiều, trùng với thời điểm xuất hiện các thông tin chưa được kiểm chứng lan truyền trên mạng xã hội. Dù chưa có xác nhận chính thức, các tin đồn này đã tác động đáng kể tới tâm lý thị trường, góp phần kích hoạt làn sóng bán tháo.
Ở góc độ doanh nghiệp, PC1 vừa tổ chức đại hội cổ đông thường niên với nhiều kế hoạch đáng chú ý. Năm 2026, doanh nghiệp đặt mục tiêu doanh thu hợp nhất đạt 15.618 tỷ đồng, tăng khoảng 19% so với năm trước. Tuy nhiên, lợi nhuận sau thuế dự kiến đạt 1.056 tỷ đồng, giảm 22%, cho thấy ban lãnh đạo đã thận trọng hơn trước các yếu tố chi phí và rủi ro thị trường.
Diễn biến kinh doanh, triển vọng và những thách thức của PC1
Việc tham gia vào các dự án truyền tải lớn đem lại vị thế, song đi kèm đó là những áp lực đáng kể với PC1.
Trong lĩnh vực năng lượng, PC1 đã xây dựng được danh mục tài sản đáng kể. Doanh nghiệp hiện vận hành 7 nhà máy thủy điện và đang triển khai thêm 2 dự án mới, với tổng công suất khoảng 200 MW. Ngoài ra, cụm điện gió tại Quảng Trị công suất 144 MW đã đi vào hoạt động, đóng góp ổn định vào dòng tiền. Thời gian tới, công ty dự kiến tiếp tục mở rộng sang điện mặt trời cũng như các nguồn năng lượng mới.
Một điểm đáng chú ý trong chiến lược của PC1 là mở rộng sang lĩnh vực khai khoáng. Doanh nghiệp hiện sở hữu hơn 57% cổ phần tại CTCP Khoáng sản Tấn Phát, đơn vị triển khai dự án khai thác niken - đồng tại Cao Bằng. Dự án này có quy mô công suất 600.000 tấn/năm và đã đi vào vận hành từ năm 2023, được kỳ vọng trở thành nguồn đóng góp dài hạn cho doanh thu và lợi nhuận.
Song song đó, PC1 cũng tham gia vào lĩnh vực bất động sản, đặc biệt là khu công nghiệp. Doanh nghiệp đang đầu tư vào các khu công nghiệp như Yên Phong, VSIP, Nomura 1 và Nomura 2, tận dụng xu hướng dịch chuyển sản xuất và nhu cầu hạ tầng ngày càng tăng.
Kết quả kinh doanh năm 2025 cho thấy bức tranh tích cực khi doanh thu hợp nhất đạt hơn 13.000 tỷ đồng, tăng gần 30% so với năm trước, trong khi lợi nhuận sau thuế tăng mạnh hơn 90%, lên khoảng 1.356 tỷ đồng. Động lực tăng trưởng đến từ mảng xây lắp điện bứt phá cùng với đóng góp ổn định của năng lượng. Đây được xem là giai đoạn PC1 bắt đầu “thu hoạch” sau chu kỳ đầu tư kéo dài.
Tuy nhiên, bước sang năm 2026, triển vọng của doanh nghiệp lại đi kèm với nhiều thách thức. Trước hết, lĩnh vực năng lượng phụ thuộc lớn vào điều kiện thủy văn, trong khi biến động thời tiết có thể ảnh hưởng trực tiếp tới sản lượng điện. Mảng khai khoáng cũng đối mặt với rủi ro suy giảm chất lượng quặng, ảnh hưởng tới hiệu quả khai thác.
Ở mảng xây lắp - trụ cột truyền thống, doanh nghiệp chịu áp lực từ chi phí đầu vào tăng cao và lãi suất vẫn ở mức tương đối cao, làm gia tăng chi phí tài chính. Trong khi đó, đặc thù ngành xây dựng mang tính chu kỳ khiến doanh thu và lợi nhuận có thể biến động mạnh theo tiến độ dự án.
Một yếu tố khác ảnh hưởng đến tâm lý nhà đầu tư là các vấn đề liên quan đến quản trị và tuân thủ. Trong quý I/2026, doanh nghiệp bị cơ quan thanh tra nêu tên do sử dụng một phần vốn trái phiếu chưa đúng quy định và chậm công bố thông tin. Dù quy mô không quá lớn, sự việc này vẫn tạo ra tác động tiêu cực nhất định tới niềm tin thị trường.
Có thể thấy, PC1 đang đứng trước giai đoạn chuyển tiếp quan trọng: từ một doanh nghiệp tích lũy sang khai thác hiệu quả các dự án đã đầu tư. Dù sở hữu nền tảng tốt và chiến lược dài hạn rõ ràng, doanh nghiệp vẫn đang đối mặt với nhiều thách thức về chi phí, quản trị và biến động ngành. Diễn biến giá cổ phiếu trong ngắn hạn vì vậy có thể còn chịu tác động từ cả yếu tố nội tại lẫn tâm lý thị trường.
Về cơ cấu cổ đông, PC1 có vốn điều lệ hơn 4.100 tỷ đồng với hơn 29.000 cổ đông. Chủ tịch HĐQT Trịnh Văn Tuấn là cổ đông lớn nhất, nắm giữ hơn 21% cổ phần. Tỷ lệ sở hữu của nhà đầu tư nước ngoài ở mức trên 16%, cho thấy doanh nghiệp vẫn có sức hút nhất định với khối ngoại.
Trong năm 2026, PC1 dự kiến duy trì cổ tức ở mức 15% và triển khai kế hoạch tăng vốn thông qua phát hành cổ phiếu cho cổ đông hiện hữu và ESOP. Nếu hoàn tất, vốn điều lệ sẽ tăng lên hơn 5.500 tỷ đồng, qua đó củng cố năng lực tài chính để tiếp tục mở rộng đầu tư.
