Hai tháng giá xăng dầu điều chỉnh 17 lần
Xung đột địa chính trị tại khu vực Trung Đông đã kéo dài hai tháng, cũng là từng ấy thời gian thị trường năng lượng toàn cầu rơi vào khủng hoảng, giá xăng dầu biến động mạnh và lập đỉnh lịch sử.
Theo thống kê, tổng nhu cầu tiêu thụ xăng dầu của Việt Nam trong năm 2025 khoảng 26,2 triệu m3/tấn và năm 2026 theo dự báo là hơn 28 triệu m3/tấn. Đáng chú ý, Việt Nam đang là quốc gia nhập khẩu ròng xăng dầu, nên chịu ảnh hưởng rất lớn khi xung đột chiến sự ở Trung Đông xảy ra.
Song, với sự vào cuộc quyết liệt của cả hệ thống chính trị cùng các quyết sách “thần tốc” và linh hoạt đã nhanh chóng kiềm hãm được đà tăng, kéo giá xăng dầu giảm mạnh từ đỉnh. Qua đó, góp phần ổn định mọi mặt của đời sống và kinh tế.
Cụ thể, sau khi xung đột tại Trung Đông bùng phát, Thủ tướng đã thành lập Tổ công tác bảo đảm an ninh năng lượng nhằm theo dõi, dự báo tình hình và kịp thời tháo gỡ vướng mắc liên quan đến xăng dầu.
Đến ngày 6/3, Chính phủ cho phép liên Bộ Công Thương - Tài chính điều hành giá ngay khi giá cơ sở tăng trên 7%, không phải chờ đủ chu kỳ 7 ngày. Ngày 19/3, cơ chế tiếp tục được điều chỉnh theo Nghị quyết 55 khi giá cơ sở tăng từ 15% hoặc giảm trên 10%, liên Bộ được phép điều chỉnh ngay sau một ngày.
Cơ chế điều hành linh hoạt này giúp giá trong nước bám sát diễn biến thế giới, hạn chế tình trạng “tăng sốc dồn kỳ”.
Quỹ Bình ổn giá xăng dầu ngay lập tức được kích hoạt liên tục, tổng mức sử dụng ước khoảng 5.300 tỷ đồng trong tháng 3. Không chỉ vậy, lần đầu tiên ngân sách nhà nước tạm ứng 8.000 tỷ đồng vào Quỹ Bình ổn giá xăng dầu theo Quyết định số 483 ngày 27/3. Nhờ đó, đà tăng giá xăng dầu trong tháng 3 và đầu tháng 4 được kiềm hãm.
Song song đó, Chính phủ cũng giảm thuế nhập khẩu ưu đãi một số mặt hàng xăng dầu xuống 0% từ 9/3 đến 30/4. Vừa mới đây, Chính phủ tiếp tục ban hành Nghị quyết số 25 nêu rõ kéo dài thời hạn áp dụng của Nghị định số 72/2026 đến hết ngày 30/6. Nghĩa là thuế nhập khẩu với các mặt xăng dầu được ưu đãi xuống còn 0% thêm 2 tháng nữa.
Việc giảm thuế nhập khẩu cùng hoạt động “ngoại giao năng lượng” được Việt Nam đẩy mạnh, góp phần hỗ trợ doanh nghiệp tiếp cận nguồn cung trong bối cảnh thị trường quốc tế biến động.
Thống kê cho thấy, tính đến ngày 15/4, tổng lượng dầu thô và xăng dầu nhập khẩu lên tới 7,48 triệu tấn, kim ngạch hơn 5,86 tỷ USD. So với cùng kỳ năm ngoái, nhập khẩu nhóm mặt hàng nhiên liệu này tăng gần 6,9%, trong khi giá trị tăng mạnh 32,3%.
Hiện, Việt Nam đã nâng dự trữ xăng dầu từ 15 ngày lên khoảng 26 ngày và sẽ tiếp tục nâng cao hơn. Việc triển khai đồng bộ các giải pháp thời gian qua đã giúp đảm bảo cung ứng xăng dầu và đáp ứng nhu cầu tiêu dùng nội địa.
Đáng chú ý, trong bối cảnh giá xăng dầu trên thị trường thế giới không ngừng leo thang, Thủ tướng ban hành Quyết định 482 về áp dụng các mức thuế đối với xăng, dầu và nhiên liệu bay trong trường hợp cần thiết vì lợi ích quốc gia.
Theo đó, từ 24h ngày 26/3 đến hết 15/4/2026, thuế bảo vệ môi trường đối với xăng (trừ ethanol), dầu diesel và nhiên liệu bay được giảm về 0 đồng/lít; các mặt hàng này không phải kê khai, nộp thuế giá trị gia tăng nhưng vẫn được khấu trừ đầu vào. Thuế tiêu thụ đặc biệt đối với xăng cũng được điều chỉnh từ mức 8-10% về 0%.
Ngày 12/4, Quốc hội chính thức thông qua nghị quyết về việc ban hành một số quy định về thuế bảo vệ môi trường, thuế giá trị gia tăng (VAT), thuế tiêu thụ đặc biệt đối với xăng, dầu và nhiên liệu bay. Nghị quyết nêu rõ từ ngày 16/4 đến hết ngày 30/6, các mức thuế với mặt hàng xăng dầu được giảm về 0. Các mặt hàng xăng dầu thuộc đối tượng không phải kê khai, tính nộp thuế VAT, nhưng được khấu trừ thuế VAT đầu vào.
Bộ Tài chính nhấn mạnh việc giảm thuế có thể làm giảm thu ngân sách khoảng 7.200 tỷ đồng mỗi tháng. Tuy nhiên, đây được xem là công cụ hỗ trợ bình ổn giá xăng dầu, qua đó giảm áp lực chi phí cho người dân và doanh nghiệp.
Giảm mạnh từ đỉnh, giá xăng dầu Việt Nam thấp hơn một số nước
Theo đó, ở kỳ điều hành gần đây nhất (29/4), giá xăng E5 RON92 không cao hơn 22.626 đồng/lít; xăng RON95-III không cao hơn 23.751 đồng/lít;
Dầu diesel 0.05S có giá không cao hơn 28.172 đồng/lít và dầu mazut 180CST 3.5S ở mức 20.027 đồng/kg.
So với mức đỉnh, giá các mặt hàng xăng dầu nước ta đã giảm rất mạnh. Đơn cử, tính từ đỉnh 44.788 đồng/lít ghi nhận ngày 3/4, hiện giá dầu diesel đã giảm gần 37,1%, tương đương giảm gần 16.616 đồng/lít.
Giá xăng RON95 từ đỉnh 33.840 đồng/lít ngày 3/4, nay đã giảm 10.089 đồng/lít (-29,81%); xăng E5 RON92 cũng hạ 7.488 đồng/lít (-24,87%) từ đỉnh 30.114 đồng/lít.
Bộ Công Thương cho biết, giá xăng dầu của Việt Nam đang thấp hơn so với các nước có chung biên giới như Lào, Campuchia, Trung Quốc hoặc các nước lân cận như Thái Lan.
Cụ thể, giá xăng RON95-III ở Việt Nam chỉ ở mức 23.751 đồng/lít. Trong khi tại Thái Lan và Campuchia dù được Chính phủ trợ giá vẫn ở mức cao, lần lượt là 34.613 đồng/lít và 33.859 đồng/lít; tại Lào xăng có giá 45.616 đồng/lít và ở Trung Quốc giá xăng là 34.406 đồng/lít (Chính phủ khống chế giá).
Tương tự, giá dầu tại Thái Lan là 32.779 đồng/lít; Campuchia ở mức 37.146 đồng/lít; Lào là 52.208 đồng/lít; còn Trung Quốc giá dầu ở ngưỡng 31.313 đồng/lít. Tại Việt Nam, giá dầu diesel ở mức 28.172 đồng/lít.
