Chính sách nổi bật có hiệu lực từ tháng 4

Phạt tới 50 triệu nếu không có giải pháp ngăn cháy cho khu sạc xe điện

Nghị định sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 106/2025 về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ có hiệu lực từ 20/4.

Theo đó, Chính phủ quy định phạt 10-15 triệu đồng đối với hành vi không duy trì thiết bị điện phòng nổ đã được trang bị, lắp đặt. Mức 40-50 triệu đồng áp dụng với hành vi không có giải pháp ngăn cháy đối với khu vực sạc cho xe động cơ điện tập trung trong nhà; không có hệ thống điện phục vụ phòng cháy và chữa cháy; không duy trì nguồn điện phục vụ phòng cháy và chữa cháy.

Mức phạt này còn áp dụng với hành vi không lắp đặt hệ thống báo cháy; hệ thống chữa cháy; không trang bị phương tiện chữa cháy, cứu nạn, cứu hộ cơ giới.

Nghị định cũng nêu rõ phạt 10-15 triệu đồng đối với hành vi không lắp đặt đèn, phương tiện chiếu sáng sự cố, chỉ dẫn thoát nạn. Đối với hành vi không trang bị phương tiện phòng cháy, chữa cháy, cứu nạn, cứu hộ cho Đội phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ cơ sở bị phạt từ 15 đến 20 triệu đồng.

Người cung cấp dữ liệu xử lý vi phạm hành chính được giữ bí mật danh tính

Nghị định số 61/2026 về quy trình thu thập, sử dụng dữ liệu thu được từ phương tiện, thiết bị kỹ thuật do cá nhân, tổ chức cung cấp để phát hiện vi phạm hành chính có hiệu lực từ 1/4. Theo đó, dữ liệu do cá nhân, tổ chức thu được từ phương tiện, thiết bị kỹ thuật cung cấp cho cơ quan có thẩm quyền xử phạt vi phạm hành chính thông qua việc nộp trực tiếp đến trụ sở hoặc hiện trường xảy ra sự việc.

Ngoài ra, người nắm dữ liệu có thể nộp qua thư điện tử, cổng thông tin, trang thông tin điện tử, ứng dụng VNeID, số điện thoại đường dây nóng. Họ cũng có thể sử dụng dịch vụ bưu chính; kết nối, chia sẻ dữ liệu qua nền tảng số hoặc hệ thống tích hợp, chia sẻ dữ liệu theo quy định của pháp luật.

Cá nhân, tổ chức cung cấp dữ liệu có quyền được bảo đảm bí mật họ tên, địa chỉ, bút tích và thông tin cá nhân khác. Họ được yêu cầu cơ quan có thẩm quyền thông báo kết quả xác minh, xử lý dữ liệu đã cung cấp.

Ngược lại, người cung cấp dữ liệu có trách nhiệm nêu đầy đủ thông tin về họ tên, địa chỉ, phương thức liên lạc trong trường hợp cần liên hệ. Họ chịu trách nhiệm trước pháp luật về tính xác thực, toàn vẹn của dữ liệu đã cung cấp. Đồng thời khi có yêu cầu, họ cần phối hợp, hỗ trợ cơ quan, đơn vị, người có thẩm quyền trong quá trình giải quyết.

Tài khoản ngân hàng phải dùng tên thật

Theo Thông tư số 30/2025, hiệu lực từ 1/4 của Ngân hàng Nhà nước Việt Nam về cung ứng dịch vụ thanh toán không dùng tiền mặt, toàn bộ tên tài khoản thanh toán phải trùng khớp với thông tin trên căn cước công dân hoặc thẻ căn cước. Quy định này nhằm nâng cao tính bảo mật, đảm bảo an toàn cho các giao dịch thanh toán của khách hàng.

Tổ chức cung ứng dịch vụ thanh toán có trách nhiệm kiểm tra lệnh thanh toán, bảo đảm tính hợp pháp và hợp lệ. Khi thực hiện giao dịch, ngân hàng phải hiển thị đầy đủ, chính xác số hiệu tài khoản và tên chủ tài khoản theo đúng thông tin đã đăng ký trong thỏa thuận mở và sử dụng tài khoản, đồng thời thể hiện rõ trên chứng từ thanh toán.

Quy định mới đồng nghĩa với việc các ngân hàng sẽ chấm dứt dịch vụ cho phép khách hàng đặt biệt danh cho tài khoản, thường được gọi là nickname hoặc iNick. Đây là tên do khách hàng tự thiết lập bên cạnh số tài khoản chính thức do ngân hàng cung cấp, giúp cá nhân hóa thông tin và dễ ghi nhớ hơn. Việc yêu cầu đồng nhất tên tài khoản với giấy tờ định danh được kỳ vọng sẽ hạn chế những sai sót, đồng thời tăng tính minh bạch trong hệ thống thanh toán.

Đẩy mạnh thương mại hóa tài sản trí tuệ

Luật Sở hữu trí tuệ 2025, có hiệu lực từ 1/4, thể hiện sự thay đổi căn bản trong tư duy quản lý, chuyển trọng tâm từ "bảo vệ quyền" sang "tài sản hóa" và "thương mại hóa" sở hữu trí tuệ.

Theo đó, sở hữu trí tuệ phải trở thành tài sản của doanh nghiệp, có thể định giá, mua bán, hạch toán trên báo cáo tài chính và sử dụng làm tài sản bảo đảm để vay vốn hoặc góp vốn, đặc biệt với các tài sản công nghệ mới, công nghệ số và trí tuệ nhân tạo (AI).

Luật mới coi sở hữu trí tuệ là công cụ cạnh tranh chiến lược của doanh nghiệp và quốc gia. Về ghi nhận, quản lý tài sản trí tuệ trong doanh nghiệp, Luật quy định theo hướng xây dựng điều khoản khung, giao Chính phủ quy định chi tiết về hạch toán, thuyết minh và chuẩn mực định giá.

Luật bổ sung thẩm quyền cho tòa án trong lĩnh vực sở hữu trí tuệ, đồng thời tăng cường các chế tài mang tính răn đe. Hành vi xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ được nhìn nhận tương tự hành vi trộm cắp trong thế giới thực và phải được xử lý nghiêm minh. Việc chuyển hoạt động thực thi sang môi trường số được xác định là giải pháp có tính đột phá.

Luật cũng tập trung tháo gỡ "điểm nghẽn" về thủ tục đăng ký quyền sở hữu trí tuệ. Các quy định mới theo hướng cắt giảm thủ tục không cần thiết, chuẩn hóa hồ sơ để người nộp đơn dễ thực hiện, đồng thời đẩy mạnh tiếp nhận và xử lý trực tuyến, tiến tới số hóa toàn bộ quy trình đăng ký.

Nhà nước phổ biến công nghệ về y tế, giáo dục để phục vụ người dân

Có hiệu lực từ ngày 1/4, Luật Chuyển giao công nghệ đưa ra nhiều chính sách ưu tiên mới, trong đó có chuyển giao công nghệ cao, công nghệ chiến lược, công nghệ phục vụ dự án quan trọng quốc gia, quốc phòng, an ninh.

Nhà nước sẽ ưu tiên mua và phổ biến công nghệ, gồm quyền sở hữu hoặc quyền sử dụng công nghệ nhằm phục vụ quốc phòng, an ninh, hoạt động giáo dục, y tế, bảo vệ môi trường, phòng chống thiên tai, dịch bệnh. Việc mua công nghệ phải bảo đảm yêu cầu về giá trị sử dụng, phù hợp năng lực triển khai, quyền sở hữu trí tuệ rõ ràng và sử dụng ngân sách minh bạch, hiệu quả.

Nhà nước ưu tiên áp dụng chính sách ưu đãi về đầu tư, thuế, đất đai, tín dụng cùng các biện pháp khuyến khích khác đối với dự án đầu tư nước ngoài có nội dung chuyển giao công nghệ, đào tạo nhân lực, phát triển năng lực nghiên cứu, thiết kế, chế tạo hoặc ứng dụng công nghệ tại Việt Nam.

Nhà nước khuyến khích góp vốn bằng công nghệ được tạo ra từ hoạt động khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo của tổ chức, cá nhân, doanh nghiệp tại Việt Nam thông qua các biện pháp hỗ trợ thẩm định giá, xác lập quyền sở hữu hoặc quyền sử dụng công nghệ hợp pháp.

Luật mới cũng mở rộng khái niệm chuyển giao công nghệ, nhấn mạnh yếu tố đổi mới sáng tạo và yêu cầu bảo đảm bên nhận có khả năng tiếp nhận, vận hành, làm chủ và cải tiến, hạn chế phụ thuộc vào công nghệ từ bên ngoài mà không phát triển năng lực nội sinh. Bên nhận chuyển giao công nghệ có quyền cải tiến, phát triển và khai thác công nghệ trên cơ sở công nghệ được chuyển giao theo pháp luật về sở hữu trí tuệ và pháp luật khác có liên quan.

Sơn Hà