Nhiều người trẻ trở lại 'thời analog'

"Trong nhiều năm, tôi đặt báo thức trên iPhone sớm hơn nửa tiếng, nhấn nút báo lại sau mỗi 9 phút và tự nhủ cách duy nhất để tôi tỉnh dậy buổi sáng là chiếu ánh sáng xanh vào mắt", Roya Shahidi, một cộng tác viên Gen Z (sinh trong giai đoạn 1997-2012) của Business Insider thuộc, cho biết.

Theo Shahidi, việc mở màn hình smartphone mỗi sáng, sau đó kiểm tra tin nhắn, xem Instagram, TikTok và X khiến cô "quá sức chịu đựng". Tình cờ biết đến trào lưu hoài cổ trên mạng xã hội, cô cũng chọn một giải pháp cho mình: chiếc đồng hồ báo thức giá 16 USD.

Dù đồng hồ chỉ cho phép đặt báo thức một lần duy nhất, sau vài tháng, cô đã có thể để điện thoại bên ngoài phòng ngủ để sạc qua đêm. Cô cũng không còn tiếp xúc với nhiều thông tin tiêu cực trên mạng xã hội, chuyển sang đọc sách, viết nhật ký và thấy ngủ ngon hơn trước.

Theo NYPost, dù chưa có thống kê cụ thể, thế hệ Z và Alpha (sinh trong giai đoạn 2010-2024) tại nhiều nơi ở Mỹ, Anh và các quốc gia khác đang cố gắng kết nối lại với thế giới xung quanh thay vì vùi đầu vào mạng xã hội, hình thành một số xu hướng như sử dụng điện thoại "cục gạch" hay những thiết bị xưa cũ chỉ có chức năng liên lạc, hay "xích" smartphone của mình. Một số người dùng TikTok đề xuất mang theo "túi analog" đựng tất cả thiết bị cũ như máy chơi game bốn nút hay trò chơi ghép chữ, nhằm tránh chạm vào smartphone. Số khác thậm chí để hẳn smartphone ở nhà, chỉ mang theo điện thoại cơ bản.

Roya Shahidi, một cộng tác viên tin tức khác của Business Insider tại Anh, thử đến một số cửa hàng bán đồ cũ để xem Gen Z và Alpha có thực sự đang quay trở lại với công nghệ analog hay không. Cô bắt đầu với một cửa hàng bán đĩa CD, DVD và đĩa than cũ nơi mình sinh sống. Lúc này, có hai cô bé mặc đồng phục học sinh dưới 15 tuổi bước vào, đi thẳng đến khu bán đĩa CD và lật xem từng chiếc.

"Tôi rất ngạc nhiên, bởi tôi lớn lên khi Soptify đã bắt đầu thịnh hành, còn việc mua đĩa VCD đã diễn ra từ thời còn bé tí rồi", Shahidi nói.

Một chuyện tương tự cũng xảy ra tại CEX, chuỗi bán lẻ đồ cũ nổi tiếng với hơn 600 cửa hàng trên toàn cầu. Tại quầy game Nintendo DS, hai cô gái đang bàn tán về việc mua game và xem giá thiết bị trên website nhằm so sánh trước khi mua.

Key Production, công ty chuyên sản xuất đĩa CD, ép đĩa than và sao chép đĩa CD có trụ sở tại Anh, cho biết đã tiến hành cuộc khảo sát với hơn 2.000 người tham gia ở mọi lứa tuổi cuối năm ngoái. "Trong 12 tháng qua, Gen Z thực tế đã mua nhiều đĩa CD hơn so với tổng số người dùng ở các thế hệ còn lại", Neil Gibbons, CEO Key Production, cho biết.

Dựa trên số liệu nội bộ, Gibbons nhận thấy hầu hết giao dịch được thực hiện tại các cửa hàng băng đĩa trên phố. Điều đó cho thấy nhóm người trẻ đang tích cực tìm kiếm định dạng này theo hướng vật lý, thay vì phụ thuộc nền tảng thương mai điện tử.

Tại một cửa hàng game cổ điển Crazy Thumbs ở nam London, nhân viên bán hàng tên Honour nói với Shahidi rằng các loại máy chơi game công nghệ cũ như Nintendo DS và PlayStation 1, PlayStation 2 đang thu hút người mua Gen Z và Alpha. Có một số lý do thực tế cho điều này: đồ họa tốt hơn, ít nội dung bị khóa, dễ dàng "mod" (can thiệp sâu vào trò chơi) hơn. Tuy nhiên, lý do lớn nhất, theo Honour, là đến từ sự hoài niệm, muốn trải nghiệm công nghệ cũ.

"Nhiều người nói chán ngấy việc phụ thuộc smartphone hay công cụ AI, nên tìm đến công nghệ cũ", Honour nói. "Giới trẻ muốn trực tuyến, nhưng vẫn có nhu cầu ngoại tuyến".

Theo một số chuyên gia, trong bối cảnh smartphone và AI phát triển mạnh, xu hướng quay trở lại thiết bị analog được xem là "sự ngẫu hứng". "Thế hệ trẻ đang thay đổi hành vi tiêu dùng. Họ lo sợ ảnh hưởng xấu và tác động tiêu cực của thế giới số đến cuộc sống", nhà phân tích công nghệ Joe Birch, nói với Guardian năm ngoái, dẫn một thống kê cho thấy trung bình 3 trong 5 người thuộc Gen Z nói muốn ít kết nối với thế giới kỹ thuật số.

Tuy vậy, việc rời xa hoàn toàn được đánh giá không thể. Hannah Whelan, điều phối viên dữ liệu của tổ chức từ thiện Good Things Foundation, cho biết hàng triệu thanh niên có thể bị hạn chế quyền tiếp cận với dịch vụ, tài liệu và công cụ giáo dục trên Internet nếu không có thiết bị số. "Người không có smartphone có thể gặp bất lợi, như không thể quét mã QR để điền vào biểu mẫu hoặc đặt món", bà Whelan giải thích.

Bảo Lâm tổng hợp