Khô mắt là một trong những vấn đề về mắt thường gặp hiện nay, nhất là ở người làm việc văn phòng và thường xuyên tiếp xúc với thiết bị điện tử. Người bệnh thường cảm thấy châm chích, nóng rát, cộm như có dị vật trong mắt, khiến việc đọc sách, nhìn màn hình hoặc lái xe trở nên khó chịu. Dưới đây là một số nguyên nhân phổ biến gây ra tình trạng này.
Không tiết đủ nước mắt
Nước mắt được tạo ra từ các tuyến phía trên mắt, chảy qua ống lệ, xuống mũi, giúp làm sạch bụi bẩn và giữ bề mặt mắt luôn ẩm. Bình thường, mắt liên tục tiết nước mắt để bôi trơn. Khi tuyến lệ hoạt động kém, lượng nước mắt giảm, làm tăng nguy cơ khô mắt. Nguyên nhân khiến mắt không tiết đủ nước mắt gồm tiếp xúc với bụi, gió, điều hòa, khói thuốc, tuổi tác, chớp mắt ít, dùng một số thuốc và đeo kính áp tròng.
Nước mắt bay hơi quá nhanh
Ngay cả khi lượng nước mắt được tiết ra đầy đủ, mắt vẫn có thể bị khô nếu màng nước mắt không ổn định. Đây là lớp phim mỏng bao phủ bề mặt giác mạc mỗi khi bạn chớp mắt, giúp giữ ẩm và bảo vệ mắt.
Màng nước mắt gồm ba lớp phối hợp chặt chẽ để giữ ẩm cho bề mặt mắt. Lớp dầu (lipid) ở ngoài cùng giúp hạn chế nước mắt bay hơi, trong khi lớp nước (aqueous) ở giữa cung cấp độ ẩm chính cho mắt. Lớp nhầy (mucin) nằm trong cùng để nước mắt trải đều và bám chắc lên bề mặt nhãn cầu.
Khi một trong ba lớp này gặp vấn đề, sự ổn định của màng nước mắt bị phá vỡ, khiến mắt dễ bị khô. Tình trạng này có thể xuất phát từ dị ứng, dụi mắt nhiều, thay đổi hormone hoặc viêm mí mắt và tuyến lệ.
Bệnh lý liên quan
Khô mắt có thể là triệu chứng của nhiều bệnh:
Tiểu đường: Ảnh hưởng đến tuyến lệ và lớp dầu của nước mắt, gây giảm tiết nước mắt, viêm mắt.
Dị ứng mắt: Hệ miễn dịch phản ứng quá mức với bụi, ô nhiễm... gây ngứa và chảy nước mắt.
Hội chứng Sjögren: Đây là bệnh tự miễn tấn công tuyến tiết nước mắt.
Bệnh mắt do tuyến giáp: Gây viêm, lồi mắt, khô mắt.
Thói quen sinh hoạt
Một số thói quen có thể làm mắt dễ khô như nhìn màn hình quá lâu, đọc sách trong điều kiện thiếu sáng, ít chớp mắt. Đeo kính áp tròng cũng làm tăng nguy cơ vì có thể làm gián đoạn màng nước mắt.
Phẫu thuật
Một số phương pháp phẫu thuật mắt có thể làm giảm tiết nước mắt và gây khô mắt tạm thời hoặc kéo dài.
Môi trường
Tiếp xúc với khói, hóa chất, ô nhiễm, gió, bụi hoặc không khí khô có thể làm nước mắt bay hơi nhanh hơn. Đeo kính râm và hạn chế tiếp xúc các yếu tố này có thể giúp bảo vệ mắt.
Các yếu tố nguy cơ khác
Tuổi tác: Người trên 50 tuổi dễ bị khô mắt hơn do khả năng tiết nước mắt giảm.
Giới tính: Phụ nữ dễ bị khô mắt hơn, đặc biệt trong giai đoạn mang thai hoặc mãn kinh do thay đổi hormone.
Thuốc: Nhiều loại thuốc có thể gây khô mắt như thuốc dị ứng, thuốc chống lo âu và chống trầm cảm, thuốc tim mạch và huyết áp, thuốc cảm, thuốc lợi tiểu, thuốc giảm đau chống viêm (NSAIDs) và cả thuốc ngủ.
Bảo Bảo (Theo Health)
