Trong nhiệm vụ, tên lửa Hệ thống Phóng Không gian (SLS) sẽ đưa tàu Orion cùng phi hành đoàn cất cánh từ bệ phóng của Tổ hợp Phóng 39B tại Trung tâm Vũ trụ Kennedy, Florida. Phi hành đoàn gồm Reid Wiseman (NASA), Victor Glover (NASA), Christina Koch (NASA) và Jeremy Hansen (Cơ quan Vũ trụ Canada CSA). Bốn phi hành gia này đã đến Trung tâm Vũ trụ Kennedy hôm 27/3 và đang cách ly, sẵn sàng cho vụ phóng.
NASA hôm qua thông báo, nhiệm vụ Artemis 2 vẫn theo đúng tiến độ. Cơ quan này nhấn mạnh, cả phương tiện phóng và đội ngũ đều sẵn sàng cho chuyến bay, các điều kiện hiện tại không cho thấy bất kỳ mối lo ngại kỹ thuật lớn nào. NASA cũng phân tích hai yếu tố có thể gây cản trở nhiều nhất đến vụ phóng sáng mai: thời tiết ngoài không gian và trên mặt đất.
Phi hành đoàn Artemis 2 gồm (từ trái sang phải) chuyên gia nhiệm vụ Jeremy Hansen (Cơ quan Vũ trụ Canada CSA), chỉ huy nhiệm vụ Reid Wiseman (NASA), phi công Victor Glover (NASA) và chuyên gia nhiệm vụ Christina Koch (NASA) chụp ảnh cùng thiết bị chỉ báo không trọng lực Rise ngày 29/3. Ảnh: NASA
Hôm 30/3, Mặt Trời tạo ra lóa mạnh cấp X1.4 kèm theo phun trào vành nhật hoa, khiến Trung tâm Dự báo Thời tiết Không gian thuộc Cơ quan Quản lý Khí quyển và Đại dương Quốc gia Mỹ (NOAA) đưa ra cảnh báo bão địa từ cấp G2 cho ngày 31/3, cấp G1 cho ngày 1/4 và 2/4.
Những hiện tượng như lóa Mặt Trời có thể gây nhiễu liên lạc vô tuyến, hệ thống định vị và hoạt động của tàu vũ trụ, đồng thời khiến phi hành gia tiếp xúc với bức xạ có hại. Nhưng theo Mark Berger, chuyên gia phụ trách thời tiết phóng cho Artemis 2, lóa Mặt Trời dự kiến không ảnh hưởng đến chuyến bay.
Điều này khiến thời tiết Trái Đất trở thành mối lo ngại cấp bách hơn. Dự báo mới nhất của NASA cho thấy có 80% khả năng thời tiết thuận lợi. Burger cho biết, trời có thể mưa vào ngày phóng nhưng không gây ảnh hưởng đáng kể. "Mọi chuyện có vẻ khá ổn", ông nói.
Chuyến bay Artemis 2 kéo dài khoảng 10 ngày, được thiết kế như một bước đệm cho chương trình Artemis, giúp lần đầu tiên thử nghiệm hệ thống hỗ trợ sự sống của tàu Orion với phi hành gia ngoài không gian. Phi hành đoàn sẽ không hạ cánh mà bay vòng quanh phía xa của Mặt Trăng theo quỹ đạo trở về tự do. Quỹ đạo này giúp họ dễ dàng trở về Trái Đất mà không cần khai hỏa động cơ tàu nhiều lần.
"Tôi thường nhìn lên Mặt Trăng, suy nghĩ về Artemis 2 và những nhiệm vụ sắp tới", Jeff Spaulding, Giám đốc thử nghiệm cấp cao trong chương trình Artemis 2 chia sẻ. Ông nói thêm: "Một phần lý do tôi vẫn còn ở đây là để tiếp tục đưa con người vào không gian, đưa chúng ta trở lại 'chế độ phóng' nhằm tiếp tục khám phá, thiết lập căn cứ trên Mặt Trăng, sau đó hướng tới Sao Hỏa".
Artemis 2 là nhiệm vụ có người lái đầu tiên trong chương trình Artemis của NASA. Ngoài ra, đây cũng là chuyến chở người đầu tiên hướng tới Mặt Trăng kể từ nhiệm vụ Apollo 17 cách đây 54 năm. Nhiệm vụ diễn ra tháng 12/1972 với phi hành đoàn gồm Eugene Cernan, Harrison Schmitt và Ronald Evans.
Tên lửa Hệ thống Phóng Không gian (SLS) và tàu Orion trong nhiệm vụ Artemis 2 của NASA trên tháp phóng di động tại Tổ hợp Phóng 39B thuộc Trung tâm Vũ trụ Kennedy, Florida. Ảnh: Future
Cuộc đua đưa người lên Mặt Trăng
Cả Mỹ và Trung Quốc đều đang nỗ lực cho mục tiêu đưa người lên Mặt Trăng trong thập kỷ này. Trung Quốc cam kết đưa phi hành gia đổ bộ Mặt Trăng năm 2030 và nước này thường tuân thủ đúng lịch trình. Chỉ vài năm trước, kịch bản như vậy dường như không thể xảy ra. Nhưng hiện tại, có khả năng Trung Quốc sẽ đi trước Mỹ trong cuộc đua mà Mỹ thường dẫn đầu.
Trong khi Trung Quốc đạt nhiều bước tiến, chương trình Artemis liên tục gặp trở ngại và trì hoãn tiến độ. Nhiệm vụ không người lái Artemis 1 diễn ra hồi tháng 11/2022, sau hàng loạt đợt hoãn phóng và hai vụ phóng thất bại. Tháng 2 năm nay, NASA cũng phải dời lịch phóng Artemis 2 sang tháng 4 sau khi gặp vấn đề trong cuộc tổng duyệt nạp nhiên liệu, thử nghiệm then chốt trước khi phóng. Artemis 2 là nhiệm vụ có người lái đầu tiên trong chương trình Artemis của NASA, hướng đến thiết lập sự hiện diện lâu dài của con người trên Mặt Trăng.
Nếu không có vấn đề lớn nào phát sinh trong Artemis 2, NASA sẽ thử nghiệm tàu Orion và các trạm đổ bộ Mặt Trăng trong nhiệm vụ Artemis 3 trên quỹ đạo Trái Đất vào năm tới. Cơ quan này đặt mục tiêu thực hiện chuyến đổ bộ Mặt Trăng đầu tiên của chương trình vào năm 2028 với nhiệm vụ Artemis 4. Đến những năm 2030, NASA kỳ vọng bắt đầu phát triển các khu định cư, robot tự hành và trạm đổ bộ chở hàng, hướng đến thiết lập sự hiện diện bền vững trên bề mặt Mặt Trăng.
Thu Thảo (Theo Space, Live Science)
