Tôi điên cuồng chặn hàng trăm cuộc gọi rác từ đầu số 056, 059, 02483, 02883, 02889

Tôi là một nhân viên văn phòng bình thường. Và cũng giống như hàng triệu người dùng di động khác tại Việt Nam lúc này, tôi đang mắc một hội chứng tâm lý mới: ám ảnh tiếng chuông điện thoại. Mỗi ngày của tôi bắt đầu không phải bằng tiếng chim hót hay chuông báo thức, mà bằng những cuộc gọi từ các số máy lạ hoắc, từ các sim "rác" với đầu số 056, 059, 02483, 02883, 02889... Nội dung toàn là lừa đảo đầu tư, mời chào mua hàng khuyến mãi, mời vay tiền trên các app "đen" đến đòi nợ khủng bố dù tôi không vay.

Từ sáng đến tối, bất kể giờ giấc, ngày nghỉ hay lễ Tết, tôi đều bị hàng trăm số điện thoại tổng đài ảo thay phiên nhau "khủng bố". Chúng băm nát sự tập trung, phá hỏng những giấc ngủ và vắt kiệt sự kiên nhẫn của tôi. Là một người am hiểu công nghệ ở mức cơ bản, tôi đã làm đủ biện pháp được khuyến cáo để tự bảo vệ mình. Nhưng kết quả nhận lại chỉ là sự bất lực tột cùng.

Tôi đã chủ động chặn số lạ, nhưng điều đó dường như vô ích vì chúng dùng hệ thống tổng đài ảo (Voice IP), mỗi lần gọi là một dải số khác nhau, đầu số khác nhau. Tôi chặn số này, thì chỉ vài phút sau số khác lại gọi đến, như nấm sau mưa. Tôi tiếp tục dùng tính năng chặn theo tiền tố (block prefix) trên điện thoại và tải cả các ứng dụng nhận diện cuộc gọi rác nhưng kết quả vẫn thế. Các đối tượng này liên tục lách luật bằng cách sử dụng các đầu số di động cá nhân "rác" hoặc thay đổi dải số tổng đài liên tục khiến các bộ lọc AI cũng phải "đầu hàng". Thậm chí, nhiều lần chúng còn dùng công nghệ để ẩn bớt số "0" ở đầu các số để thay đổi tiền tố.

Mỗi khi nhận cuộc gọi rác, tôi cặm cụi nhắn tin phản ánh qua đầu số 5656, 156. Tôi đăng ký luôn số điện thoại của mình vào danh sách không nhận quảng cáo (DNC). Vậy mà, những cuộc gọi "rác" ấy không hề thuyên giảm, thậm chí còn có dấu hiệu tăng lên với thái độ thách thức, hung hăng hơn.

>> Tôi quyết không chuyển lại 50.000 đồng cho người lạ 'nạp tiền điện thoại nhầm'

Đến đây, tôi buộc phải đặt ra một câu hỏi lớn: Sự bảo vệ của nhà mạng dành cho người tiêu dùng đang ở đâu? Tại sao một vấn nạn nhức nhối suốt nhiều năm nay lại không thể giải quyết dứt điểm? Hãy nhìn thẳng vào sự thật, không một hệ thống tổng đài ảo hay dải số viễn thông nào có thể tự nhiên hoạt động nếu không có sự cung cấp hạ tầng từ các nhà mạng.

Nhà mạng nắm trong tay công nghệ cốt lõi, nắm quyền kiểm soát băng thông, lưu lượng và phân tích hành vi cuộc gọi. Một đầu số cá nhân hoặc một tổng đài doanh nghiệp vừa kích hoạt đã thực hiện hàng nghìn cuộc gọi ngắn trong một ngày, tỷ lệ bị từ chối cao, thuật toán của nhà mạng hoàn toàn thừa sức nhận diện đó là "rác". Nhưng tại sao họ không chặn đứng ngay từ đầu? Phải chăng vì những tổng đài ảo, những chiến dịch gọi điện hàng loạt ấy mang lại nguồn doanh thu khổng lồ cho chính các doanh nghiệp viễn thông?

Về phía cơ quan quản lý, tôi đã nghe rất nhiều về các đợt "ra quân", xử phạt, chuẩn hóa thông tin thuê bao chính chủ. Nhưng thực tế chứng minh, các biện pháp hành chính hiện tại chưa đủ sức răn đe. Việc chế tài xử phạt vài chục triệu đồng với một công ty quảng cáo viễn thông là quá nhỏ bé so với lợi nhuận họ thu được từ việc bán dữ liệu và spam khách hàng.

Chúng tôi trả tiền hàng tháng để mua dịch vụ viễn thông, mong muốn có một công cụ liên lạc tiện ích, chứ không phải trả tiền để bị tra tấn tinh thần. Để giải quyết vấn nạn này, tôi thiết nghĩ cơ quan quản lý cần có những biện pháp mạnh tay và thực chất hơn, đánh thẳng vào gốc rễ vấn đề.

Thứ nhất, cần quy trách nhiệm trực tiếp cho người đứng đầu nhà mạng nếu để tỷ lệ cuộc gọi "rác", tổng đài ảo vượt mức cho phép. Cơ quan quản lý cần cấm nhà mạng đó phát triển thuê bao mới hoặc cung cấp dịch vụ tổng đài trong một thời gian nhất định. Chỉ khi đánh vào "nồi cơm" và thị phần, các nhà mạng mới thực sự dọn dẹp hệ thống của mình thay vì nhắm mắt làm ngơ thu tiền.

Thứ hai, cần siết chặt điều kiện cung cấp dịch vụ tổng đài ảo (SIP Trunking, Voice IP). Doanh nghiệp muốn đăng ký tổng đài gọi ra số lượng lớn bắt buộc phải sử dụng Voice Brandname (hiển thị tên thương hiệu) và phải ký quỹ. Nếu vi phạm quy định gọi điện quấy rối, họ sẽ bị tước giấy phép kinh doanh, thu hồi toàn bộ dải số và tịch thu tiền ký quỹ.

Thứ ba, minh bạch hóa kết quả phản ánh. Hàng triệu tin nhắn gửi về 156, 5656 mỗi năm cần được công khai thống kê: đã xử lý bao nhiêu? Bao nhiêu số bị khóa? Nhà mạng nào đang chứa chấp nhiều số rác nhất? Người dân cần thấy phản ánh của mình có giá trị thay vì cảm giác đang "ném đá ao bèo". Đã đến lúc các nhà mạng ngừng đùn đẩy trách nhiệm và đưa ra những lời hứa hẹn. Và cơ quan chức năng phải "nâng cấp" hình phạt lên gấp bội với việc này.

Xin đừng để hàng triệu người dân mỗi ngày phải tự vật lộn trong mớ bòng bong của "rác" viễn thông, trong khi những kẻ trục lợi vẫn nhởn nhơ đếm tiền trên sự phiền toái của người khác.

Anh TK