5h35 phút hôm nay (giờ Hà Nội), tên lửa Hệ thống Phóng Không gian (SLS) đưa tàu Orion cất cánh từ Tổ hợp Phóng 39B tại Trung tâm Vũ trụ Kennedy, Florida, hướng tới Mặt Trăng. Ngồi trong tàu là phi hành đoàn Artemis 2, gồm chỉ huy nhiệm vụ Reid Wiseman (NASA), phi công Victor Glover (NASA), chuyên gia nhiệm vụ Christina Koch (NASA) và chuyên gia nhiệm vụ Jeremy Hansen (Cơ quan Vũ trụ Canada CSA).
Theo Space, mỗi ngày trong chuyến bay kéo dài 10 ngày được lên kế hoạch chi tiết đến từng phút. Mặt Trăng là trọng tâm của nhiệm vụ, nhưng thời gian làm việc trên tàu của phi hành đoàn sẽ dày đặc các hoạt động như nghiên cứu khoa học, thử nghiệm khả năng điều khiển tàu vũ trụ, kiểm tra y tế, huấn luyện sinh tồn và nhiều công việc khác.
(Từ trái sang phải) Chuyên gia nhiệm vụ Jeremy Hansen (Cơ quan Vũ trụ Canada CSA), phi công Victor Glover (NASA),chuyên gia nhiệm vụ Christina Koch (NASA), chỉ huy nhiệm vụ Reid Wiseman (NASA) vẫy tay chào gia đình và bạn bè khi chuẩn bị lên tàu vũ trụ Orion tại Tổ hợp Phóng 39B, Trung tâm Vũ trụ Kennedy, ngày 1/4. Ảnh: NASA
Ngày đầu tiên (1/4) là ngày phóng tàu và khởi động nhiệm vụ Artemis 2. Bốn phi hành gia sẽ kiểm tra một số khả năng của Orion, ví dụ bay song song và hoạt động xung quanh một vật thể khác ngoài không gian, nhằm chuẩn bị cho những nhiệm vụ tương lai với tàu đổ bộ Mặt Trăng.
Họ cũng sẽ tiến hành kiểm tra các hệ thống, cất gọn ghế phóng và thay bộ đồ vũ trụ bằng quần áo thoải mái hơn trước chu kỳ ngủ đầu tiên. Lịch ngủ được thiết lập theo thời gian phóng, đảm bảo ít nhất 8,5 giờ mỗi ngày. Tuy nhiên, giấc ngủ đầu tiên được chia làm hai phần với một lần đốt nhiên liệu ở giữa để nâng quỹ đạo cho tàu.
Ngày thứ 2, các phi hành gia bắt đầu sử dụng thiết bị tập thể dục, nhưng đây không phải công việc chính. Khoảng 6 tiếng sau khi thức dậy, họ sẽ đốt động cơ để đưa Orion vào hành trình hướng tới Mặt Trăng. Đây là thao tác mang tính quyết định giúp tàu thoát khỏi quỹ đạo Trái Đất.
Việc kích hoạt động cơ 30 phút cũng sẽ đưa tàu vào quỹ đạo "trở về tự do", bay qua phía xa của Mặt Trăng rồi trở về Trái Đất. Quỹ đạo này đảm bảo phi hành đoàn trở về an toàn mà không cần thực hiện thêm một lần đốt động cơ lớn nào.
Ngày thứ 3 và thứ 4, phi hành đoàn sẽ luyện tập những công việc dự kiến thực hiện trong chuyến bay qua sát Mặt Trăng, diễn tập an toàn, liên lạc với trung tâm điều khiển, tiến hành một số sự kiện truyền thông, chụp ảnh Trái Đất và Mặt Trăng.
Ngày thứ 5, Orion bắt đầu tiến vào không gian Mặt Trăng, nơi lực hấp dẫn của Mặt Trăng tác động lên tàu mạnh hơn lực hấp dẫn Trái Đất. Điều này đưa phi hành đoàn Artemis 2 trở thành những người đầu tiên tới đây kể từ nhiệm vụ Apollo 17 năm 1972. Họ cũng sẽ dành vài tiếng để thực hiện các bài kiểm tra mặc bộ đồ vũ trụ.
Tiếp đến là ngày quan trọng nhất của nhiệm vụ khi phi hành đoàn thực hiện chuyến bay qua sát Mặt Trăng, đạt khoảng cách gần nhất là 6.440-9.650 km. Khi Orion bay vòng qua phía xa của thiên thể này, nhóm phi hành gia sẽ dành khoảng ba giờ để ghi lại dữ liệu quan sát chi tiết, chụp ảnh, theo dõi cấu trúc địa chất. Giai đoạn này có thể đưa họ đi xa Trái Đất hơn bất kỳ sứ mệnh không gian có người lái nào trong lịch sử, mang đến những góc nhìn hoàn toàn mới về Mặt Trăng.
Mô phỏng quỹ đạo bay của phi hành đoàn Artemis 2. Đồ họa: NASA
Orion sẽ rời không gian Mặt Trăng vào ngày thứ 7. Phi hành đoàn Artemis 2 dự kiến dành nửa ngày gửi dữ liệu cho các nhà khoa học trên Trái Đất, sau đó thực hiện cuộc gọi thoại ngắn với nhóm phi hành gia trên Trạm Vũ trụ Quốc tế (ISS) vào buổi chiều. Ngoài ra, họ cũng sẽ thực hiện lần đốt nhiên liệu nhỏ đầu tiên trong ba lần đốt để điều chỉnh quỹ đạo, giữ cho tàu Orion đi đúng hướng để trở về Trái Đất.
Ngày thứ 8, phi hành đoàn tiếp tục thực hiện một số thao tác thử nghiệm và diễn tập. Để luyện tập việc trú ẩn khỏi những rủi ro như bão Mặt Trời, họ sẽ tận dụng các thiết bị sẵn có như bể nước làm tấm chắn bức xạ, đồng thời dùng tấm chắn nhiệt của tàu như một rào cản bức xạ tích hợp. Buổi chiều, các phi hành gia dự kiến thực hiện một bài tập khác nhằm kiểm tra khả năng điều khiển Orion.
Ngày thứ 9 là ngày trọn vẹn cuối cùng của phi hành đoàn Artemis 2 ngoài không gian. Họ sẽ dành phần lớn thời gian để chuẩn bị cho chuyến trở về. Lịch trình bao gồm một số thử nghiệm công nghệ, một lần đốt nhiên liệu nhỏ để điều chỉnh quỹ đạo, thử bộ đồ chuyên dụng giúp chống lại tác động lên cơ thể sau khi trở về từ môi trường vi trọng lực. Khi kết thúc ngày làm việc, các phi hành gia sẽ đảm bảo mọi thứ được cố định chắc chắn và sẵn sàng cho chuyến hồi hương.
Ngày thứ 10, tàu Orion thực hiện lần đốt nhiên liệu nhỏ để hiệu chỉnh quỹ đạo cuối cùng. Phi hành đoàn sẽ mặc bộ đồ vũ trụ, mở ghế ngồi và thắt dây an toàn. Khi về gần Trái Đất, họ sẽ tách bỏ khoang dịch vụ của Orion, hướng tấm chắn nhiệt của khoang chở người về phía khí quyển nhằm tự bảo vệ trước mức nhiệt 1.650 độ C do ma sát khi tái nhập khí quyển.
Ba chiếc dù sẽ bung ra trong những phút cuối cùng của quá trình hạ cánh, làm chậm tốc độ rơi của Orion xuống còn 27 km/h khi chạm mặt nước. Tàu sẽ hạ cánh xuống Thái Bình Dương, ngoài khơi San Francisco, được tàu Hải quân Mỹ và các phương tiện cứu hộ khác trục vớt. Phi hành đoàn sau đó được đưa trở lại đất liền và kết thúc nhiệm vụ lịch sử.
Thu Thảo (Theo Space)
