"Bất kỳ hành động khiêu khích nào của các bên gây hấn và những lực lượng ủng hộ họ liên quan tình hình ở eo biển Hormuz, bao gồm cả tại Hội đồng Bảo an Liên Hợp Quốc, đều sẽ chỉ làm phức tạp thêm tình hình", Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi hôm nay cho hay.
Eo biển Hormuz, tuyến hàng hải huyết mạch đối với hoạt động vận chuyển năng lượng toàn cầu, đã gần như bị Iran đóng lại kể từ khi Mỹ, Israel phát động các cuộc tấn công nhằm vào nước này hôm 28/2.
Hội đồng Bảo an Liên Hợp Quốc, gồm 5 thành viên thường trực và 10 thành viên không thường trực, ban đầu dự kiến bỏ phiếu trong ngày 3/4 về dự thảo nghị quyết do Bahrain đệ trình, trong đó cho phép sử dụng lực lượng "phòng thủ" để bảo vệ hoạt động vận chuyển hàng hải ở eo biển Hormuz khỏi các cuộc tấn công của Iran.
Tuy nhiên, Liên Hợp Quốc hôm 2/4 thông báo hoãn bỏ phiếu với lý do thứ 6 Tuần Thánh là ngày nghỉ lễ. Hiện mốc thời gian mới chưa được ấn định.
Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi phát biểu tại phiên họp của Hội nghị Giải trừ Quân bị Liên Hợp Quốc ở Geneva, Thụy Sĩ ngày 17/2. Ảnh: AFP
Dự thảo nghị quyết ban đầu viện dẫn Chương VII của hiến chương Liên Hợp Quốc, trong đó cho phép Hội đồng Bảo an ủy quyền sử dụng vũ lực để lập lại hòa bình. Nội dung này sau đó bị loại bỏ.
Theo bản dự thảo thứ sáu và cũng là bản cuối cùng sau khi sửa đổi mà AFP xem được, dự thảo nghị quyết cho phép các quốc gia thành viên đơn phương hoặc thông qua "quan hệ đối tác hải quân đa quốc gia tự nguyện" để sử dụng "tất cả biện pháp phòng vệ cần thiết và tương xứng với hoàn cảnh".
Dự thảo này áp dụng cho eo biển Hormuz và vùng biển lân cận nhằm "đảm bảo an toàn cho việc đi lại và ngăn chặn các nỗ lực đóng cửa, cản trở hoặc can thiệp vào hoạt động hàng hải quốc tế qua eo biển Hormuz". Biện pháp này sẽ có hiệu lực trong ít nhất 6 tháng.
Dự thảo nghị quyết đầu tiên được Mỹ và các nước vùng Vịnh ủng hộ, nhưng Nga, Trung Quốc và Pháp phản đối. Theo Tổng thống Pháp Emmanuel Macron, tiến hành chiến dịch quân sự để mở lại tuyến đường biển này là "phi thực tế".
Đại sứ Trung Quốc tại Liên Hợp Quốc Phó Thông cho rằng cho phép quốc gia thành viên sử dụng vũ lực sẽ đồng nghĩa với việc hợp pháp hóa sử dụng vũ lực bất hợp pháp và bừa bãi, "chắc chắn khiến tình hình leo thang hơn nữa và gây hậu quả nghiêm trọng". Nga cũng đã lên án những gì họ mô tả là biện pháp đơn phương.
Tổng thống Mỹ Donald Trump hôm 1/4 kêu gọi các quốc gia đang đối mặt tình trạng thiếu nhiên liệu tự đến eo biển Hormuz lấy dầu, đồng thời cho biết lực lượng Mỹ sẽ không hỗ trợ họ.
Hội đồng Bảo an hiếm khi thông qua nghị quyết cho phép quốc gia thành viên sử dụng vũ lực. Trong Chiến tranh vùng Vịnh năm 1990, một cuộc bỏ phiếu đã cho phép liên minh do Mỹ dẫn đầu can thiệp vào Iraq, trong khi cuộc bỏ phiếu tương tự vào năm 2011 cho phép NATO can thiệp vào Libya.
Huyền Lê (Theo AFP)
