Điểm đặc biệt của bốn phi hành gia Artemis II

Tàu Artemis II rời bệ phóng lúc 5h35 ngày 2/4 (giờ Hà Nội), đưa bốn phi hành gia bay quanh Mặt Trăng, đánh dấu sứ mệnh có người lái đầu tiên của NASA vượt ra ngoài quỹ đạo Trái Đất tầm thấp sau 54 năm. Phi hành đoàn gồm chỉ huy nhiệm vụ Reid Wiseman (NASA), phi công Victor Glover (NASA), chuyên gia nhiệm vụ Christina Koch (NASA) và chuyên gia nhiệm vụ Jeremy Hansen (Cơ quan Vũ trụ Canada CSA).

Tên của các thành viên đã được công bố cách đây hơn ba năm. Theo Space, ngoài tầm quan trọng về mặt kỹ thuật, dự án còn nổi bật nhờ quy tụ phi hành đoàn "tượng trưng cho giai đoạn chinh phục Mặt Trăng mới khi có lãnh đạo nhóm là người Mỹ, có thành viên nữ đầu tiên, người da màu đầu tiên và phi hành gia không phải người Mỹ đầu tiên du hành đến môi trường Mặt Trăng.

"Phi hành đoàn Artemis II đại diện cho hàng nghìn người đang làm việc không mệt mỏi để đưa chúng ta đến các vì sao", cựu giám đốc NASA Bill Nelson nói với Wired. "Đây là phi hành đoàn của nhân loại. Mỗi người đều có câu chuyện riêng, nhưng cùng nhau họ thể hiện phương châm chung E pluribus unum (từ nhiều thành một)".

Reid Wiseman

Sinh năm 1975 tại Baltimore, Wiseman là cựu chiến binh có 27 năm phục vụ trong Hải quân Mỹ với vai trò phi công. Ông tốt nghiệp cử nhân về kỹ thuật máy tính và hệ thống tại Viện Bách khoa Rensselaer, thạc sĩ về kỹ thuật hệ thống tại Đại học Johns Hopkins và chứng chỉ về hệ thống không gian từ Trường Cao học Hải quân ở Monterey, California.

Trở thành phi hành gia năm 2009, Wiseman thực hiện chuyến bay vào không gian đầu tiên năm 2014 trên tàu vũ trụ Soyuz của Nga, hướng tới Trạm Vũ trụ Quốc tế ISS. Trong suốt sứ mệnh kéo dài 165 ngày khi đó, ông giữ vai trò kỹ sư bay và tích lũy 13 giờ đi bộ ngoài không gian, đồng thời tham gia hơn 200 thí nghiệm liên quan đến sinh lý học người, y học, khoa học vật lý, khoa học Trái Đất và vật lý thiên văn.

Với sự nghiệp chuyên môn lâu dài, Wiseman đảm nhận quyền chỉ huy Artemis II.

Victor J. Glover

Glover sinh năm 1976 tại Pomona, California, cũng là phi công hải quân tương tự Wiseman nhưng có kinh nghiệm nhiều hơn trong chiến đấu và thử nghiệm bay khi tích lũy hơn 3.500 giờ bay trên 40 loại máy bay, gồm 24 nhiệm vụ chiến đấu và hơn 400 lần hạ cánh trên tàu sân bay kể từ năm 2001. Ông có bằng cử nhân kỹ thuật tổng hợp từ Đại học Cal Poly San Luis Obispo.

Sau khi gia nhập NASA năm 2013, Glover đảm nhiệm các vai trò quan trọng trên mặt đất với tư cách là người liên lạc khoang tàu và sĩ quan điều hành các sứ mệnh Soyuz và Crew Dragon. Chuyến bay vào vũ trụ đầu tiên của ông vào năm 2020 thuộc sứ mệnh SpaceX Crew-1. Dịp này, ông đã trải qua 168 ngày trên quỹ đạo, thực hiện bốn chuyến đi bộ ngoài không gian và tham gia vào nhiều hoạt động khoa học, bảo trì khác nhau.

Là cha của bốn đứa con, Glover cũng làm nên lịch sử khi trở thành người da màu đầu tiên du hành vào không gian sâu trong sứ mệnh Artemis II với vai trò phi công.

Christina Hammock Koch

Koch sinh năm 1979 ở Michigan, trở thành phi hành gia vào năm 2013. Bà có bằng cử nhân kỹ thuật điện và vật lý, bằng thạc sĩ kỹ thuật điện và bằng tiến sĩ danh dự từ Đại học bang North Carolina. Bà cũng từng du học tại Đại học Ghana.

Bà bắt đầu sự nghiệp với tư cách là kỹ sư tại Trung tâm Không gian Goddard của NASA, tham gia phát triển thiết bị cho một số nhiệm vụ. Sau đó, bà cũng là thành viên của một chương trình nghiên cứu về Nam Cực, cộng tác tại Phòng thí nghiệm Vật lý Ứng dụng của Đại học Johns Hopkins, nhân viên Cơ quan Khí tượng và Hải dương học Quốc gia (NOAA), trưởng trạm tại Đài quan sát Samoa thuộc Mỹ.

Chuyến bay dài ngày đầu tiên của Koch diễn ra vào năm 2019 trên tàu vũ trụ Soyuz MS-12. Sau 328 ngày liên tục trong không gian, bà đã lập kỷ lục về chuyến bay vào vũ trụ đơn lẻ dài nhất với một phụ nữ. Trong nhiệm vụ này, bà đã tham gia 6 chuyến đi bộ ngoài không gian, gồm ba chuyến đầu tiên chỉ do phụ nữ thực hiện, tích lũy được hơn 42 giờ hoạt động ngoài tàu vũ trụ.

Trên Trạm Vũ trụ Quốc tế (ISS), bà đã góp mặt trong hàng trăm thí nghiệm khoa học và công nghệ, gồm các dự án robot nhằm cải tiến máy quang phổ từ tính alpha, nuôi cấy tinh thể protein cho mục đích dược phẩm và các thử nghiệm in sinh học 3D trong môi trường không trọng lực.

Ngoài niềm đam mê khoa học, bà có sở thích như lướt sóng, leo núi, hoạt động cộng đồng, chạy bộ, yoga, đi bộ đường dài, nhiếp ảnh và du lịch. Koch tham gia sứ mệnh Artemis II với vai trò chuyên gia.

Jeremy Hansen

Sinh năm 1976 tại London, Ontario (Canada), Hansen sớm có niềm đam mê với hàng không từ khi còn trẻ. Năm 12 tuổi, ông gia nhập Phi đội Thiếu sinh Không quân số 614 của Không quân Hoàng gia Canada, một trải nghiệm đánh dấu sự khởi đầu sự nghiệp hàng không của ông.

Sau đó, Hansen theo học tại Học viện Quân sự Hoàng gia Saint-Jean và tốt nghiệp xuất sắc với bằng cử nhân khoa học vũ trụ và bằng thạc sĩ vật lý. Ông sau đó làm phi công lái máy bay chiến đấu CF-18, phi công chiến thuật và sĩ quan tác chiến, với các trách nhiệm liên quan đến hiệu quả hoạt động của Bộ Tư lệnh Phòng không Bắc Mỹ, cũng như các cuộc tập trận triển khai và các nhiệm vụ ở Bắc Cực sau đó.

Năm 2009, Hansen được Cơ quan Vũ trụ Canada chọn là một trong hai ứng viên phi hành gia trong đợt tuyển dụng thứ ba. Sau khi hoàn thành khóa huấn luyện vào năm 2011, ông bắt đầu làm việc tại Trung tâm Điều khiển Nhiệm vụ với vai trò liên lạc giữa Trái Đất và ISS.

Trong suốt sự nghiệp của mình, Hansen đã tham gia nhiều nhiệm vụ mô phỏng điều kiện khắc nghiệt. Ông là thành viên chương trình huấn luyện của Cơ quan Vũ trụ châu Âu (ESA) tại Italy, nơi ông sống 6 ngày dưới lòng đất. Năm 2014, ông tham gia sứ mệnh NEEMO 19 (huấn luyện phi hành gia dưới đáy đại dương), có 7 ngày ở Aquarius - phòng thí nghiệm chuyên phục vụ nghiên cứu đại dương và huấn luyện phi hành gia NASA.

Năm 2017, Hansen trở thành người Canada đầu tiên giám sát việc huấn luyện các ứng viên phi hành gia của Mỹ và Canada. Trên sứ mệnh Artemis II, ông sẽ đóng vai trò là chuyên gia nhiệm vụ.

Bảo Lâm tổng hợp