Phi hành đoàn Artemis II quan sát nhật thực đặc biệt

Từ 20h35 ngày 6/4 (7h35 giờ Hà Nội), Mặt Trời đi qua phía sau Mặt Trăng theo góc nhìn của phi hành đoàn. Lúc này, tàu Orion đã đi vào vùng tối, có thể quan sát nhật thực toàn phần đặc biệt - điều không thể quan sát trên Trái Đất.

Khác với nhật thực con người thấy từ mặt đất khi Mặt Trăng đi vào giữa Trái Đất và Mặt Trời vốn kéo dài vài phút, thời gian quan sát trên tàu Orion là 53-57 phút, gấp khoảng 7 lần. Nguyên nhân là khi tàu tiến sát Mặt Trăng, kích thước biểu kiến của thiên thể này sẽ chiếm một phần rất lớn trong trường nhìn của phi hành gia, khiến nó lớn hơn nhiều và che khuất Mặt Trời lâu hơn.

Việc Mặt Trời bị khuất hoàn toàn giúp phi hành đoàn chiêm ngưỡng vành nhật hoa (Corona), tức lớp khí quyển rực rỡ bên ngoài của Mặt Trời, vốn thường bị ánh sáng chói lóa của đĩa Mặt Trời che khuất. Trong giai đoạn Mặt Trăng bắt đầu che Mặt Trời, các phi hành gia phải đeo kính bảo vệ mắt. Nhưng khi đã che hoàn toàn, họ có thể tháo kính ra và quan sát vành nhật hoa mà không bị cản trở.

Bên cạnh đó, với việc ánh sáng mặt trời trực tiếp bị chặn lại, môi trường xung quanh chìm vào bóng tối. Điều này tạo điều kiện lý tưởng để các phi hành gia nghiên cứu địa chất mặt sau của Mặt Trăng, cũng như phát hiện các tia sáng lóe lên từ những vụ va chạm của thiên thạch hoặc bụi bốc lên từ rìa miệng núi lửa, cung cấp thông tin khoa học quý giá, đặc biệt là về những mối nguy hiểm tiềm tàng trên Mặt Trăng.

Các phi hành gia cũng sẽ chiêm ngưỡng vũ trụ sâu thẳm. Khi môi trường quang học không bị lóa sáng, nhóm có thể quan sát rõ nét các ngôi sao xa xôi và các hành tinh khác trong Hệ Mặt Trời, đặc biệt là các hành tinh ở gần như Sao Hỏa. Video livestream từ NASA cho thấy, khi nhật thực tiếp diễn, hầu như không thể nhìn thấy gì ngoài một chấm sáng nhỏ trong khung hình từ camera gắn trên tấm pin mặt trời của tàu vũ trụ Orion. NASA đã xác định chấm sáng đó chính là Sao Kim.

"Trái Đất ngoài kia sáng rực rỡ, và Mặt Trăng thì cứ lơ lửng trước mặt chúng tôi, một quả cầu đen kịt, không phải là màu đen tuyền mà là màu xám hòa quyện và trôi dạt vào màu đen", thành viên phi hành đoàn Victor Glover cho biết. "Ánh sáng phản chiếu từ bề mặt rất đặc biệt, tạo ra một ảo ảnh thị giác khá ấn tượng. Thật tuyệt vời".

Thời gian quan sát nhật thực trên tàu Orion kết thúc vào 8h32 (giờ Hà Nội).

Tàu Orion rời bệ phóng tối 1/4 (5h35 ngày 2/4 giờ Hà Nội) đưa bốn phi hành gia bay tới Mặt Trăng, trở thành sứ mệnh có người lái đầu tiên của NASA vượt ra ngoài quỹ đạo Trái Đất tầm thấp sau 54 năm. Phi hành đoàn gồm chỉ huy nhiệm vụ Reid Wiseman (NASA), phi công Victor Glover (NASA), chuyên gia nhiệm vụ Christina Koch (NASA) và chuyên gia nhiệm vụ Jeremy Hansen (Cơ quan Vũ trụ Canada CSA).

Tính đến 19h ngày 6/4 (6h ngày 7/4 theo giờ Hà Nội), tàu Orion đưa phi hành đoàn Artemis II tới gần Mặt Trăng nhất khi chỉ cách 6.545 km. Hai phút sau, tàu tiếp tục bay xa Trái Đất nhất, cách 406.771 km, lập kỷ lục mới cho chuyến bay vũ trụ có người lái. Cột mốc đưa phi hành đoàn đến vị trí cách hành tinh xanh xa hơn 6.616 km so với nhiệm vụ Apollo 13 năm 1970.

Trước đó, 13h56 ngày 6/4 (0h56 ngày 7/4 giờ Hà Nội), Artemis II cũng phá kỷ lục về quãng đường xa nhất mà con người từng bay khỏi Trái Đất, với 400.171 km, do Apollo 13 thiết lập năm 1970. "Khi vượt qua khoảng cách xa nhất mà con người từng rời khỏi Trái Đất, chúng tôi muốn tôn vinh kỳ tích và nỗ lực phi thường của người tiền nhiệm trong lĩnh vực thám hiểm không gian", Jeremy Hansen từ Cơ quan Vũ trụ Canada (CSA), thành viên phi hành đoàn Artemis II, chia sẻ.

"Chúng tôi sẽ tiếp tục hành trình tiến xa hơn nữa vào không gian trước khi được Mẹ Trái Đất kéo trở lại với tất cả những gì thân yêu. Nhưng điều quan trọng nhất là chúng tôi chọn khoảnh khắc này để thách thức thế hệ hiện tại và thế hệ tiếp theo, đảm bảo kỷ lục mới sẽ không tồn tại lâu", ông nói thêm.

Bảo Lâm (theo NASA, CNN, CBS News)