Cận thị xảy ra khi trục nhãn cầu dài hơn bình thường, khiến hình ảnh hội tụ phía trước thay vì đúng tại võng mạc. Người cận thị thường phải điều tiết mắt nhiều hơn khi nhìn xa, dẫn đến mỏi mắt, khô mắt và giảm thị lực. Sử dụng các thiết bị điện tử quá mức, tiếp xúc thường xuyên với ánh sáng xanh, đọc sách quá gần, làm việc trong môi trường thiếu ánh sáng... khiến võng mạc cùng thủy tinh thể dễ tổn thương, dẫn đến tăng độ cận nhanh chóng.
Bác sĩ Hoàng Quyết Tiến, Trung tâm Thông tin Y khoa, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP HCM, gợi ý các thực phẩm quen thuộc, giàu dưỡng chất giúp bảo vệ thị lực cho người cận thị.
Bông cải xanh giàu vitamin C, sulforaphane, lutein và zeaxanthin có thể bảo vệ tế bào võng mạc khỏi ánh sáng xanh. Loại rau này còn chứa beta-carotene, tiền chất được cơ thể chuyển hóa thành vitamin A, hỗ trợ cải thiện thị lực. Tinh chất broccophane từ bông cải xanh giúp tăng cường thioredoxin (một loại protein nhỏ hoạt động như chất chống oxy hóa khử), có tác dụng bảo vệ, nuôi dưỡng võng mạc và thủy tinh thể, giúp bảo vệ thị lực và hạn chế tăng độ cận.
Người trưởng thành có thể ăn 60-120 g bông cải xanh một lần, 3-5 bữa mỗi tuần. Nên chế biến bằng cách hấp, luộc nhanh hoặc xào sơ để giữ lại tối đa các dưỡng chất.
Bông cải xanh giàu dưỡng chất tốt cho mắt. Ảnh: Đình Diệu
Rau lá xanh đậm như cải xoăn, cải rổ, rau bina... chứa nhiều vitamin A, C, E, lutein và zeaxanthin - hai sắc tố tập trung ở hoàng điểm, khu vực quyết định độ sắc nét của hình ảnh. Các dưỡng chất này bảo vệ võng mạc, giảm tác hại ánh sáng xanh và hạn chế tăng độ cận. Nên bổ sung đa dạng các loại rau lá xanh đậm vào thực đơn hằng ngày, chế biến thành sinh tố, canh hoặc xào để có bữa ăn giàu dinh dưỡng tốt cho mắt.
Cá béo như cá hồi, cá trích, cá thu cung cấp EPA và DHA dồi dào. Đây là hai thành phần quan trọng trong tế bào võng mạc, duy trì cấu trúc tế bào thị giác, giảm khô và mỏi mắt ở người cận thị.
Trứng đặc biệt là lòng đỏ, có lutein và zeaxanthin, bảo vệ võng mạc khỏi tác hại của ánh sáng xanh. Trứng chứa vitamin A tham gia tạo sắc tố thị giác, hỗ trợ mắt thích nghi khi thay đổi ánh sáng. Ăn 1-2 quả trứng mỗi ngày có thể giảm mỏi mắt và duy trì thị lực ổn định ở người cận thị.
Các loại đậu như đậu nành, đậu xanh, đậu đỏ, đậu Hà Lan, đậu phộng giúp cải thiện thị lực, giảm mỏi và khô mắt nhờ giàu kẽm, protein, chất xơ và các chất chống oxy hóa. Nên kết hợp đa dạng các loại đậu trong chế độ ăn uống hàng ngày để duy trì sức khỏe mắt tổng thể, hạn chế tăng độ cận thị.
Rau củ, trái cây màu cam, vàng như cà rốt, khoai lang, bắp, đu đủ chứa beta-carotene (tiền chất của vitamin A) giúp duy trì độ ẩm trên bề mặt mắt và bảo vệ giác mạc khỏi tổn thương. Chúng còn chứa nhiều vitamin C và các chất chống oxy hóa có tác dụng bảo vệ mắt khỏi các tác hại của tia UV, ánh sáng xanh, chống lại sự lão hóa của cơ quan thị giác.
Bác sĩ Tiến cho hay cùng với chế độ dinh dưỡng, người bị cận thị cần duy trì lối sống lành mạnh, tăng cường hoạt động ngoài trời, cho mắt nghỉ ngơi hợp lý. Khi làm việc quá lâu trước màn hình máy tính, nên áp dụng quy tắc 20-20-20 (sau 20 phút làm việc, nhìn xa 20 feet, tức 6 m, trong 20 giây) để bảo vệ đôi mắt. Duy trì khám mắt định kỳ 6-12 tháng một lần để theo dõi và có biện pháp can thiệp kịp thời.
Đình Diệu
