Nghị sĩ Chad Boyer hồi cuối tháng 3 đệ trình lên Hạ viện bang Louisiana dự luật số 81, làm rõ những điều mà chủ sở hữu bất động sản có thể làm với các cành cây, rễ cây từ nhà hàng xóm vươn sang đất của mình.
Theo dự luật, chủ đất được phép tự bỏ chi phí để cắt tỉa cành hoặc rễ cây của nhà hàng xóm nếu chúng mọc lấn sang đất của mình, nhưng chỉ sau khi đã gửi thông báo bằng văn bản trước 30 ngày qua thư bảo đảm và cho người hàng xóm cơ hội tự xử lý trước. Nếu chủ đất tự ý cắt bỏ cành hoặc rễ cây mà vi phạm các quy định, họ có thể phải chịu trách nhiệm bồi thường thiệt hại đối với cây cối của hàng xóm.
Một căn nhà với hàng rào gỗ ngăn cách với nhà hàng xóm ở Mỹ. Ảnh: Yahoo News
Theo thống kê của FindLaw, nền tảng thông tin pháp lý phổ biến nhất tại Mỹ, tranh cãi liên quan đến cây cối hàng xóm vươn sang nhà mình là một trong 5 nguyên nhân gây tranh chấp dân sự phổ biến nhất ở Mỹ. Tình trạng này xảy ra thường xuyên đến mức trong hệ thống luật pháp bất động sản Mỹ có một mảng chuyên biệt thường được giới luật sư gọi vui là "Luật về cây cối".
Phần lớn các địa phương ở Mỹ cho phép chủ đất cắt tỉa cành cây nhà hàng xóm vươn sang nhà mình, nhưng quy định cụ thể không đồng nhất ở từng bang. Một số bang có những điều luật có thể khiến chủ đất vướng rắc rối pháp lý nếu làm vậy.
Theo quy định về "quyền tự xử lý" trong luật của bang Florida, chủ đất có quyền cắt tỉa cành, rễ từ cây của nhà hàng xóm vươn sang, tính đến đúng đường ranh giới, mà không cần sự cho phép của hàng xóm. Tuy nhiên, chủ đất không được phép xâm phạm sang phần đất của hàng xóm và không làm hỏng hoặc chết cây trong quá trình thực hiện.
Nếu việc cắt tỉa có nguy cơ làm chết cây, chủ đất nên tham khảo ý kiến của chuyên gia về cây trồng và tham vấn ý kiến luật sư chuyên về bất động sản trước khi tiến hành.
Trong trường hợp làm chết cây của nhà hàng xóm do cắt tỉa cẩu thả hoặc quá tay, họ có thể phải bồi thường theo giá trị thay thế của cây. Tòa án tại Florida từng đưa ra phán quyết bồi thường thiệt hại dựa trên toàn bộ chi phí thay thế những cây trưởng thành, với mức phạt có thể lên tới hàng chục nghìn USD tùy thuộc vào giống cây, kích thước và tình trạng của cây đó.
Người dân cắt tỉa cây ở bang Georgia, Mỹ. Ảnh: Augusta Chronicle
Joe Zdrilich, thành viên Đoàn luật sư bang Georgia, cho biết theo pháp luật bang Georgia, nơi ông hành nghề, chủ đất được phép cắt tỉa cây của hàng xóm nếu cành hoặc rễ cây lấn sang phần đất thuộc quyền sở hữu của mình.
"Bạn có quyền duy trì và bảo vệ bất động sản của mình, cũng như hàng xóm có quyền bảo tồn cây của họ. Cả hai đều là quyền tài sản được Hiến pháp bảo hộ", ông Zdrilich nói.
Tuy nhiên, ngay cả khi được phép, chủ đất cũng phải cân nhắc cắt tỉa cây hàng xóm chìa sang đến đâu, cắt thế nào để không làm cây suy yếu, tăng nguy cơ nhiễm bệnh về sau, do có thể đối mặt trách nhiệm pháp lý.
Luật sư Zdrilich khuyến nghị chủ đất cần xử lý hết sức thận trọng, chỉ cắt phần cành, rễ cây nằm trong ranh giới đất nhà mình.
"Việc cắt vào thân cây, làm cây suy yếu, hoặc bước sang đất của hàng xóm khi chưa được phép đều có thể bị kiện", ông giải thích. "Tôi từng xử lý những vụ tranh chấp trong đó bên cắt tỉa làm quá tay, hàng xóm cho rằng bị mất bóng mát, giá trị thẩm mỹ và kết cấu của cây bị tổn hại. Nếu cây bị hư hại, mức bồi thường có thể rất lớn, vì pháp luật coi cây là một loại tài sản có giá trị".
Ngay cả khi thực hiện những điều thuộc quyền hợp pháp của mình, chủ đất vẫn nên có những bước thận trọng cần thiết, trong đó đầu tiên là xác định ranh giới thửa đất, theo luật sư.
Nhiều người tin rằng đã nắm rõ mốc giới đất nhà mình, nhưng thực tế rất ít người biết chính xác. Đây cũng là một trong những vấn đề lớn nhất mà luật sư Zdrilich gặp trong các vụ kiện.
Zdrilich cũng chỉ ra một mẹo nhỏ là nhận biết rõ loài cây đang vươn sang nhà mình để xác định thời điểm cắt tỉa thích hợp, tránh làm tổn thương cây. "Hàng xóm có thể đòi bồi thường nếu sau đó cây đổ, bị bệnh hoặc buộc phải chặt bỏ".
Ông cũng khuyến nghị chủ đất chỉ cắt tỉa ở mức vừa phải và thuê thợ có chuyên môn trong trường hợp cần thiết. Đối với các cây lớn, nằm sát công trình, có dây điện vướng vào cành, các dịch vụ cắt tỉa chuyên nghiệp sẽ là lựa chọn phù hợp.
Nhân viên cắt tỉa cây chuyên nghiệp làm việc tại Chatsworth, bang Georgia. Ảnh: NGTW
"Trong bối cảnh quan hệ với hàng xóm ngày càng căng thẳng, thuê một đơn vị chuyên nghiệp sẽ đặc biệt hữu ích, vì nó giúp mọi người tập trung vào điều gì là an toàn, thay vì bị cảm xúc chi phối", luật sư này giải thích.
Các bên cũng nên thống nhất bằng văn bản từ trước, giúp xử lý vấn đề từ sớm trước khi nảy sinh mâu thuẫn. Hai nhà cũng nên trao đổi trong suốt quá trình cắt tỉa, tránh làm mất lòng nhau.
"Chỉ một cuộc trò chuyện ngắn cùng vài bức ảnh chụp phần cành cây vươn sang cũng thường đủ để ngăn những hiểu nhầm có thể leo thang thành khiếu kiện. Thực tế, chỉ cần vài trao đổi đơn giản đã đủ giữ thiện chí với nhau", ông Zdrilich cho hay.
Đức Trung (Theo Yahoo News, AP, WAFB)
