Trong hồ sơ nộp lên tòa án liên bang tại Miami ngày 17/4, các luật sư của Tổng thống Donald Trump đề nghị thẩm phán hoãn xử trong 90 ngày để cùng thảo luận giải pháp dàn xếp với Sở Thuế vụ Mỹ (IRS), cơ quan thuộc Bộ Tài chính Mỹ, nhằm tránh quá trình tố tụng kéo dài.
"Khoảng thời gian tạm dừng ngắn này sẽ không gây bất lợi cho các bên cũng như không làm chậm trễ phán quyết cuối cùng", tài liệu nêu rõ. "Thay vào đó, việc gia hạn này sẽ giúp tiết kiệm nguồn lực tư pháp và cho phép các bên tìm kiếm hướng đi nhằm thu hẹp hoặc giải quyết vấn đề một cách hiệu quả".
Nếu đề nghị được thẩm phán chấp thuận, các luật sư của IRS và Bộ Tư pháp Mỹ sẽ có thêm thời gian xử lý những xung đột lợi ích phát sinh, bởi bên bị kiện là một cơ quan thuộc nhánh hành pháp mà ông Trump là người đứng đầu.
Ông Trump cùng hai con trai và tập đoàn Trump Organization hồi đầu năm nay đệ đơn kiện IRS và Bộ Tài chính Mỹ, đòi bồi thường 10 tỷ USD sau khi một cựu nhà thầu IRS là Charles Littlejohn làm rò rỉ hồ sơ thuế của ông Trump và hàng nghìn người giàu khác trong giai đoạn 2019-2020 cho báo chí.
Các bài báo được đăng vào năm 2020 cho thấy ông Trump đã trả rất ít hoặc không phải nộp thuế thu nhập trong nhiều năm. Sau khi danh tính của Littlejohn được làm rõ, các công tố viên cáo buộc người này hành động với động cơ chính trị. Littlejohn sau đó nhận tội tiết lộ thông tin trái phép và bị tuyên án 5 năm tù vào năm 2024.
Tổng thống Donald Trump tại Nhà Trắng hôm 31/3. Ảnh: AP
Nguyên đơn cho rằng việc rò rỉ tài liệu thuế đã gây thiệt hại tài chính nghiêm trọng, khiến họ bị bẽ mặt trước công chúng và làm tổn hại danh tiếng cũng như vị thế xã hội.
Người phát ngôn nhóm pháp lý của ông Trump cáo buộc IRS đã "cho phép một nhân viên có động cơ chính trị làm rò rỉ thông tin riêng tư và bảo mật" cho các cơ quan báo chí mà họ cho là có khuynh hướng cánh tả. "Tổng thống Trump tiếp tục buộc những người làm sai phải chịu trách nhiệm", tuyên bố nêu.
Theo hồ sơ tòa án, bất kỳ khoản bồi thường nào trong vụ kiện nhiều khả năng sẽ phải được lấy từ tiền thuế của người dân, dù ông Trump đã tuyên bố sẽ quyên toàn bộ số tiền thu được cho các tổ chức từ thiện.
Vụ kiện cũng vấp phải nhiều chỉ trích về xung đột lợi ích. Các chuyên gia cho rằng việc dàn xếp có thể khiến ông Trump trên thực tế đang thương lượng nội bộ với đội ngũ mà mình lãnh đạo. Một số ý kiến đề xuất nên hoãn hoặc bác bỏ vụ kiện cho đến khi ông Trump hết nhiệm kỳ.
Vụ kiện còn đối mặt với thách thức thời hiệu khởi kiện hai năm. Dù đơn kiện cho rằng ông Trump mới phát hiện vi phạm ở IRS vào tháng 1/2024, ông đã đề cập đến việc hồ sơ thuế bị "lấy trái phép" từ năm 2020.
Giới chuyên gia pháp lý cho rằng mức bồi thường 10 tỷ USD đang được đội ngũ của ông Trump tính toán sai dựa trên số lần truyền thông đề cập đến hồ sơ thuế bị rò rỉ, trong khi luật quy định thiệt hại phải dựa trên số lần tiết lộ trái phép của nhân viên chính phủ. Ngoài ra, tư cách của Littlejohn cũng gây tranh cãi, do ông là nhà thầu bên ngoài chứ không phải viên chức của IRS.
Một số tổ chức giám sát chính phủ đã tìm cách ngăn chặn khả năng ông Trump dàn xếp vụ kiện, cho rằng đây là trường hợp "cá biệt" khi Tổng thống kiểm soát cả hai phía của bị đơn lẫn nguyên đơn, làm dấy lên nguy cơ thao túng quy trình tố tụng và ảnh hưởng đến tính toàn vẹn của hệ thống tư pháp.
Bên cạnh vụ kiện IRS, ông Trump còn theo đuổi nhiều tranh chấp pháp lý khác với giá trị lớn. Ông kiện The New York Times và Penguin Random House đòi 15 tỷ USD liên quan các bài báo và một cuốn sách mà ông cho là nhằm làm suy yếu cơ hội tái tranh cử của mình. Ông cũng kiện BBC đòi 10 tỷ USD liên quan việc biên tập cắt ghép bài phát biểu của ông trước sự kiện bạo loạn Đồi Capitol.
Thanh Danh (Theo Reuters, Al Jazeera)
