Một tay thoăn thoắt pha trà chanh, tay kia chỉ vào chiếc Honda Vision chưa một vết xước mà bà mua từ tháng 12/2025 đỗ bên cạnh quầy hàng, bà Nguyệt Nga, 63 tuổi cho biết dù đã nghe tới việc cấm xe máy xăng trong Vành đai 1 nhưng "không tin điều đó sẽ thành sự thật". Kết quả, bà chọn chiếc xe ga mới để có thêm xe đi chơi, bên cạnh chiếc Honda Wave 15 năm tuổi chuyên chở đồ hàng ngày.
Đã 28 năm làm nghề bán trà đá vỉa hè ở con phố sát Hồ Gươm, bà Nga cho biết nhiều lần chứng kiến những chính sách liên quan dân sinh, và theo bà chính sách nào cũng phải dựa trên thực tiễn của người dân. "Hà Nội có quá nhiều xe máy xăng, làm sao mà cấm hết được", người phụ nữ bán trà đá bộc lộ suy nghĩ đơn giản.
Thực tế, không phải bà bất chấp mua xe xăng, mà cho rằng đã nghe tới việc thành phố sẽ chỉ hạn chế chứ không cấm hoàn toàn dòng xe này. Hạn chế có nghĩa là nếu mua xe xăng, bà vẫn sử dụng được.
Bà Nga tại quầy trà đá, nơi bà luôn dựng chiếc xe xăng bên cạnh. Ảnh: Minh Quân
Khi được vài người trong gia đình, bạn bè khuyên mua xe điện, bà từ chối vì cho rằng dòng xe này chưa phù hợp với nhu cầu. "Tôi ở nhà tập thể, hạ tầng điện lưới kém, nhỡ may mất điện, không sạc được, khi có việc gấp thì lấy gì mà sử dụng", bà nói. Tư tưởng này khá phổ biến trong khu tập thể mà bà và con gái đang sinh sống, khi số đông vẫn còn dè dặt bởi nỗi lo nguồn sạc cho xe điện.
Bà Nga không chỉ ở nhà tập thể, bà còn có một nhà riêng nhưng ở tầng một chứa được 3-4 xe, bà sợ đêm đang sạc xe xảy ra cháy nổ thì không kịp thoát hiểm lúc đang say giấc.
Thực tế, bà Nga và những người hàng xóm không phải số ít cư dân Hà Nội chưa muốn nói lời tạm biệt với xe máy xăng. Honda Việt Nam cho biết trong quý I, doanh số xe máy của hãng (hầu hết xe xăng) tại Hà Nội đi ngang so với cùng kỳ 2025. Nếu tính số lượng bán hàng toàn miền Bắc, doanh số thậm chí còn tăng 3%. Trong khi đó, báo cáo của VAMM (Hiệp hội xe máy Việt Nam với 5 hãng Honda, Yamaha, Piaggio, Suzuki, SYM) cho biết doanh số của hiệp hội này tăng 8,3% so với quý I/2025.
Các hãng đánh giá đây là một tín hiệu cho thấy xe máy xăng vẫn quan trọng với người tiêu dùng, dù đang ở trong giai đoạn mà xe hai bánh chạy xăng, dầu đang gặp nhiều bất lợi từ các chính sách nhằm hạn chế phát thải.
Công việc kinh doanh của các đại lý xe máy truyền thống trong vành đai 1 thời gian qua được ghi nhận có biến động nhưng không ảnh hưởng đến doanh số. Một số quản lý bán hàng thừa nhận lượng khách vãng lai không còn ồ ạt như trước đây bởi sức ảnh hưởng của xe điện, nhưng khách đã tới mua hầu hết "quyết định nhanh gọn", tức đã có sẵn lựa chọn từ trước, tới đại lý để xem lại và mua xe.
Tại một đại lý trên đường Nguyễn Lương Bằng, chị Nguyễn Hương, 49 tuổi đến mua chiếc Lead đời mới. Chị cho biết gia đình đã có hai chiếc Lead, nay hãng ra mẫu mới nên tôi mua chiếc thứ ba chỉ với lý do "kiểu dáng hợp mắt". Chị có quan điểm rằng xe điện cắm sạc mất thời gian, trong khi đổ xăng chỉ tốn vài phút," còn khi nào cấm xe xăng thực sự thì tính sau".
Trong khi đó tại một đại lý trên đường Trần Khánh Dư, trước mùa năm học mới, một số ông bố, bà mẹ cùng con đến đại lý mua xe tay ga để chuẩn bị vào đại học. Chị Thanh Hoài đi cùng con gái, cho biết cũng muốn mua xe máy điện để phù hợp với chính sách, nhưng rào cản lớn nhất là chung cư chị đang sống không cho sạc xe máy điện. Đó cũng là vấn đề mà Đặng Thanh (23 tuổi) sống và làm việc sát Vành đai 1 gặp phải. Trước đây cô ở nhà trọ, sạc xe máy điện qua đêm thoải mái, nhưng sắp tới khi chuyển sang sống ở chung cư mini, chủ nhà không cho phép sạc xe. Cô cũng nghĩ sạc tại trụ cho xe máy, nhưng việc sạc như vậy bất tiện và thời gian chờ lâu.
Chị Hoài (áo xanh) cùng con gái đi mua xe trước khi vào đại học. Ảnh: Minh quân
"Tôi có thể phải xin sạc ở tòa nhà bên cạnh, nếu không có tôi sẽ phải bán xe máy điện và mua lại chiếc xe xăng tôi từng sử dụng", Thanh cho biết.
Theo các chuyên gia trong ngành, việc hạn chế xe máy xăng và khuyến khích các phương tiện giảm phát thải như xe máy điện là điều không thể thay đổi. Tuy vậy, với thực tế số lượng xe máy lớn ở các nội đô như Hà Nội hay TP HCM, việc chuyển đổi trong thời gian này không thể tránh những bất tiện phát sinh, và nhiều người khó vượt qua những bất tiện đó. Xe máy xăng vốn đã cho thấy sự tiện lợi qua hàng chục năm bùng nổ tại Việt Nam nên nhiều người khó có thể từ bỏ ngay.
Với những vấn đề như chung cư không cho sạc xe máy điện, hạ tầng sạc điện kém, câu trả lời chỉ có thể tới từ chính quyền, các cơ quan quản lý. Nhưng trong khi chờ những thay đổi này, người dùng có thể tự khắc phục bằng các phương án như sử dụng xe có thể đổi pin.
Từ góc độ thị trường, các chuyên gia cho rằng, ở giai đoạn này, xe máy xăng và điện có thể tồn tại song song chứ không hẳn triệt tiêu lẫn nhau. Nếu không sẵn sàng bán xe xăng, người dân có thể mua thêm xe điện như một lựa chọn để sử dụng vào khung giờ, khu vực hạn chế.
Hoặc nếu không dùng cả xe điện, có thể nghĩ tới các phương án khác, khả dĩ như phương tiện công cộng, hoặc một cách rất riêng như bà Nguyệt Nga bán trà đá:
"Nếu như tương lai xe xăng thực sự bị cấm khắp nơi, tôi sẽ đi đạp".
Minh Quân
