Sáng 20/4, Bộ trưởng Văn hóa, Thể thao và Du lịch Lâm Thị Phương Thanh thừa ủy quyền của Thủ tướng trình Quốc hội dự thảo Nghị quyết về một số cơ chế, chính sách đột phá phát triển văn hóa Việt Nam. Dự thảo được xây dựng để thể chế hóa chủ trương của Đảng, tạo thêm nguồn lực, cơ chế đầu tư và chính sách đãi ngộ cho lĩnh vực văn hóa.
Trong tổng thể chính sách phát triển văn hóa, việc xác lập Ngày Văn hóa Việt Nam được đặt ra nhằm tạo dấu mốc xã hội cho các hoạt động tôn vinh, lan tỏa giá trị văn hóa.
Thẩm tra nội dung này, Chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa và Xã hội Nguyễn Đắc Vinh cho biết Ủy ban nhất trí với đề xuất của Chính phủ về Ngày Văn hóa Việt Nam. Tuy nhiên, có ý kiến cho rằng quy định "người lao động được nghỉ làm việc và hưởng nguyên lương" liên quan trực tiếp đến pháp luật về lao động.
Theo lộ trình, Quốc hội sẽ xem xét, thông qua Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Bộ luật Lao động tại kỳ họp thứ 2 vào tháng 10 theo trình tự, thủ tục rút gọn. Vì vậy, Ủy ban Văn hóa và Xã hội đề nghị quy định nội dung này tại Bộ luật Lao động để bảo đảm tính thống nhất, đồng bộ của hệ thống pháp luật.
Bộ trưởng Văn hóa Thể thao và Du lịch Lâm Thị Phương Thanh. Ảnh: Hoàng Phong
Ngoài nội dung về Ngày Văn hóa Việt Nam, dự thảo đưa ra 10 nhóm chính sách nhằm tạo thêm nguồn lực và động lực phát triển văn hóa. Trong đó, ngân sách nhà nước bảo đảm tối thiểu 2% tổng chi hằng năm cho lĩnh vực này, đồng thời khuyến khích huy động nguồn lực xã hội.
Song song, Chính phủ đưa ra các cơ chế hỗ trợ tiếp cận đất đai, mặt bằng, ưu đãi thuế, phí để hình thành các cụm, khu công nghiệp sáng tạo văn hóa; đồng thời cho phép cộng đồng dân cư tham gia quản lý, vận hành một số thiết chế văn hóa, thể thao cơ sở.
Các chính sách ưu đãi cũng được mở rộng, như áp dụng thuế giá trị gia tăng 5% đối với điện ảnh, biểu diễn nghệ thuật, thể dục thể thao; miễn thuế nhập khẩu, phí hải quan đối với các tác phẩm nghệ thuật đỉnh cao, bảo vật quốc gia, cổ vật quý hiếm được mua đấu giá đưa về nước để trưng bày không vì mục đích lợi nhuận.
Với nguồn nhân lực, dự thảo đề xuất cơ chế đãi ngộ đặc thù, gồm đào tạo chuyên sâu trong và ngoài nước, tuyển dụng không qua thi tuyển trong một số trường hợp, tăng phụ cấp nghề cho nghệ sĩ, nghệ nhân và hỗ trợ chuyển đổi nghề khi hết tuổi nghề.
Cùng với đó, Nhà nước đặt trọng tâm vào bảo tồn, phát huy giá trị di sản văn hóa dân tộc, đồng thời đặt hàng sáng tạo và phổ biến các tác phẩm có giá trị cao về tư tưởng và nghệ thuật. Hoạt động quảng bá hình ảnh đất nước, con người Việt Nam ra nước ngoài cũng được đẩy mạnh thông qua Tuần Văn hóa Việt Nam, mô hình khu phố Việt Nam và các chương trình trưng bày tại bảo tàng quốc tế.
Ủy ban Văn hóa và Xã hội cơ bản tán thành định hướng thu hút nguồn lực phát triển văn hóa, song đề nghị làm rõ nguyên tắc áp dụng chính sách ưu đãi để tránh trùng lặp với quy định hiện hành, đồng thời xác định tiêu chí lựa chọn địa phương thí điểm và bảo đảm khả năng cân đối nguồn lực.
Đối với chủ trương thành lập Quỹ văn hóa, nghệ thuật, cơ quan thẩm tra đề nghị đánh giá kỹ mô hình tổ chức, cơ chế quản trị, phương thức huy động vốn, tỷ lệ tham gia của Nhà nước và khu vực tư nhân, cũng như nguyên tắc phân chia rủi ro. Đồng thời, không sử dụng kinh phí của Quỹ để chi trả cho bộ máy quản lý.
Dự thảo nghị quyết dự kiến được Quốc hội biểu quyết thông qua ngày 23/4.
