Cục Đường bộ Việt Nam vừa có báo cáo gửi Bộ Xây dựng về tác động của biến động giá xăng dầu đối với các dự án đầu tư xây dựng và công tác bảo trì đường bộ.
Theo cơ quan này, từ đầu tháng 3 đến nay, giá dầu thô thế giới tăng mạnh, kéo theo nhiều đợt điều chỉnh giá trong nước. Trong đó, giá xăng tăng khoảng 15%, dầu diesel tăng tới 70%, còn nhựa đường - vật liệu chính trong sản xuất bê tông nhựa – tăng gần 32% so với cuối tháng 2.
Không chỉ giá tăng, nguồn cung nhựa đường cũng đối mặt nguy cơ gián đoạn. Một số đơn vị cung cấp cho biết hàng nhập khẩu bị hạn chế, khiến lượng cung ra thị trường giảm, gây khó khăn cho các nhà thầu trong việc tiếp cận vật liệu.
Hiện nay với các dự án bảo trì đường bộ trong năm 2026, các Khu quản lý đường bộ đã hoàn tất lựa chọn nhà thầu cho 89/119 gói thầu xây lắp, tất cả đều áp dụng hình thức hợp đồng đơn giá cố định. Trong bối cảnh giá vật liệu tăng mạnh, các nhà thầu đang đối mặt với rủi ro lớn về chi phí, có thể ảnh hưởng đến tiến độ thi công.
Sửa chữa quốc lộ 51 tháng 4/2026. Ảnh: Phước Tuấn
Theo tính toán sơ bộ, tổng chi phí các gói thầu bảo trì đường bộ có thể tăng thêm khoảng 946 tỷ đồng, từ 3.294 tỷ đồng lên 4.240 tỷ đồng, tương đương mức tăng 28 %. Nguyên nhân là phần lớn khối lượng công việc liên quan đến thảm bê tông nhựa, vốn chịu tác động trực tiếp từ giá nhiên liệu và nhựa đường.
Một số công trình có chi phí phát sinh lớn như Dự án cải tạo, nâng cấp quốc lộ 14E qua tỉnh Quảng Nam, gói thầu XD05 -Thi công mặt đường bê tông nhựa lớp trên cho toàn tuyến đang áp dụng hình thức hợp đồng trọn gói, theo quy định là không điều chỉnh giá, song giá vật liệu tăng khiến chi phí gói thầu XD05 đã tăng khoảng 25%.
Dự án cải tạo, nâng cấp quốc lộ 28B đoạn qua tỉnh Bình Thuận và tỉnh Lâm Đồng có chi phí dự kiến do biến động giá nhiên vật liệu của cả dự án tăng hơn 56 tỷ đồng.
Trong điều kiện hiện nay, nếu tiếp tục thi công theo hợp đồng đã ký, nhiều nhà thầu có nguy cơ thua lỗ nghiêm trọng. Thực tế đã xuất hiện tình trạng một số đơn vị trì hoãn triển khai, kéo dài thời gian thi công, nguy cơ mất an toàn giao thông và ảnh hưởng đến chất lượng công trình đường bộ. Đồng thời, tiến độ giải ngân nguồn vốn bảo trì năm 2026 cũng có nguy cơ không đạt kế hoạch.
Theo Cục Đường bộ Việt Nam, các dự án bảo trì chủ yếu triển khai trong năm kế hoạch, với khoảng 75% danh mục đã hoàn thành đấu thầu và chuẩn bị thi công.
Trước tình hình này, cơ quan quản lý đã triển khai một số giải pháp tạm thời. Với các gói thầu đã ký, đơn vị tổ chức làm việc với nhà thầu để chia sẻ khó khăn, đồng thời điều chỉnh kế hoạch thi công theo hướng ưu tiên các hạng mục ít chịu ảnh hưởng bởi biến động giá nhiên liệu.
Đối với các gói thầu đã đấu thầu nhưng nhà thầu chưa ký hợp đồng, Cục Đường bộ Việt Nam yêu cầu thực hiện theo đúng quy định pháp luật. Với các gói thầu chưa đấu thầu, sẽ cập nhật lại giá gói thầu và chuyển sang áp dụng hợp đồng đơn giá điều chỉnh, kèm theo quy định cụ thể về loại vật liệu và phương pháp điều chỉnh giá.
Tuy nhiên, với các hợp đồng đã ký theo đơn giá cố định, cơ quan này cho biết đang gặp vướng mắc về quy định pháp lý, chưa có cơ sở để điều chỉnh, bù giá nhiên vật liệu.
Từ thực tế trên, Cục Đường bộ Việt Nam kiến nghị Bộ Xây dựng báo cáo Chính phủ và Quốc hội xem xét tác động của biến động giá xăng dầu đối với lĩnh vực xây dựng và bảo trì đường bộ. Trên cơ sở đó, đề xuất sửa đổi, bổ sung các quy định pháp luật, tạo hành lang cho việc điều chỉnh hợp đồng trọn gói và hợp đồng đơn giá cố định khi giá vật liệu biến động mạnh.
Đoàn Loan
