Trong quá trình khảo sát đa dạng sinh học, nhóm nghiên cứu ghi nhận hai loài mới gồm Me đá Động Châu (Perilimnastes dongchauensis) thuộc họ Mua (Melastomataceae) và Tỏi đá đen (Aspidistra nigrescens) thuộc họ Măng tây (Asparagaceae).
Me đá Động Châu được tìm thấy trong rừng thường xanh đất thấp, phân bố dọc theo các suối và sườn thung lũng ẩm ướt ở độ cao từ 100 đến 750 m. Cây dạng bụi nhỏ, thường mọc trên đá, có hoa màu hồng, thân và cuống lá phủ lông dày, lá mọc đối gần bằng nhau. So với các loài gần gũi, cánh hoa của loài này lớn hơn rõ rệt. Tên loài được đặt theo địa danh nơi phát hiện mẫu chuẩn đầu tiên.
Me đá Động Châu với 4 cánh hoa tím lớn đặc trưng. Ảnh: Khu dự trữ thiên nhiên Động Châu - Khe Nước Trong
Hiện Me đá Động Châu mới chỉ được ghi nhận tại Khu dự trữ thiên nhiên Động Châu - Khe Nước Trong và Vườn quốc gia Phong Nha - Kẻ Bàng. Đánh giá sơ bộ theo tiêu chí của Liên minh Bảo tồn Thiên nhiên Quốc tế (IUCN) cho thấy loài có thể xếp vào mức "Ít quan tâm" nhờ phân bố trong khu vực được bảo vệ và có quần thể tương đối ổn định.
Trong khi đó, Tỏi đá đen là cây thân thảo lâu năm, mọc trên đất trong rừng thường xanh núi đá vôi ở độ cao 800-900 m. Loài thuộc nhóm Aspidistra zinaidae, nổi bật với hoa nhỏ dạng chuông, các thùy bao hoa có màu tím đen gần như đen hoàn toàn.
So với loài gần nhất A. heterocarpa, loài mới có lá tập trung ở đỉnh thân rễ, ống bao hoa hình chum dài hơn, nhị rời và quả có bề mặt nhăn mịn. Loài này được xác định là đặc hữu khu vực đá vôi của Động Châu - Khe Nước Trong và cũng được đánh giá ở mức "Ít quan tâm".
Tỏi đá đen với các thùy bao hoa màu đen đặc trưng. Ảnh: Khu dự trữ thiên nhiên Động Châu - Khe Nước Trong
Việc phát hiện và công bố hai loài mới tiếp tục khẳng định giá trị đa dạng sinh học cao của Khu dự trữ thiên nhiên Động Châu - Khe Nước Trong. Kết quả góp phần bổ sung dữ liệu khoa học về hệ thực vật Việt Nam, đồng thời tạo cơ sở cho công tác nghiên cứu và bảo tồn hệ sinh thái rừng tự nhiên.
Khu dự trữ thiên nhiên Động Châu - Khe Nước Trong nằm trên địa bàn xã Kim Ngân, có diện tích hơn 22.132 ha, với hệ sinh thái rừng nhiệt đới ở độ cao dưới 1.200 m. Khu vực ghi nhận 357 loài động vật và 1.030 loài thực vật, được chia thành các phân khu bảo vệ nghiêm ngặt, phục hồi sinh thái và hành chính - dịch vụ. Nơi đây được ví như "vườn thượng uyển", đóng vai trò quan trọng trong việc bảo tồn các hệ sinh thái rừng vùng thấp cùng nhiều loài động, thực vật quý hiếm.
Đắc Thành
