Theo Live Science, tấm chắn nhiệt của tàu Orion chỉ mất lớp cháy xém ở mức tối thiểu, các miếng gốm không bị nứt và băng keo nhiệt phản xạ vẫn còn hiện diện ở nhiều vị trí, giúp đảm bảo an toàn cho phi hành đoàn Artemis II trong suốt quá trình lao qua khí quyển.
"Điều tra ban đầu cho thấy tấm chắn nhiệt hoạt động đúng như mong đợi, không phát hiện tình trạng bất thường nào. Hình ảnh do thợ lặn chụp ngay sau cú hạ cánh xuống biển và những cuộc kiểm tra tiếp theo với tàu Orion cho thấy hiện tượng mất lớp cháy xém từng xuất hiện trong nhiệm vụ Artemis I đã giảm đáng kể cả về số lượng lẫn kích thước", NASA tuần này thông báo.
Theo Space, chỉ huy nhiệm vụ Artemis II Reid Wiseman cùng ba đồng đội Victor Glover, Christina Koch, Jeremy Hansen, đã kiểm tra tàu Orion ngay sau chuyến hạ cánh hôm 10/4. Wiseman cho biết, về trực quan, tấm chắn nhiệt đã vượt qua thử thách khắc nghiệt.
"Khi tới gần Orion, chúng tôi thấy một chút hiện tượng mất lớp cháy xém ở phần vai, nơi tấm chắn nhiệt tiếp giáp với cấu trúc hình nón của tàu vũ trụ. Nhưng khi cúi xuống và nhìn vào đáy, bốn người chúng tôi thấy tấm chắn nhiệt có vẻ rất ổn", Wiseman nói. Ông cũng nhận xét chuyến trở về Trái Đất rất tuyệt vời và êm ái.
Thông báo mới của NASA xác định, tên lửa Hệ thống Phóng Không gian (SLS), từng gặp nhiều sự cố rò rỉ và hoãn phóng, hoạt động tốt trong nhiệm vụ Artemis II. Cơ quan này cũng đạt độ chính xác cao trong tính toán, tương tự những nhiệm vụ Apollo trước đây.
"Orion đã hạ cánh chính xác xuống biển, chỉ cách điểm đáp mục tiêu 4,7 km. Những đánh giá ban đầu cho thấy vận tốc tái nhập khí quyển nằm trong phạm vi sai số 1,6 km/h so với dự đoán", NASA viết. Theo cơ quan này, tàu Orion đã di chuyển với tốc độ gần gấp 35 lần tốc độ âm thanh khi tái nhập khí quyển.
Tấm chắn nhiệt của tàu Orion được các thợ lặn chụp ngay sau khi con tàu hạ cánh xuống biển ngày 10/4. Ảnh: Hải quân Mỹ
Tấm chắn nhiệt là lớp bảo vệ ở đáy tàu Orion, được thiết kế nhằm ngăn tàu cháy rụi trong quá trình tái nhập khí quyển Trái Đất. Time cho biết, cũng giống như tàu Apollo, tấm chắn nhiệt của Orion chủ yếu làm từ vật liệu Avcoat, một hỗn hợp gồm nhựa epoxy và sợi silica, giúp hấp thụ sức nóng khủng khiếp khi lao xuống khí quyển và từ từ cháy hết, mang nhiệt lượng đi khỏi con tàu. Nó cần chịu được mức nhiệt lên tới 2.760 độ C, bằng một nửa nhiệt độ bề mặt Mặt Trời và cao hơn đáng kể so với mức 1.650 độ C mà tàu vũ trụ trở về từ quỹ đạo Trái Đất phải chịu.
Tuy nhiên, tấm chắn nhiệt của Orion từng gặp vấn đề lớn trong nhiệm vụ không người lái Artemis I diễn ra tháng 11/2022. Khi trục vớt khoang tàu từ đại dương, các kỹ thuật viên phát hiện tấm chắn nhiệt có hơn 100 vết nứt và vết lõm lớn nơi Avcoat bong tróc. Điều này dẫn đến nguy cơ sức nóng từ quá trình tái nhập khí quyển đi xuyên qua thành hợp kim nhôm của tàu, lấy mạng phi hành gia bên trong.
Việc tấm chắn nhiệt hư hại ngoài dự kiến khiến NASA tiến hành cuộc điều tra cặn kẽ kéo dài nhiều tháng. Cơ quan này phát hiện, khi tàu lao xuyên qua khí quyển, khí bị mắc kẹt trong một số phần của tấm chắn nhiệt, khiến áp suất tích tụ dần và gây ra những vết nứt vỡ ở lớp vật liệu bên ngoài.
Artemis I đi theo lộ trình tái nhập do chương trình Apollo tiên phong, gọi là "nhảy vào khí quyển" (skip-entry). Thay vì lao thẳng xuống khí quyển như những tàu quay về từ quỹ đạo Trái Đất với tốc độ thấp hơn, các tàu Apollo "lượn" vào rồi bật ra, sau đó quay vào lần nữa, qua đó giảm dần nhiệt và lực hấp dẫn tác động.
Tuy nhiên, cách này có vẻ quá khắc nghiệt với tấm chắn nhiệt. Để khắc phục, trong nhiệm vụ Artemis II, NASA sử dụng phiên bản Avcoat mới có độ xốp cao hơn, cho phép khí thoát ra ngoài, đồng thời điều chỉnh hành trình tái nhập khí quyển theo hướng trực tiếp hơn. Phân tích ban đầu cho thấy đây có vẻ là phương án hiệu quả.
Phi hành gia NASA Christina Koch, thành viên phi hành đoàn Artemis II, ôm tàu vũ trụ Orion trong khoang chứa của tàu USS John P. Murtha ngày 11/4. Ảnh: NASA
Tàu Orion đưa phi hành đoàn Artemis II rời bệ phóng tối 1/4 (sáng 2/4 giờ Hà Nội) và trở về tối 10/4 (sáng 11/4 giờ Hà Nội), hoàn thành nhiệm vụ có người lái đầu tiên của NASA vượt ra ngoài quỹ đạo Trái Đất tầm thấp sau 54 năm. Phi hành đoàn được ví "đại diện cho thế giới", khi lần đầu có phụ nữ, người da màu và thành viên không phải người Mỹ bay tới Mặt Trăng. Họ ước tính đã di chuyển quãng đường 1.117.659 km trong toàn bộ hành trình vòng quanh Trái Đất và Mặt Trăng. Tổng thời gian bay ước tính là 9 ngày 1 giờ và 31 phút.
Nhiệm vụ Artemis II được thiết kế như một bước đệm cho chương trình Artemis của NASA, hướng tới thiết lập sự hiện diện lâu dài của con người trên Mặt Trăng. Nhiệm vụ không người lái Artemis I diễn ra hồi tháng 11/2022, sau nhiều đợt hoãn và hủy phóng. Tiếp theo, NASA sẽ thử nghiệm tàu Orion và các trạm đổ bộ Mặt Trăng trên quỹ đạo Trái Đất trong nhiệm vụ Artemis III năm 2027. Cơ quan này đặt mục tiêu thực hiện chuyến đổ bộ Mặt Trăng đầu tiên vào năm 2028 với nhiệm vụ Artemis IV. Đến thập niên 2030, NASA kỳ vọng bắt đầu phát triển các khu định cư, robot tự hành và trạm đổ bộ chở hàng, hướng đến thiết lập sự hiện diện bền vững trên bề mặt Mặt Trăng.
Thu Thảo tổng hợp
