Tổng thống Mỹ Donald Trump và Đệ nhất phu nhân Melania Trump tối 25/4 bước vào sảnh hội nghị ở khách sạn Washington Hilton, ngồi vào dãy bàn phía trên sân khấu, trong lúc các khách mời dự tiệc ngồi ở những chiếc bàn tròn bên dưới.
Đây là tiệc tối dành cho phóng viên chuyên trách Nhà Trắng, sự kiện thường niên do Hiệp hội Phóng viên Nhà Trắng (WHCA) tổ chức, với sự tham gia của nhiều quan chức nội các, nghị sĩ và các nhà báo nổi bật ở Mỹ.
Đây là lần đầu tiên ông Trump dự tiệc sau hơn một thập kỷ, cũng là lần đầu tiên với tư cách Tổng thống. Hàng năm WHCA đều mời Tổng thống đương nhiệm dự tiệc, nhưng ông Trump đã từ chối vào những năm trước đó.
Sự kiện được tổ chức tại phòng khiêu vũ ở tầng sảnh hội nghị, dưới lối vào chính dành cho khách và sảnh lễ tân hai tầng. Khách sạn đóng cửa với công chúng từ 14h chiều 25/4 để chuẩn bị cho sự kiện bắt đầu lúc 20h, theo AP. Chỉ có khách lưu trú và người có vé tham dự tiệc hoặc có giấy ra vào do WHCA cung cấp mới được ra vào khách sạn.
Tổng thống Mỹ Donald Trump và Đệ nhất phu nhân Melania tại phòng khiêu vũ ở khách sạn Washington Hilton hôm 25/4. Ảnh: AP
Dù vậy, khách mời gần như không bị kiểm tra an ninh gì khi vào khách sạn và chỉ cần giơ vé là được vào bên trong khuôn viên. Sau khi phòng khiêu vũ mở cửa vào lúc 19h30, hàng nghìn khách di chuyển xuống các tầng thấp hơn bằng thang cuốn rồi nhanh chóng đi qua một số máy dò kim loại. Lực lượng an ninh vòng ngoài đã thu lại các chai bia và ly cocktail khi họ vào bên trong.
Nhưng quy trình kiểm tra an ninh không có tính nhất quán. Một vài khách được yêu cầu vứt ô của mình vào thùng rác lớn màu xanh, trong khi số khác lại được phép mang vào trong.
Tổng thống Trump bước vào phòng khiêu vũ vào lúc 20h15, giữa tiếng nhạc "Hail to the Chief" và âm thanh reo hò của các quan chức dưới quyền. Sau khi an vị, ông Trump trò chuyện một cách thoải mái với phóng viên đài CBS Weijia Jiang và khách mời Oz Pearlman.
Những tiếng súng bỗng nhiên vang lên vào lúc hơn 20h30 từ bên ngoài phòng khiêu vũ. "Lúc đấy tôi nghĩ đó là tiếng khay rơi xuống", ông Trump sau đó nhớ lại.
Cảnh sát cho biết một người đàn ông cầm theo súng săn Maverick, súng ngắn và nhiều con dao đã lao qua chốt kiểm soát an ninh ở sảnh khách sạn. Đó là lúc các sĩ quan mặc thường phục đang tháo dỡ cổng rà kim loại do khách mời đã vào hết bên trong, nên không đề cao cảnh giác.
Khoảnh khắc nghi phạm chạy qua chốt an ninh tại khách sạn Washington Hilton hôm 25/4. Video: Truth Social/realDonaldTrump
Nghi phạm Cole Tomas Allen, 31 tuổi, đến từ thành phố Torrance tại bang California, chạy với tốc độ nhanh đến mức các sĩ quan tại chốt kiểm soát dường như đã bị bất ngờ và không kịp ngăn cản. New York Times cho biết Allen đã lao xuống tầng hiên, nơi cách phòng khiêu vũ vài chục bậc cầu thang.
Tuy nhiên, tay súng đã bị các nhân viên mật vụ chặn lại tại vòng an ninh cuối cùng ở tầng hiên. Theo cảnh sát, Allen đã đấu súng với lực lượng hành pháp, với khoảng 5-8 phát đạn vang lên.
Allen bắn trúng một sĩ quan mặc áo chống đạn, trước khi bị các mật vụ quật ngã, khống chế. CBS dẫn các nguồn tin cho hay nghi phạm không trúng đạn và sẽ được đưa ra tòa vào ngày 27/4.
Ảnh do Tổng thống Trump công bố sau đó cho thấy nghi phạm nằm úp mặt xuống đất gần cầu thang đi xuống tầng sảnh hội nghị, nơi bữa tiệc đang diễn ra. Hai tay nghi phạm bị trói quặt sau lưng, trong lúc các mật vụ kiểm soát tình hình xung quanh.
Vị trí ông Trump trước khi được sơ tán khỏi phòng khiêu vũ. Đồ họa: New York Times
Sau khi loạt tiếng súng vang lên bên ngoài, hàng trăm người trong phòng khiêu vũ nằm rạp xuống sàn, các phóng viên co cụm lại bên cạnh quan chức Mỹ và những vị khách khác. Một số phủ khăn trải bàn lên người, số khác thì nép sát vào tường. "Nằm xuống", ai đó hét lên.
Các nhân viên mật vụ nhanh chóng đưa ông Vance rời khỏi sân khấu, vài giây sau là ông Trump. Các quan chức khác, trong đó có Ngoại trưởng Rubio, cũng nhanh chóng được sơ tán.
Lực lượng hành pháp hét lớn "Dọn đường" khi các thành viên nội các và những quan chức cấp cao khác ra khỏi phòng. Một số người tham dự bữa tiệc đã bị thương trong lúc chen lấn. Harmeet Dhillon, quan chức hàng đầu của Bộ Tư pháp, cho biết đã bị va chạm mạnh ở đầu khi các đặc vụ băng qua bàn ghế.
Nghi phạm bị khống chế tại khách sạn Washington Hilton hôm 25/4. Ảnh: Truth Social/realDonaldTrump
Bộ trưởng Quốc phòng Pete Hegseth, Giám đốc Cục Điều tra Liên bang Mỹ (FBI) Kash Patel và những người khác tập trung cùng giới chức an ninh ở bên ngoài.
Chỉ trong vài phút, sự hỗn loạn đã bao trùm khắp căn phòng. Một số quan chức Nhà Trắng ngồi ở bàn trên cao nhìn xuống sàn cho biết không hiểu chuyện gì đang xảy ra, kể cả khi thấy các đồng nghiệp đang nhanh chóng rời đi. Tổng thống Trump và Phó tổng thống Vance thì được đưa đến địa điểm an toàn ở bên trong khách sạn.
Trong khi đó, lực lượng hành pháp và các quan chức WHCA lại đưa ra những chỉ thị trái ngược nhau. Các quan chức an ninh yêu cầu những người ở sảnh rời đi ngay lập tức, còn một số lãnh đạo truyền thông lại khuyến khích phóng viên ở lại phòng khiêu vũ và khẳng định rằng bữa tiệc vẫn sẽ tiếp diễn.
Cảnh hỗn loạn trong bữa tiệc tại phòng khiêu vũ ở khách sạn Washington Hilton sau vụ nổ súng hôm 25/4. Video: X/Jennifer Jacobs
"Đây là hiện trường vụ án", một sĩ quan mật vụ nói và yêu cầu những người tham dự rời khỏi khách sạn.
Các đặc vụ đã phải trèo qua người khác trong căn phòng chật kín người. Ít nhất một người đàn ông gặp khó khăn trong việc đi lại đã được dìu ra khỏi phòng.
Các phóng viên sau đó tụ tập trên vỉa hè bên ngoài khách sạn. Một số phỏng vấn lẫn nhau và hỏi thăm tình hình, song không thu được gì nhiều.
Khoảng 21h40, Tổng thống Trump rời khách sạn cùng với đội bảo vệ và các phóng viên. Một tiếng sau đó, ông có bài phát biểu trước toàn quốc từ Nhà Trắng.
"Đây là điều thật sự bất ngờ", ông Trump nói, đồng thời cảm ơn lực lượng hành pháp vì phản ứng của họ. "Đây là sự kiện dành cho tự do ngôn luận, nhằm quy tụ các thành viên của hai đảng và giới báo chí. Ở khía cạnh nào đó, sự kiện này đã làm được điều đấy".
Ông chỉ trích quy trình bảo đảm an ninh ở khách sạn. "Đây không phải tòa nhà đặc biệt an toàn", Tổng thống Mỹ nói, thêm rằng vụ nổ súng là lý do vì sao cần có phòng khiêu vũ ở Nhà Trắng, nơi sẽ được trang bị các biện pháp chống thiết bị bay không người lái và kính chống đạn.
Tổng thống Trump cũng ca ngợi giới truyền thông về cách họ đưa tin và cam kết ủng hộ tự do ngôn luận, điều vốn là chủ đề cốt lõi của bữa tiệc tối.
"Tôi đã chiến đấu hết sức để được ở lại", ông cho biết, thêm rằng sự kiện sẽ được tổ chức lại trong 30 ngày tới và ông sẽ tiếp tục tham dự.
Quyền Bộ trưởng Tư pháp Mỹ Todd Blanche sau đó cho biết nghi phạm đã di chuyển từ California tới Washington bằng tàu hỏa, đặt phòng ở khách sạn Washington Hilton, lắp ráp súng tại khu vực không có camera giám sát, rồi tìm cách xông vào hội trường nơi tổ chức bữa tiệc.
"Có vẻ nghi phạm thực sự lên kế hoạch nhắm vào những người làm việc trong chính quyền, nhiều khả năng bao gồm cả Tổng thống Trump. Đây mới là đánh giá sơ bộ. Hiện chúng tôi chưa có thông tin cụ thể về những cá nhân nào bị nhắm đến, ngoài việc hiểu rằng đó chính là mục tiêu của nghi phạm", ông Blanche cho hay.
Phạm Giang (Theo Washington Post, New York Times, CNN)
