Trong giới chơi xe, "mapping ECU" hay "remap ECU" là cách gọi việc chỉnh sửa phần mềm điều khiển động cơ (ECU). Kỹ thuật viên sẽ thay đổi các thông số như lượng phun nhiên liệu, thời điểm đánh lửa, áp suất turbo hoặc giới hạn vòng tua nhằm thay đổi đặc tính vận hành của xe.
Nhiều người cho rằng cần remap ECU khi đổi sang E10 vì ethanol có đặc tính cháy khác xăng khoáng, cần tỷ lệ hòa khí (AFR - Air-fuel ratio) khác và chứa ít năng lượng hơn trên mỗi lít nhiên liệu. Một số chủ xe cũng lo ECU nguyên bản không nhận biết được nhiên liệu mới nên động cơ sẽ phải dùng hỗn hợp nhiên liệu nghèo (lean mixture - dùng để chỉ tỷ lệ không khí nhiều hơn nhiên liệu trong buồng đốt), nóng máy hoặc hụt công suất. Tuy nhiên, với phần lớn ôtô phun xăng điện tử đời mới, các nghiên cứu cho thấy ECU đã có khả năng tự điều chỉnh trong một giới hạn nhất định để thích nghi với nhiên liệu chứa 10% ethanol.
E10 là loại xăng pha 10% ethanol và 90% xăng nền. Do ethanol chứa sẵn oxy trong cấu trúc phân tử và có tỷ lệ hòa khí lý tưởng thấp hơn xăng khoáng, động cơ sẽ cần phun nhiều nhiên liệu hơn để đạt trạng thái cháy tối ưu. Vì vậy, nếu ECU vẫn giữ nguyên lượng phun như khi chạy xăng khoáng, hỗn hợp cháy sẽ có xu hướng nghèo hơn trước khi hệ thống tự điều chỉnh lại lượng nhiên liệu phù hợp.
Mapping ECU. Ảnh: Klavkarr
Cách xe nhận biết loại xăng đang sử dụng
Theo các chuyên gia kỹ thuật, trong quá trình vận hành ở phần lớn xe phổ thông, ECU không đo trực tiếp tỷ lệ ethanol trong nhiên liệu để biết xe đang dùng xăng khoáng hay xăng pha cồn. Thay vào đó, sau khi hòa khí cháy trong buồng đốt, cảm biến oxy trên đường xả sẽ kiểm tra lượng oxy còn dư trong khí thải. Nếu khí xả chứa nhiều oxy, ECU hiểu hỗn hợp đang nghèo và tăng thời gian phun nhiên liệu. Ngược lại, nếu lượng oxy dư thấp, ECU sẽ giảm lượng phun. Chu trình này diễn ra liên tục nhiều lần mỗi giây nhằm đưa AFR tiến gần tỷ lệ mục tiêu.
Với xăng khoáng thông thường, tỷ lệ hòa khí lý tưởng về mặt hóa học nằm quanh mức 14,7:1, tức khoảng 14,7 phần không khí cho một phần nhiên liệu. Nếu sử dụng nhiên liệu chứa ethanol, xe sẽ cần nhiều nhiên liệu hơn để đạt trạng thái cháy tối ưu, vì vậy khi chuyển sang E10, ECU sẽ tự cộng thêm một lượng phun nhỏ để bù lại sự thay đổi này, thông thường là quanh mức 14,1:1-14,2:1. Do đó, người dùng phổ thông thường không cần remap ECU chỉ vì đổi từ xăng khoáng sang E10.
Khi nào cần remap ECU?
Việc remap lại ECU chủ yếu cần thiết khi xe chạy ethanol tỷ lệ cao như E40, E60 hay E85, hoặc khi chủ xe nâng cấp turbo, tăng áp suất nhiên liệu và muốn tối ưu công suất theo đặc tính chống kích nổ tốt hơn của ethanol. Trong các trường hợp đó, kỹ thuật viên sẽ hiệu chỉnh lại thời điểm đánh lửa, lượng phun nhiên liệu và chiến lược kiểm soát hòa khí để tận dụng ưu thế octane cao của ethanol.
Chẳng hạn, một số xe hiệu suất cao chuyển sang E85 sẽ cần remap để tăng lượng phun nhiên liệu, tối ưu góc đánh lửa và tận dụng khả năng chống kích nổ tốt hơn của ethanol. Ngoài ra, với các xe chạy nhiên liệu linh hoạt (flex-fuel), sử dụng xăng E20-E85, được bổ sung cảm biến ethanol trên đường nhiên liệu để ECU xác định chính xác tỷ lệ cồn trong xăng, từ đó tự điều chỉnh AFR và các thông số vận hành phù hợp.
Phạm Hải
