Vụ tranh chấp quyền sử dụng đất và tài sản gắn liền với đất giữa nguyên đơn Nguyễn Khánh Duy, 28 tuổi, và bị đơn Nguyễn Duy Đức (chú ruột) được TAND Khu vực 16 TP HCM xét xử ngày 27/5.
Tại phiên tòa, ông Đức vắng mặt và ủy quyền cho người đại diện tham gia tố tụng.
Hai bên tranh cãi việc 'đứng tên giùm'
Theo đơn khởi kiện và trình bày tại tòa, anh Duy cho biết cha mẹ trước đây sở hữu căn nhà tại phường Phước Long, TP HCM. Tháng 10/2018, họ bán căn nhà này với giá 5,6 tỷ đồng rồi chia đôi số tiền.
Cha của anh sau đó gửi tiết kiệm 2,5 tỷ đồng tại ngân hàng. Vài ngày sau, ông rút tiền để mua căn nhà cùng thửa đất rộng 70 m2 trên đường Bế Văn Đàn, phường Dĩ An, TP HCM, với giá hơn 1,65 tỷ đồng.
Phía nguyên đơn cho rằng nguồn tiền mua nhà xuất phát từ khoản tiền bán căn nhà cũ tại TP Thủ Đức. Theo sao kê ngân hàng do gia đình cung cấp, thời điểm cha anh Duy rút tiền trùng với ngày ký hợp đồng công chứng chuyển nhượng căn nhà.
Nguyên đơn trình bày, thời điểm đó cha mình đang làm thủ tục ly hôn nên không muốn đứng tên tài sản để tránh phát sinh tranh chấp. Khi ấy, anh trai của Duy đang chấp hành án phạt tù, còn Duy chưa đủ điều kiện đứng tên nhà đất nên ông đã nhờ em trai là ông Đức đứng tên giúp.
Theo lời anh Duy, trong một lần vào trại giam thăm con trai, cha anh từng nói việc nhờ em trai đứng tên căn nhà và sau này sẽ giao lại cho các con.
Nguyên đơn cũng cho rằng nhiều người thân, bạn bè và hàng xóm đều biết cha mình là người bỏ tiền mua căn nhà, còn ông Đức chỉ đứng tên hộ.
Trong số những người ra làm chứng có bà Nguyễn Thị Nhinh - em dâu của bị đơn. Bà từng sống tại căn nhà này và chăm sóc cha anh Duy trước khi ông qua đời.
Theo trình bày của nguyên đơn, từ khi mua nhà đến nay, ông Đức chưa từng sinh sống hay trực tiếp quản lý căn nhà.
Tuy nhiên, tháng 8/2021, cha của anh Duy đột ngột qua đời do Covid-19. Sau đó, gia đình nhiều lần yêu cầu ông Đức giao lại nhà đất nhưng không được chấp nhận.
Nguyên đơn cũng cho rằng một số giấy tờ liên quan tài sản của cha mình đã bị ông Đức giữ sau khi ông mất.
Từ đó, anh Duy đề nghị tòa buộc bị đơn trả lại quyền sử dụng đất, quyền sở hữu căn nhà và tài sản gắn liền với đất.
Căn nhà các bên tranh chấp trong vụ án. Ảnh: Hoàng Sơn
Người chú nói căn nhà của mình
Trong khi đó, ông Đức có đơn phản tố, cho rằng mình mới là người trực tiếp mua căn nhà từ chủ cũ với giá 1,65 tỷ đồng. Sau khi hoàn tất giao dịch, ông được cơ quan chức năng cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất và quyền sở hữu nhà.
Theo trình bày của bị đơn, toàn bộ hợp đồng điện, nước tại căn nhà đều do ông đứng tên. Sau khi nhận chuyển nhượng, ông cho bà Nhinh thuê lại với giá 3 triệu đồng mỗi tháng.
Ông Đức cho biết tháng 4/2025, anh Duy nộp đơn khởi kiện yêu cầu trả lại nhà. Sau đó, nguyên đơn cùng người thân dọn vào căn nhà sinh sống nên ông đã đề nghị công an địa phương can thiệp.
Bị đơn cho rằng yêu cầu đòi lại nhà của hai người cháu không có căn cứ vì ông là người đứng tên hợp pháp trên giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cũng như các giấy tờ liên quan.
Ông Đức cũng bác bỏ việc cha của nguyên đơn rút 1,65 tỷ đồng để mua nhà. Theo bị đơn, chủ cũ căn nhà từng khai "không biết ông Tiện là ai" và "chưa từng trao đổi, mua bán gì với ông Tiện".
Ông Đức khẳng định mình là người trực tiếp ký hợp đồng và giao tiền mặt cho bên bán.
Theo bị đơn, việc nguyên đơn cho rằng cha mình nhờ đứng tên tài sản là không hợp lý bởi thời điểm đó anh Duy đã 20 tuổi nên không có lý do gì phải nhờ người khác đứng tên thay.
Ông cũng cho rằng những người làm chứng theo phía nguyên đơn không phải anh em ruột thịt nên có lời khai bất lợi cho mình. Ngoài lời khai, họ không cung cấp được tài liệu hay chứng cứ trực tiếp khác.
Từ đó, bị đơn đề nghị tòa bác yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn và buộc phía nguyên đơn trả lại căn nhà. Tuy nhiên, tại phiên xử, ông Đức rút yêu cầu đòi tiền thuê nhà từ tháng 4 đến nay.
Ngoài ra, ông Đức còn yêu cầu bà Nhinh thanh toán 42 triệu đồng tiền thuê nhà từ tháng 4/2025 đến nay.
Nhân chứng khẳng định căn nhà của cha nguyên đơn
Tại tòa, nhiều nhân chứng khai biết việc cha của nguyên đơn nhờ em trai đứng tên căn nhà vì từng nghe ông nói về việc này.
Bà Nhinh cho biết lúc còn sống, cha anh Duy từng nói với bà việc nhờ em trai đứng tên căn nhà. Theo bà, ông cho bà ở nhờ và thu tiền thuê hai phòng trọ còn lại để chăm sóc ông trong thời gian bệnh nặng.
Sau khi cha anh Duy qua đời, ông Đức tiếp tục ký hợp đồng cho bà thuê lại căn nhà. Tuy nhiên, bà Nhinh khai tiền thuê được bà đưa bằng tiền mặt cho một người anh trai khác của ông Đức.
Đối với yêu cầu thanh toán tiền thuê nhà của bị đơn, bà Nhinh cho biết nếu tòa xác định căn nhà thuộc sở hữu của ai thì bà sẽ thanh toán cho người đó.
Được triệu tập tham gia tố tụng, song chủ cũ của căn nhà không có mặt tại phiên tòa.
Tại phiên xử, HĐXX yêu cầu bị đơn cung cấp giấy đặt cọc mua bán căn nhà với chủ cũ. Tuy nhiên, phía bị đơn cho biết do thời gian quá lâu nên không còn lưu giữ.
Phát biểu quan điểm giải quyết vụ án, đại diện VKS cho rằng nguyên đơn chưa đưa ra được chứng cứ trực tiếp chứng minh căn nhà được nhờ bị đơn đứng tên. Từ đó, VKS đề nghị tòa không chấp nhận yêu cầu khởi kiện.
Sau nhiều giờ xét xử, HĐXX quyết định nghị án kéo dài và sẽ tuyên án vào chiều 28/5.
Hải Duyên
