Việc phải cầm lái liên tục trên cao tốc khiến tài xế có xu hướng sử dụng tính năng kiểm soát hành trình (Cruise Control). Tuy nhiên, lạm dụng tính năng này trong trạng thái thiếu tỉnh táo, buồn ngủ tiềm ẩn nhiều rủi ro, thậm chí là đe dọa mạng sống của chính tài xế và hành khách trên xe.
Cruise Control khiến người lái buồn ngủ hơn khi đi đường dài (Ảnh: Tiến Đức).
Cruise Control dễ ru ngủ tài xế
Năm 2012, các nhà nghiên cứu tại Pháp đã tiến hành một nghiên cứu với 90 tài xế để xác định tác động của việc sử dụng tính năng Cruise Control.
Những người này thuộc 3 nhóm tuổi khác nhau, được yêu cầu lái xe trên quãng đường dài 75 dặm (tương đương 120km) bằng một thiết bị mô phỏng. Các nhà nghiên cứu theo dõi hoạt động mắt và não bộ của tài xế. Trong một số tình huống nhất định, tài xế được phép sử dụng tính năng Cruise Control.
Kết quả cho thấy, thời gian phản ứng của tài xế chậm lại khi sử dụng Cruise Control. Khi gặp các tình huống bất ngờ trên đường, như đoạn đường đang thi công hoặc một vụ tai nạn xe buýt, những người đang bật Cruise Control không đạp phanh nhanh bằng lúc họ để sẵn chân ở bàn đạp phanh.
Các nhà nghiên cứu cũng yêu cầu tài xế tự đánh giá mức độ tỉnh táo của mình sau mỗi 15 phút. Kết quả là chỉ sau 30 phút ngồi sau tay lái, nhiều người đã chuyển từ trạng thái "khá tỉnh táo" sang "không tỉnh táo cũng không buồn ngủ".
Trạng thái mệt mỏi gia tăng này được ghi nhận rõ rệt nhất ở nhóm tài xế trẻ tuổi đang sử dụng chế độ Cruise Control.
Không nên dùng Cruise Control trong trạng thái mệt mỏi, buồn ngủ (Ảnh: Công Chính).
Trong một bài viết xuất bản hồi tháng 3, tạp chí công nghệ SlashGear cũng cảnh báo rằng, nếu đang mất tập trung hoặc buồn ngủ, đừng kích hoạt Cruise Control. Tính năng này khiến tài xế dễ chủ quan, mất tập trung và không phản ứng đủ nhanh trong trường hợp khẩn cấp.
"Việc lạm dụng Cruise Control mỗi khi lái xe có thể là một sai lầm, thậm chí nguy hiểm. Nó có thể giúp giảm bớt căng thẳng trong những chuyến đi dài, nhưng sử dụng khi đang buồn ngủ là một ý tưởng tồi. Trong trường hợp đó, cách tốt nhất là tự điều khiển chiếc xe", tạp chí này viết.
Tài xế Việt suýt chết vì sử dụng Cruise Control trong trạng thái buồn ngủ
Độc giả Tai Huu, cũng gặp tình huống tương tự. Trên hành trình đi từ TPHCM đến Cam Ranh (Khánh Hòa), anh bật tính năng Cruise Control. Đến đoạn cao tốc qua tỉnh Ninh Thuận (cũ), hai bên là những dãy núi đá khiến anh gặp "giấc ngủ trắng". Xe lệch khỏi làn, suýt va vào lan can đường cao tốc.
May mắn là, anh kịp tỉnh giấc và giật tay lái ra, rồi tấp vào làn khẩn cấp để rửa mặt, đi bộ quanh xe rồi mới tiếp tục lên đường.
Chiếc Honda City của anh Đỗ Đăng Khoa bị cạ vào dải phân cách bê tông trên cao tốc (Ảnh: NVCC).
Độc giả Phí Thắng cho rằng, đi cao tốc trong trạng thái buồn ngủ mà bật Cruise Control thì rơi vào trạng thái "giấc ngủ trắng" là đương nhiên.
"Cá nhân tôi khi đi cao tốc mà buồn ngủ sẽ tắt Cruise Control, chuyển sang dùng chân ga để cơ thể hoạt động liên tục, thậm chí là hát to. Phải làm mọi cách để đầu óc tỉnh táo rồi tới trạm dừng gần nhất nghỉ ngơi rồi mới đi tiếp", độc giả chia sẻ.
Độc giả Bui Thanh Binh, đưa ra lời khuyên tương tự. Anh cho biết: "Không dùng Cruise Control trong trạng thái mệt mỏi, buồn ngủ, đặc biệt là khi đang đi trên cao tốc vắng, hai làn đường, tốc độ giới hạn 90km/h. Việc dùng chân ga để thay đổi tốc độ và chuyển làn qua lại cho phép người lái tỉnh táo hơn một chút".
Tính năng Cruise Control làm tăng trạng thái buồn ngủ, nhưng đó không phải nguồn gốc vấn đề. Trước và trong mỗi chuyến đi dài, tài xế nên đảm bảo ngủ đủ giấc, trung bình 7-8 tiếng mỗi ngày, đồng thời tuyệt đối không sử dụng rượu bia hoặc các loại thuốc có thể gây buồn ngủ.
