Năm 2015, CNN đưa tin về một bức tượng Phật có nguồn gốc từ Trung Quốc, sau đó xuất hiện tại châu Âu. Bức tượng được cho đã hé lộ bí mật đặc biệt khi bên trong chứa thi thể một nhà sư có niên đại khoảng 1.000 năm.
Theo thông tin từ các bảo tàng và nhóm nghiên cứu lúc bấy giờ, năm 2014, bức tượng được một nhà sưu tầm tư nhân đưa đi kiểm tra, phục chế tại Hà Lan. Trong quá trình này, các chuyên gia đã tiến hành chụp cắt lớp CT để quan sát cấu trúc bên trong.
Bức tượng có xuất xứ từ Trung Quốc (Ảnh: CNN).
Kết quả cho thấy bên trong tượng có một thi thể người trong tư thế ngồi thiền. Các nhà khoa học đã bất ngờ khi trên hình ảnh hiện ra một bộ xương người nằm bên trong bức tượng. Đáng chú ý, khu vực lồng ngực gần như không ghi nhận dấu vết nội tạng. Thay vào đó, bên trong xuất hiện những mảnh giấy nhỏ mang ký tự chữ Hán cổ.
Danh tính thi thể được cho là của một nhà sư tên Liuquan, sống vào khoảng năm 1100, thuộc một trường phái thiền ở Trung Quốc. Tuy nhiên, một số chi tiết liên quan vẫn đang được nghiên cứu và chưa có kết luận tuyệt đối.
Các nhà nghiên cứu nhận định, trường hợp này có thể liên quan đến một nghi thức tu hành cổ xưa thường được gọi là “tự ướp xác”, từng xuất hiện ở một số khu vực châu Á như Trung Quốc, Nhật Bản.
Theo một số tài liệu, quá trình này đòi hỏi người tu hành phải tuân theo chế độ ăn uống khắc nghiệt trong thời gian dài nhằm làm giảm lượng mỡ và độ ẩm trong cơ thể. Một số mô tả cũng cho rằng họ có thể sử dụng các loại thảo dược hoặc chất có độc tính nhẹ để hạn chế sự phân hủy sau khi qua đời.
Ở giai đoạn cuối, có ghi nhận cho thấy người tu hành có thể ngồi thiền trong không gian kín cho đến khi qua đời. Tuy nhiên, các chi tiết cụ thể của nghi thức này có thể khác nhau tùy theo khu vực và vẫn còn nhiều tranh luận trong giới nghiên cứu cho đến ngày nay.
Ảnh chụp CT bức tượng (Ảnh: CNN).
Tỷ lệ thành công của quá trình này là rất thấp và những trường hợp được cho là bảo tồn thành công thường được tôn kính trong một số cộng đồng Phật giáo.
Một số ý kiến từ giới chuyên môn cho rằng thi thể nhà sư có thể từng được thờ trực tiếp trước khi được đặt vào bên trong tượng, có thể từ vài thế kỷ sau khi qua đời. Tuy vậy, mốc thời gian cụ thể cũng như quá trình đưa thi thể vào tượng vẫn chưa được xác định rõ.
Bên cạnh đó, việc bức tượng rời khỏi Trung Quốc và xuất hiện tại châu Âu đến nay vẫn chưa được làm sáng tỏ. Các nhà khoa học từng tiến hành lấy mẫu để phân tích ADN với kỳ vọng xác định chính xác nguồn gốc, nhưng kết quả chi tiết không phải lúc nào cũng được công bố rộng rãi.
Bức tượng được đưa vào máy quét (Ảnh: CNN).
Bức tượng này từng được trưng bày tại một số bảo tàng ở châu Âu, trong đó có Hungary và tham gia các triển lãm quốc tế vào khoảng giai đoạn 2014-2015.
Tại Việt Nam, cũng từng ghi nhận một số trường hợp thi hài nhà sư được bảo tồn lâu dài trong tư thế ngồi thiền.
Tại chùa Đậu (Hà Nội), hiện vẫn lưu giữ hai pho tượng chứa nhục thân của các thiền sư Vũ Khắc Minh và Vũ Khắc Trường, được cho là sống vào thế kỷ 17. Trải qua nhiều lần tu sửa, gia cố, các thi hài này vẫn được giữ trong tư thế ngồi thiền, với hình dáng bên ngoài gần như một pho tượng thờ.
Theo một số nghiên cứu, những trường hợp này có thể liên quan đến phương pháp tu hành khắc nghiệt kết hợp với kỹ thuật bảo quản đặc biệt. Tuy nhiên, cơ chế chính xác giúp thi thể được bảo tồn trong thời gian dài vẫn chưa được làm rõ hoàn toàn.
