Lực lượng cứu hộ dù của Không quân Mỹ được huấn luyện chuyên biệt cho các sứ mệnh tìm kiếm, giải cứu sau chiến tuyến của đối phương (Ảnh: USNI).
Truyền thông phương Tây nhận định, chiến dịch tìm kiếm phi công F-15 của Mỹ bị bắn rơi ở Iran sẽ là chương mới nhất trong lịch sử các sứ mệnh tìm kiếm và cứu nạn trong chiến đấu (CSAR) của Mỹ qua nhiều thập niên.
Theo CBS, chiến dịch của quân đội Mỹ vẫn đang tiếp tục diễn ra sâu trong lãnh thổ Iran để tìm kiếm phi công của tiêm kích F-15 bị bắn rơi ở tây nam Iran ngày 3/4.
Các chuyên gia nhận định, đây sẽ là một chiến dịch giải cứu vô cùng kịch tính, thách thức do địa hình rộng lớn ở Iran và tình trạng leo thang xung đột hiện nay.
Lực lượng tinh nhuệ tham gia sứ mệnh tìm kiếm, giải cứu
Các nhiệm vụ Tìm kiếm và Cứu nạn trong Chiến đấu, hay CSAR, được coi là một trong những hoạt động phức tạp và nhạy cảm nhất về thời gian mà quân đội Mỹ và các đồng minh thực hiện.
Tại Mỹ, các đơn vị tinh nhuệ của không quân được huấn luyện đặc biệt cho các nhiệm vụ CSAR và thường được triển khai trước gần các khu vực xung đột nơi máy bay có thể bị rơi.
Các sứ mệnh này cực kỳ nhạy cảm về thời gian, vì lực lượng đối phương có khả năng cũng sẽ được triển khai trong cùng khu vực để cố gắng xác định vị trí của chính quân nhân Mỹ mà các đội CSAR đang cố gắng giải cứu.
Trong thời hiện đại, các nhiệm vụ CSAR thường được thực hiện bởi trực thăng, với máy bay tiếp dầu hỗ trợ và các máy bay quân sự khác túc trực để thực hiện các cuộc tấn công và tuần tra khu vực. Đáng chú ý, video đã được xác minh xuất hiện từ Iran vào hôm 3/4 cho thấy các trực thăng quân sự Mỹ và ít nhất một máy bay tiếp dầu đang hoạt động trên không phận tỉnh Khuzestan của Iran.
Các máy bay Mỹ tiến hành chiến dịch tìm kiếm phi công tiêm kích ở Iran (Video: RT)
Lịch sử của các sứ mệnh CSAR
Các nhiệm vụ giải cứu trong thời chiến bằng đường hàng không có lịch sử lâu đời, bắt nguồn từ việc các phi công trong Thế chiến I thực hiện các cuộc hạ cánh ở Pháp để giải cứu đồng nghiệp bị bắn rơi.
Mặc dù mỗi quân chủng của Mỹ đều có năng lực CSAR hạn chế riêng, nhưng Không quân Mỹ chịu trách nhiệm chính trong việc tìm kiếm và giải cứu quân nhân. Công việc này chủ yếu được thực hiện bởi những người được gọi là "lực lượng cứu hộ dù" (PJ), một phần của cộng đồng tác chiến đặc biệt rộng lớn hơn.
Khẩu hiệu chính thức của lực lượng này là "Những việc này chúng tôi làm, để người khác được sống", và công việc của họ được coi là một phần của lời cam kết rộng lớn hơn đối với các quân nhân Mỹ rằng họ sẽ không bị bỏ lại phía sau.
Những nhân sự này được huấn luyện chuyên sâu để vừa là chiến binh vừa là nhân viên y tế, và phải trải qua một trong những quy trình tuyển chọn và huấn luyện khó khăn nhất trong quân đội Mỹ.
Quy trình đó kéo dài khoảng 2 năm, bao gồm huấn luyện nhảy dù, lặn, phá dỡ dưới nước cơ bản, kỹ năng sinh tồn, kháng cự và trốn thoát (SERE), cùng một khóa học nhân viên y tế dân sự đầy đủ. Họ cũng nhận được các khóa học chuyên biệt về y học chiến trường, các hoạt động cứu hộ phức tạp và vũ khí.
Theo trang tin quân sự Sofrep, về mặt lịch sử, khoảng 80% ứng viên cứu hộ dù tiềm năng bị loại khỏi khóa học, và con số này thường cao hơn. Trên thực địa, các đội này được dẫn dắt bởi các Sĩ quan Cứu hộ Chiến đấu chuyên biệt, những người là các toán trưởng cứu hộ dù được đào tạo đầy đủ, chịu trách nhiệm lập kế hoạch, phối hợp và thực hiện các nhiệm vụ giải cứu.
Các sứ mệnh giải cứu gần đây của Mỹ
Các đội cứu hộ dù đã triển khai rộng rãi trong suốt các cuộc chiến ở Iraq và Afghanistan, thực hiện hàng nghìn nhiệm vụ để giải cứu binh sĩ Mỹ và đồng minh bị thương hoặc cần rút lui.
Ví dụ, vào năm 2005, các đội cứu hộ dù của không quân đã tham gia giải cứu một đặc nhiệm SEAL của Hải quân Mỹ bị thương và đang tìm nơi trú ẩn trong một ngôi làng ở Afghanistan sau khi đội của ông bị phục kích và 3 thành viên khác thiệt mạng.
Các sứ mệnh giải cứu phi công Mỹ bị bắn rơi vốn hiếm gặp trong những thập niên gần đây. Năm 1999, phi công của một máy bay tàng hình F-117 bị bắn rơi trên bầu trời Serbia đã được các đội cứu hộ dù tìm thấy và giải cứu.
Trong một sự kiện tại Bosnia năm 1995, phi công Scott O'Grady được giải cứu trong một chiến dịch phối hợp giữa Không quân và Thủy quân lục chiến Mỹ sau khi máy bay bị bắn rơi và phi công phải trốn chạy 6 ngày.
