Một vụ phóng tên lửa của Iran (Ảnh: PressTV).
Theo Wall Street Journal, đây là một phần trong lá bài tẩy chiến thuật của Iran: Gây thiệt hại cho đối thủ để tạo ra áp lực ngày càng lớn làm ảnh hưởng tới ý chí tiếp tục cuộc chiến của đối phương.
Chiến đấu cơ F-15E và máy bay tấn công A-10 là những máy bay đầu tiên của Mỹ hoặc Israel bị bắn hạ sau khi thực hiện hàng nghìn phi vụ bay trong không phận Iran. Một chiến dịch tìm kiếm và cứu nạn quy mô lớn đã giải cứu được một thành viên tổ bay, nhưng ít nhất vẫn còn một người khác chưa rõ tung tích.
Trước đó, Mỹ và Israel tuyên bố đã kiểm soát không phận Iran và đưa các vũ khí quân sự tiên tiến vào khu vực này tấn công mục tiêu. Tuy nhiên, vụ việc 2 máy bay bị bắn hạ đã làm thay đổi câu chuyện đó.
Alan Eyre, cựu chuyên gia về Iran của Bộ Ngoại giao Mỹ và hiện là thành viên Viện Trung Đông cho rằng: "Câu chuyện của Mỹ đưa ra là họ đã nắm mọi thứ trong tầm tay, nhưng thực tế đã không ủng hộ cho câu chuyện đó".
Trong hơn 1 tháng qua, Iran đã áp dụng chiến thuật tác chiến bất đối xứng: Nhắm vào các quốc gia Vùng Vịnh, phá hủy radar và các cơ sở then chốt của hệ thống phòng không đối thủ, đồng thời làm gián đoạn phần lớn lưu lượng tàu chở dầu qua eo biển Hormuz.
Chiến dịch không kích của Mỹ - Israel đã đánh phá dữ dội các căn cứ tên lửa và bệ phóng cơ động của Iran, nhưng Tehran vẫn có thể tiếp tục phóng hàng chục tên lửa và UAV mỗi ngày, kéo dài xung đột, làm gia tăng chi phí kinh tế đối với các quốc gia xuất khẩu dầu Vùng Vịnh cũng như Mỹ, và duy trì khả năng chiến đấu.
Iran vẫn tiếp tục phát đi thông điệp mong muốn hòa bình, nhưng không chấp nhận các điều kiện mà Mỹ đưa ra. Họ đang dùng chiến thuật bất đối xứng để gia tăng áp lực lên Mỹ.
William Wechsler, cựu quan chức Bộ Quốc phòng Mỹ, hiện phụ trách chương trình Trung Đông tại tổ chức nghiên cứu Hội đồng Đại Tây Dương, cho rằng sự việc máy bay Mỹ bị rơi cho thấy “chúng ta đã giành được ưu thế trên không, nhưng chưa đạt được quyền kiểm soát tuyệt đối bầu trời".
“IRGC là một tổ chức quân sự chuyên nghiệp, có khả năng học hỏi và thích nghi đã được chứng minh, và rõ ràng vẫn còn năng lực khiến phi công và các quân nhân khác của chúng ta gặp rủi ro", ông nói.
Việc mất các máy bay này diễn ra sau 13.000 phi vụ chiến đấu và 5 tuần không kích của Mỹ. Các cựu quan chức Không quân Mỹ cho rằng việc sự cố như vậy đến giờ mới xảy ra cho thấy nỗ lực thành công của Mỹ trong việc chế áp hệ thống phòng không Iran từ sớm.
Thư ký báo chí Nhà Trắng Karoline Leavitt cho biết Tổng thống Trump đã được báo cáo về các vụ bắn hạ. Trong những ngày gần đây, ông đã cảnh báo đưa Iran “trở về thời kỳ đồ đá”, và trong 24 giờ qua, Mỹ và Iran đã liên tục tấn công qua lại vào các mục tiêu của nhau.
Hầu như không có tranh cãi rằng Mỹ đang chiếm ưu thế trong cuộc đối đầu trực diện với Iran. Mỹ và Israel cho biết đã phá hủy lực lượng không quân Iran, đánh chìm phần lớn hải quân của nước này, đồng thời làm suy giảm năng lực phòng không và phóng tên lửa.
Các chuyên gia nhận định, nếu Iran tiếp tục duy trì được năng lực tập kích và gia tăng cái giá phải trả của Mỹ, điều đó có thể sẽ làm thay đổi tính toán của Washington về việc tiếp tục cuộc chiến. Lá bài của Iran ở đây sẽ là những động thái nhằm chứng minh dù họ đang chịu tổn thất lớn, họ vẫn có khả năng gây thiệt hại lâu dài và nghiêm trọng cho đối thủ.
