Chiến dịch tìm kiếm, cứu hộ phi công Mỹ trong lãnh thổ Iran chắc chắn rất thách thức (Ảnh minh họa: CHP).
Bị mắc kẹt trong cảnh quan khô cằn thuộc tỉnh Khuzestan của Iran, sĩ quan điều khiển hệ thống vũ khí trên tiêm kích F-15E này có thể đang bị cuốn vào một cuộc đấu trí, tìm cách sinh tồn trước cuộc truy bắt của các bộ tộc tại đây.
Các chuyên gia cho biết Tehran đang trong một cuộc chạy đua với đơn vị tìm kiếm và cứu nạn chiến đấu (CSAR) tinh nhuệ của Không quân Mỹ. Đơn vị CSAR sẽ cố gắng bay đến nơi ẩn náu của phi công, đưa lên trực thăng, rồi thoát khỏi Iran mà không để bị bắn hạ. Tuy nhiên, việc đó sẽ không dễ dàng, và nếu hoạt động không diễn ra theo kế hoạch, một cuộc đổ bộ quy mô lớn có thể là hy vọng cuối cùng còn lại.
Một chiến dịch rủi ro, kịch tính
“Không quân Mỹ duy trì các đơn vị đặc biệt, các loại máy bay và trực thăng cùng các phi hành đoàn được huấn luyện rất bài bản cho loại hoạt động này, nhưng nó rất, rất nguy hiểm và rủi ro cao”, Justin Bronk, một chuyên gia quân sự tại Viện Nghiên cứu Quốc phòng và An ninh Hoàng gia Anh (RUSI), cho biết.
Ông nói thêm: “Họ phải ứng phó ngay lập tức khi máy bay bị bắn rơi, vì vậy họ không nhất thiết phải chọn được khung thời gian tối ưu như đi vào ban đêm nếu vụ bắn rơi xảy ra vào ban ngày. Và tất nhiên, họ đang phải đối mặt với rất nhiều rủi ro từ hỏa lực mặt đất và những thứ như hệ thống phòng không vác vai”.
Dmytro Zhmailo, một chuyên gia tại Trung tâm Hợp tác và An ninh Ukraine, cho biết yếu tố quan trọng để cải thiện cơ hội sống sót của một phi công trên tiêm kích bị bắn rơi là huấn luyện lẩn tránh, điều này giúp kéo dài khung thời gian để các nhân viên cứu hộ có thể xác định vị trí và tiếp cận.
“Các phi công của chúng tôi được yêu cầu hoàn thành một khóa học sinh tồn và trước khi cất cánh phải được thông báo về vị trí của đối phương cũng như vị trí của các lực lượng thân thiện. Trong trường hợp xảy ra sự cố hoặc mất máy bay, nhiệm vụ của phi hành đoàn là di chuyển đến khoảng cách an toàn và truyền tín hiệu đặc biệt qua vệ tinh”, ông nói.
Các lực lượng tinh nhuệ của Mỹ đã tìm cách để giải cứu thành công một trong hai phi công của tiêm kích F-15E bị bắn rơi. Không rõ tại sao việc giải cứu quân nhân thứ hai lại mất nhiều thời gian hơn, và khi thời gian trôi qua, triển vọng tiếp cận quân nhân này trước Iran ngày càng trở nên mong manh.
Vào sáng 4/4, có báo cáo rằng các lực lượng đặc biệt của Mỹ đang hoạt động bên trong Iran, một dấu hiệu cho thấy Washington đã leo thang nỗ lực tìm kiếm phi công. Trong khi đó, các nhóm dân du mục vũ trang Iran cũng đã tự mình thực hiện cuộc tìm kiếm phi công, hy vọng giành được khoản tiền thưởng 60.000 USD từ chính quyền.
Hai trực thăng Black Hawk được hỗ trợ bởi một máy bay tiếp dầu quân sự của Mỹ đã phải rời khỏi khu vực sau khi gặp phải sự kháng cự từ các bộ tộc Bakhtiari và người dân nông thôn, những người đã dùng súng săn để tìm cách nhắm vào trực thăng Mỹ.
C-130 tiếp dầu cho 2 trực thăng trong chiến dịch giải cứu phi công ở Iran (Video: AMK Mapping).
Các đoạn video lan truyền trên mạng xã hội Iran cho thấy những thường dân trong trang phục truyền thống đang bắn vào các máy bay bay thấp trong các thung lũng núi.
Cuộc huy động này dựa vào các quần thể bộ tộc ở miền Tây Nam Iran, đặc biệt là người Bakhtiari sống ở các khu vực trải dài qua Kohgiluyeh và Boyer-Ahmad, Chaharmahal và Bakhtiari, Khuzestan và các phần của tỉnh Isfahan.
Ngoài ra, dãy núi Zagros, một pháo đài tự nhiên dài hơn 1.000km với những đỉnh núi cao, những thung lũng hẹp có thể trở thành điểm nghẽn, thách thức các nỗ lực tìm kiếm của Mỹ. Nơi đây cũng có nhiều con đường ẩn khuất được người dân địa phương biết rõ, điều này mang lại lợi thế cho những người dân du mục.
Quy mô lực lượng cứu hộ
Các chuyên gia cho biết một nhiệm vụ cứu hộ này có khả năng yêu cầu 24 nhân viên cứu hộ chuyên nghiệp và 2 trực thăng Black Hawk, được hỗ trợ bởi máy bay tiếp nhiên liệu trên không để mở rộng phạm vi tiếp cận vào Iran.
“Khốc liệt và cực kỳ nguy hiểm là một cách nói giảm nói tránh”, một cựu chỉ huy cứu hộ chuyên nghiệp nói với CBS News.
Giới chức Mỹ đến nay vẫn kín tiếng về chiến dịch tìm kiếm và giải cứu vì yếu tố an ninh, đảm bảo an toàn cho cả lực lượng cứu hộ và phi công mất tích.
