Đột phá theo Nghị quyết 57: Lấy dữ liệu làm trung tâm, công nghệ làm công cụ

Nghị quyết số 57-NQ/TW ngày 22/12/2024 của Bộ Chính trị thể hiện quyết tâm chính trị rất cao của Đảng trong việc xác định khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số là đột phá quan trọng hàng đầu, là trụ cột chiến lược cho phát triển đất nước trong kỷ nguyên mới.

Triển khai Nghị quyết trong cuộc sống, chuyển đổi số đang được đẩy nhanh, lan tỏa từ Trung ương đến địa phương; đổi mới sáng tạo ngày càng khởi sắc, tạo nền tảng thúc đẩy phát triển kinh tế số, xã hội số.

Chuyển đổi số lan tỏa sâu rộng

Công tác cải cách thủ tục hành chính là một khâu trọng tâm đột phá, triển khai mạnh mẽ ở tất cả các cấp, các ngành và đạt được nhiều kết quả quan trọng, nâng cao chất lượng phục vụ, mức độ hài lòng của người dân, doanh nghiệp; góp phần vào việc thực hiện thành công các mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội của đất nước.

Trong bối cảnh Đảng, Nhà nước đặt mục tiêu đưa Việt Nam vào nhóm 3 nền kinh tế có môi trường đầu tư kinh doanh thuận lợi nhất ASEAN và duy trì tốc độ tăng trưởng kinh tế hai con số trong giai đoạn phát triển mới, yêu cầu cải cách thủ tục hành chính ngày càng trở nên cấp thiết, nhất là về thể chế, dữ liệu và nền tảng hạ tầng. Trong đó, vai trò của Bộ Công an, Bộ Tư pháp, Bộ Khoa học và Công nghệ là trực tiếp và quan trọng.

Ngày 4/4, ba Bộ đã ký Quy chế phối hợp liên ngành trong thực hiện nhiệm vụ cải cách thủ tục hành chính. Thực hiện chỉ đạo của Chính phủ, ba Bộ đã tích cực phối hợp để xây dựng Quy chế phối hợp liên ngành trong việc thực hiện cải cách thủ tục hành chính, hướng tới triển khai công tác này thống nhất, hiệu quả, đồng bộ; bảo đảm sự đồng thuận và hiệp đồng chặt chẽ, chủ động linh hoạt hỗ trợ lẫn nhau phù hợp với chức năng, nhiệm vụ được giao và bám sát nhiệm vụ của Ban Chỉ đạo Trung ương về phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số (Ban Chỉ đạo 57) đã đề ra.

Hướng tới xây dựng nền hành chính tư pháp hiện đại, minh bạch, hiệu quả, lấy người dân và doanh nghiệp làm trung tâm phục vụ, Bộ Tư pháp đã khai trương Nền tảng số Thi hành án dân sự.

Việc đưa Nền tảng số Thi hành án dân sự vào vận hành không chỉ thể hiện sự đổi mới về tư duy, công nghệ, mà còn là sự chuyển đổi căn bản từ phương thức quản lý truyền thống sang phương thức quản trị hiện đại dựa trên dữ liệu số, từ xử lý thủ công sang ứng dụng công nghệ và trí tuệ nhân tạo trong toàn bộ quy trình nghiệp vụ thi hành án dân sự.

Nền tảng được đánh giá là bước tiến quan trọng trong lộ trình xây dựng Chính phủ số, góp phần nâng cao hiệu lực, hiệu quả thi hành pháp luật; đồng thời tạo thuận lợi tối đa cho người dân, doanh nghiệp khi tham gia các hoạt động liên quan đến thi hành án dân sự.

Cùng với đó, thành phố Huế đang đẩy mạnh chuyển đổi số trong đảm bảo an sinh xã hội thông qua việc tích hợp tài khoản an sinh xã hội trên ứng dụng VNeID và triển khai chi trả không dùng tiền mặt.

Trong tháng 3, thành phố Huế tập trung hoàn thành mục tiêu 100% công dân có tài khoản định danh điện tử đủ điều kiện, được tích hợp tài khoản an sinh xã hội trên ứng dụng VNeID.

Lãnh đạo các đơn vị, xã, phường đã phát huy vai trò, tính tiên phong, gương mẫu của người đứng đầu trong chỉ đạo thực hiện mục tiêu này. Các đơn vị như Sở Giáo dục và Đào tạo, Đại học Huế, Thành Đoàn… tổ chức hướng dẫn sinh viên, thanh niên tích hợp tài khoản an sinh xã hội trên ứng dụng VNeID.

Tại các xã vùng miền núi có đông đồng bào dân tộc thiểu số, lực lượng Công an đến từng hộ hướng dẫn, hỗ trợ người dân thực hiện tích hợp tài khoản an sinh xã hội trên ứng dụng VNeID. Các hình thức tuyên truyền trực quan, trên nền tảng số, mạng xã hội… được đẩy mạnh để người dân hưởng ứng thực hiện.

Hiện thực hóa mục tiêu xây dựng một Chính phủ số hiện đại, tinh gọn và hiệu quả, tỉnh Cà Mau số hóa các quy trình, chú trọng đầu tư vào hạ tầng, công nghệ chiến lược, dữ liệu là nền tảng, chiến lược đột phá và tài sản của mọi hệ thống thông minh.

Hiệp hội Chuyển đổi số Cà Mau đã chủ động kết nối với hai tập đoàn công nghệ hàng đầu thế giới là Dell Technologies và AMD giới thiệu các giải pháp công nghệ tiên tiến trên thế giới để phục vụ địa phương.

Đặc biệt, việc ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) ngay từ thiết bị cá nhân, xây dựng các kho lưu trữ dữ liệu an toàn đã hỗ trợ cán bộ, công chức làm việc hiệu quả hơn và bảo vệ tài sản dữ liệu của Nhà nước trước những rủi ro an ninh mạng ngày càng tinh vi.

Thí điểm công nghệ mới - mở ra dư địa phát triển mới

Từ việc ứng dụng hệ thống camera trí tuệ nhân tạo (AI) trong giám sát và xử lý vi phạm, Hà Nội đang từng bước cụ thể hóa tinh thần Nghị quyết số 57-NQ/TW vào thực tiễn quản lý đô thị.

Thông tin từ Phòng Cảnh sát giao thông (Công an thành phố Hà Nội), từ đầu tháng 3/2026 đến nay, toàn thành phố đã phát hiện và xử lý hơn 7.300 trường hợp vi phạm trật tự an toàn giao thông thông qua hệ thống giám sát.

Trung tá Nguyễn Văn Khương, Phó đội trưởng Đội Chỉ huy giao thông và điều khiển đèn tín hiệu giao thông, Phòng Cảnh sát giao thông cho biết, việc triển khai camera AI không chỉ giúp phát hiện vi phạm nhanh mà còn tạo chuyển biến rõ rệt về ý thức người dân.

Hệ thống camera AI hiện vận hành 24/7, ghi nhận đầy đủ các hành vi vi phạm, từ những lỗi nhỏ như dừng đỗ không đúng nơi quy định đến các hành vi nguy hiểm như vượt đèn đỏ, đi sai phần đường.

Từ dữ liệu này, trung tâm điều hành có thể lập tức thông tin tới các đội địa bàn qua bộ đàm để xử lý ngay, hạn chế nguy cơ ùn tắc và tai nạn.

Kết quả bước đầu từ việc ứng dụng camera AI trong quản lý giao thông cho thấy, tinh thần của Nghị quyết 57-NQ/TW đang được Hà Nội cụ thể hóa bằng những hành động rất “đời thực”: lấy dữ liệu làm trung tâm, lấy công nghệ làm công cụ và hướng tới quản trị đô thị thông minh, hiệu quả.

Tuy nhiên, bài học rút ra không chỉ dừng ở việc đầu tư công nghệ, mà quan trọng hơn là tổ chức thực thi. Khi hệ thống camera đã “nhìn thấu” mọi vi phạm, thì trách nhiệm của lực lượng cơ sở chính là “có mặt đúng lúc, xử lý đến cùng”.

Chỉ khi công nghệ được kết nối chặt chẽ với con người, với kỷ luật công vụ và sự chủ động của từng cấp, từng lực lượng thì nghị quyết mới thực sự đi vào cuộc sống.

Tỉnh Điện Biên được lựa chọn xây dựng Đề án thử nghiệm có kiểm soát phát triển kinh tế tầm thấp, ứng dụng phương tiện bay không người lái (UAV). Đề án được triển khai theo hướng lấy bài toán thực tiễn làm trung tâm, không chạy theo công nghệ, qua đó hướng tới hình thành một mô hình tham chiếu có thể áp dụng cho các địa phương trong thời gian tới.

Theo Thứ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ Bùi Hoàng Phương, kinh tế tầm thấp là lĩnh vực mới, có tính liên ngành cao, liên quan đồng thời đến khoa học công nghệ, giao thông, logistics, quản lý không gian và nhiều lĩnh vực kinh tế - xã hội khác.

Trọng tâm của đề án không phải là thử nghiệm công nghệ theo nghĩa thuần túy, mà là thiết kế và vận hành các mô hình ứng dụng cụ thể, từ đó đo lường hiệu quả kinh tế - xã hội khi tích hợp UAV vào các hoạt động sản xuất, kinh doanh và quản lý.

Việc triển khai thí điểm tại Điện Biên được kỳ vọng sẽ cung cấp những dữ liệu thực tiễn quan trọng, không chỉ phục vụ việc hoàn thiện mô hình ứng dụng UAV, mà còn là cơ sở để các cơ quan quản lý xây dựng, điều chỉnh khung pháp lý đối với kinh tế tầm thấp.

Kết quả thí điểm sẽ góp phần định hình cách tiếp cận phát triển kinh tế tầm thấp theo hướng thực chất, hiệu quả, bảo đảm hài hòa giữa mục tiêu phát triển kinh tế với yêu cầu quản lý nhà nước về quốc phòng, an ninh và an toàn xã hội trong giai đoạn tới.

Nhu cầu đổi mới và làm chủ công nghệ tiên tiến trên địa bàn tỉnh Tây Ninh đang gia tăng mạnh mẽ, đặc biệt trong các lĩnh vực công nghiệp, nông nghiệp công nghệ cao, chuyển đổi số và dịch vụ.

Tỉnh đã ban hành danh mục nhu cầu công nghệ ưu tiên phát triển đến năm 2030 với 59 loại hình công nghệ, phân theo nhiều lĩnh vực trọng điểm như công nghiệp chế biến, chế tạo; nông nghiệp công nghệ cao; công nghệ sinh học; năng lượng; công nghệ thông tin và chuyển đổi số; môi trường; y tế, giáo dục và dịch vụ; hạ tầng, đô thị và logistics.

Đáng chú ý, lĩnh vực thiết bị bay không người lái (UAV/Drone) được xác định là một trong những hướng ưu tiên mới, thể hiện tầm nhìn dài hạn của Tây Ninh trong việc tiếp cận các công nghệ tiên tiến.

Liên quan đến định hướng này, tỉnh đã có những bước đi cụ thể trong việc thu hút đầu tư và hợp tác phát triển hệ sinh thái công nghệ UAV. Ủy ban Nhân dân tỉnh đã ký kết biên bản ghi nhớ với CT Group về hợp tác nghiên cứu, phát triển liên hợp công nghệ UAV và xây dựng hệ sinh thái dịch vụ quốc tế; hợp tác với Công ty cổ phần Real - Time Robotics triển khai Đề án Khu liên hợp công nghệ thiết bị bay không người lái.

Mục tiêu của những thỏa thuận hợp tác này là hình thành trung tâm nghiên cứu, thử nghiệm và ứng dụng UAV tại khu vực Đông Nam Bộ, góp phần phát triển ngành công nghiệp công nghệ cao và đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao.